Mentionsy Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski

Dynastia Wazów - czas chwały I Rzeczpospolitej czy początek jej końca?

24.07.2024 ·50 min 14 s

Kolejnych książąt Rzeszy. Za księcia Mecklenburgii jedną, chyba jedną za przedstawiciela dynastii Saskiej, Anhalt i chyba w Bawarii Wittelsbachom powierzył jedną z córek. jakby początek takiej więzi dynastycznych, które wtedy w Europie są dość intensywne i one się rozszerzają w naturalny sposób i w tym momencie wydaje mi się, że Wazowie wchodzą, niezależnie od swojego północnego pochodzenia, jednak marginalnego ciągle jeszcze dla ówczesnej Europy, do tego powiedzmy networku jakby władców europejskich. Więc taki jest ten początek a potem pojawia się konflikt właśnie dwóch synów Gustawa Wazy, czyli wspomnianego Eryka XIV i Jana III.

Wyjdzie na to, że Karol Sudermański, ale nasi Wazowie będą konsekwentnie używać tytułu królów Szwecji, nie przyjmując do wiadomości tego rozstrzygnięcia w zasadzie militarnego. To będzie powodem konfliktów, o których na pewno za chwilę porozmawiamy. Przygotowując się do naszego spotkania jednak dowiedziałem się bardzo ciekawej rzeczy, że w XVII wieku, chyba nawet w XVIII wieku jeszcze, mało kto nazywał Zygmunta, Władysława i Jana Kazimierza w ogóle wazami. To dopiero później zaczęto ich w ten sposób tytułować. Natomiast był to jednak wielki renesans krwi jagiellońskiej na polskim tronie. No tak, to mi się wydaje, że w tej scenerii politycznej musimy pamiętać, że po pierwsze istnieje bezpośrednio przed Zygmuntem III Anna Jagielonka jako żona Stefana Batorego i ona ciągle żyje, bo ona umiera chyba w 1596 roku, więc mamy wybitną...

Więc mnie się wydaje, że czy każdy następny gorszy? Nie wiem, ale każdy następny w coraz gorszej sytuacji się... I a propos tego potopu jeszcze mi się skojarzyło, bo ten potop to jest postrzegany jako, można powiedzieć, powód sfarów w rodzinie Wazów, że Wazowie ze sobą się winiują. Ja bym tego tak nie traktował, dlatego że pewne procesy jednak zachodzą w sposób, powiedzmy, nieubłagany i wzmocnienie się Szwecji w czasie wojny trzydziestoletniej i tak dalej, no powoduje, co mają robić Szwedzi? Iść ze swoją ekspansją na południe. Co to znaczy na południe? Albo tu na Inflanty, albo przez Bałtyk i dalej.

Więc myślę sobie, że nawet gdyby się nie kłócili Wazowie o koronę... szwedzką czy polską, to ten rodzaj konfliktu był możliwy, bo tu był ten trójkąt Rzeczpospolita, Szwecja, Rosja. Rosja się pcha tu, Szwecja się pcha tu, a Rzeczpospolita jakoś jest obiektem agresji. I proszę pamiętać, mówi do pana człowiek, dla którego... W młodości Szwecja była synonimem bogactwa. Posiadanie samochodu Volvo albo Saab to było zupełnie poza granicami wyobraźni. Tymczasem mówimy o czasach, kiedy to u nas jest bogato, a Szwed idzie z rejonów biednych i głodnych. I niech te rabunki, jakich dokonywali w czasie potopu, świadczą o tym najlepiej.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.