Wybrane systemy polityczne świata | dr Krzysztof Duda

Jeśli chodzi o system polityczny, to w Szwajcarii mamy wyraźnie podkreśloną rolę parlamentu. W tym przypadku parlament składa się z dwóch izb. Rady Narodu, do której wybieranych jest 200 osób i Rady Kantonów, w skład której wchodzi 46 osób. Zatem łącznie W tak zwanym zgromadzeniu zasiada 246 osób. I to właśnie rolą szwajcarskiego parlamentu jest, oprócz uchwalenia ustaw czy dokonywania zmian w Konstytucji, także ratyfikacja umów międzynarodowych i wybór Rady Związkowej, Rady Federalnej, o czym powiemy sobie za chwilkę, a także wskazanie prezydenta spośród tych osób, czy wybór

Szwajcarskiego Trybunału Federalnego, ale także mianowanie generała w razie wybuchu wojny, czy też udzielanie łaski osobom skazanym. Teraz jeśli chodzi o głowę państwa, to w Szwajcarii jest to wspomniana Rada Federalna, w skład której wchodzi siedem osób. Każda z nich ma za zadanie kierować swoim departamentem. Wybierani są właśnie przez Zgromadzenie Federalne na okres 4 lat. Oprócz tego wśród nich wybierany jest prezydent na okres jednego roku, pełnego roku kalendarzowego oraz wiceprezydent, który

Za wszystko zatem odpowiadają członkowie Rady Federalnej. No i dlatego powiedzmy sobie kilka słów na temat wyboru tego organu. Dokonywany on jest większością bezwzględną przez członków zgromadzenia w oparciu o tak zwaną magiczną formułę. Chodzi tutaj o podział poszczególnych osób, funkcji pomiędzy partie polityczne. No i tak zazwyczaj jest, że trzy największe partie polityczne mają dwóch przedstawicieli, a jedna mniejsza, czwarta siła polityczna ma jedną osobę. Drugą jeszcze zasadą, oprócz zasady departamentalności, jest zasada kolegialności, czyli podejmowania decyzji wspólnie, łącznie przez wszystkich radców federalnych.

Jak wspomniano, Rada Federalna kieruje administracją w Szwajcarii, no i ma do tego tzw. placówkę sztabową, to jest trudne do przetłumaczenia na język polski, czyli kancelarię federalną, która zajmuje się wszelkimi kwestiami organizacyjnymi, technicznymi dla Rady Federalnej. Kieruje tą kancelarią kanclerz federalny. Jest to bardzo ważny urząd w Szwajcarii, ale żeby tutaj nie pomylić z kanclerzem federalnym w Niemczech. Tam jest to szef rządu, a tutaj szef jednostki, która zajmuje się techniczną obsługą rady federalnej.

Teraz wracając do parlamentu, mówiliśmy, że mamy do czynienia z dwoma izbami, z Radą Narodu i z Radą Kantonów. Mamy tutaj do czynienia z bikameralizmem, ale symetrycznym. Obie izby są sobie równorzędne. Do Izby I, wymienionej przeze mnie, czyli Rady Narodu, wybiera się 200 osób, do II, do Rady Kantonów, 46 osób. Rada Narodu to taki organ, który posiada swoją kadencję. Jest ona czteroletnia. No i tutaj wybory są zorganizowane w sposób proporcjonalny, a obywatele bezpośrednio głosują na swoich kandydatów.

Jeśli chodzi o Radę Kantonów, to tutaj sprawa jest troszkę bardziej skomplikowana, bo wiele aspektów w tym przypadku należy do samych kantonów. Same kantony także wybierają nierówną liczbę osób. Dwadzieścia kantonów, tak zwanych dawnych pełnych kantonów, wybiera dwie osoby, a sześć kantonów, dawnych półkantonów, wybiera jedną osobę. No i dzięki temu mamy właśnie liczbę 46 posłów. Parlament w Szwajcarii jest istotny nie tylko ze względu na funkcje, które mu powierzono, ale też ze względu na to, że Szwajcarzy sami mają sporo uprawnień w aspekcie stanowienia prawa.

Pełni także nadzór nad polityką zagraniczną, obronną. Ma za zadanie powoływanie i odwoływanie Rządu obsadza wiele istotnych stanowisk. Oprócz tego ma też uprawnienia do zarządzania referendum, może kierować orędzia do parlamentu, do społeczeństwa. Może też zasiadać po zakończeniu swojej kadencji w Radzie Konstytucyjnej. Jeśli chodzi o Parlament, to we Francji mamy do czynienia, jak już wspomnieliśmy, z dwoma izbami, jest to zatem bikameralizm, ale istotniejszą rolę odgrywa jedna z izb.

No i na koniec powiedzmy sobie o dwóch ostatnich organach, czyli o Radzie Konstytucyjnej i Radzie Stanu. Do pierwszego z tych organów należy nie tylko sprawdzanie konstytucyjności ustaw, ale także uznawanie poprawności wyborów prezydenckich i parlamentarnych. Co istotne, właśnie oprócz dziewięcioosobowego składu, trzy osoby tam wybiera przewodniczący Senatu, trzy przewodniczący Zgromadzenia Narodowego, trzy prezydent, zasiadać mogą także byli prezydenci.

Ostatnim organem jest Rada Stanu. To organ, który opiniuje projekty ustaw i dekretów rządowych. I na tym zakończymy analizy wybranych systemów politycznych państw współczesnego świata. Przypomnę, że dzisiaj mogliśmy posłuchać o systemie politycznym Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Szwajcarii i Francji. Dziękuję bardzo serdecznie za uwagę i zachęcam do wysłuchania kolejnych odcinków.