Przemoc w polityce II RP

Widziałam ją w sobotę na sali sejmowej, a przy nim chłop polski, Piast. Głosowali razem na prezydenta. I w tym krótkim cytacie widać kilka elementów. Kim jest senator Nalewkowski? No właśnie figurą posła czy senatora reprezentującego tę większość niepolską. Prawdziwa, zdaniem Rapskiego, w myśl tych zdań, prawdziwa tragedia polega na tym, że polski chłop się sprzymierza z tym Nalewkowskim senatorem, ale nad wszystkim jest jeszcze figura szatana. Czyli to, co się wydarzyło, to nie jest po prostu przegrane głosowanie, to jest... No w zasadzie sytuacja, w którą wmieszało się jakieś metafizyczne zło. I tego rodzaju artykułów okazuje się dużo. Najbardziej znany z ataków na Narodowicza jest publicysta, redaktor dziennika Rzeczpospolita, wówczas związanego z narodową demokracją, Stanisław Stroński.

Jednocześnie powiedzmy, że człowiek pióra, który znakomicie radził sobie z rozmaitego rodzaju retorycznymi figurami, ale w tym wypadku akurat w grudniu 22 roku występował wyjątkowo brutalnie. Tak, to prawda. Najbardziej znany jego artykuł był zatytułowany, czy może tak najczęściej przywoływany też dziś, zatytułowany był Zawada. I to był taki chwyt retoryczny polegający na tym, że na drodze narodu polskiego do stworzenia takiego prawdziwego swojego państwa pojawiła się Zawada. Tą Zawadą jest... Prezydent Narutowicz, de facto kandydat, tak to Stroński przedstawia, znienawidzonego przez ruch narodowy Piłsudskiego, a poza tym kandydat wsparty przez mniejszości narodowe.

według różnych wspomnień samych reprezentantów mniejszości żydowskiej albo ludzi o poglądach lewicowych, miała w tym przodować młodzież prawicowa. Z drugiej strony ta bardziej prawicowa część opinii publicznej i warszawskiej ulicy była rzeczywiście zburzona. wzburzona być może właśnie po lekturze choćby artykułów, artykułów Strońskiego, ale z drugiej strony także wzburzona wypowiedziami wybitnych postaci politycznych czy militarnych, sympatyzujących z narodową demokracją. Tutaj dobrym przykładem jest Józef Haller, który w tych dniach wygłosił jedno z najostrzejszych znanych mi przemówień, w którym właściwie można powiedzieć wracał do tych, czy też właściwie prezentował takie samo stanowisko jak Stroński.