Po Prostu Wschód - 8 czerwca 2024

Wobec czego narracja i sposób pokazania historii XX wieku poprzez sztukę jest totalnie inny niż taki jak byłby na przykład 10-20 lat temu. I myśmy jak po raz pierwszy zobaczyli wybór, który zaproponowała Odessa, bo robiliśmy to we współpracy z Głównym Muzeum Sztuki, Muzeum Sztuki w Odessie, To byliśmy zaskoczeni, brakowało nam marynistycznych pejzaży i naprawdę chcieliśmy pokazać taką Odesę, którą pamiętamy, ale niestety Odesa o sobie opowiada teraz inaczej. Czyli rozumiem, że Ajefazowskiego Państwu nie przekazywali? Broń Boże, broń Boże, ale był na przykład, to znaczy dalej jest i bardzo Państwa Serdecznie zapraszam zobaczyć to wszystko bezpośrednio na wystawie.

Prezentujemy jeden z projektów współczesnego artysty z Odessy, Stasa Żałobniuka, którego projekt właśnie się odnosi do Ajwazowskiego w sensie Takim, że to jest takie krytyczne myślenie na temat własnej tożsamości, gdyż Odessa po uzyskaniu niepodległości przez Ukrainę wróciła, jakby wszystkie miasta powróciły do swojej historii, powiedzmy. Miasta na zachodniej Ukrainie również, ale wszystkie miasta. I Odessa powróciła do swojej carskiej historii, do rosyjskiej historii. I absolutnie zaskakujące dla reszty Ukrainy było to, że w 2007 roku władze miejskie Odessy, ale też pewna część mieszkańców zdecydowali odnowić i powtórzyć, jakby odrestaurować i wznieść ten pomnik Katarzyny II w jej

Tego pomnika już nie ma, on został usunięty, Katarzyny II, więc to chyba też był taki punkt, kolejny punkt zwrotny. Tak, ale proszę pamiętać kiedy? No niedawno całkiem, tak już wtedy, kiedy zaczęła się Wielka Wojna. I to jest jakby ostateczna taka kropka w tym momencie, w długim, długim, długim procesie jakby przemyślenia własnej tożsamości Odysejczyków. To, że w 2014 roku Odesa się rozdzieliła Znaczy w trakcie nawet trwania Majdanu w Kijowie, dla mnie jak mieszkanki zachodniej Ukrainy było oczywiste, znaczy wszystkie pozytywne rzeczy. Oczywiście byliśmy wszyscy pro-ukraińscy, pro-Majdan, natomiast Odessa, w Odessie wcale tak nie było to oczywiste i na naszej wystawie też Państwo możecie zobaczyć pracę artysty, która się odnosi do 2 maja 2014 roku,

Dlatego czerniowce były w pewnym sensie też takim przykładem, jak można się nie bać tego i że się tak naprawdę nic nie dzieje, jeśli jednak pokazać i zaakceptować te wszystkie aspekty własnej przeszłości i nawet jakby dobrze potem na tym wychodzić. A jeżeli teraz wrócimy do Odessy i usuniemy, zrezygnujemy z tej imperialnej historii, do jakiej historii w takim momencie powinni się odwoływać mieszkańcy Odessy? Trudne pytanie. Coż ja mogę powiedzieć, jak to powinno być? Ja tylko mogę... Może wystawa daje jakąś odpowiedź. Budując tą wystawę, przywieźliśmy sporo dzieł sztuki, ale zdecydowaliśmy się pokazać też taki timeline, czyli opowiedzieć historię Odesy od starożytności poprzez założenie twierdzy Hajibej i do współczesności.

Cóż, teraz pokazujemy na wystawie dzieje sztuki XX wieku, które są też taką opowieścią składającą się z wybranych obiektów, które pokazują modernistyczne związki na przykład z centrami europejskimi. Podkreśla się europejskość Odessy, wszystkie Wszystkie fakty, których Odessa ma ogromne ilości w związku z Paryżem, z Monachium, z Berlinem, też z Krakowem, więc to są te akcenty, a drugie to są lokalne historie, które opowiadają o lokalnych artystach, ale też taka rywalizacja z Moskwą, na przykład protokonceptualizm powstaje jednak w Odessie, chociaż oczywiście sztuka konceptualna rosyjska jest

Wszystkim znana i tutaj jakby jest trochę właśnie taka rywalizacja, ale również podkreślanie imion artystów, które były przez rosyjską historię skradzione. Cała historia rosyjskiej awangardy przecież jakby zawłaszczyła imiona też artystów ukraińskich, którzy się urodzili na terenie Ukrainy, ale byli wykształceni nie w Petersburgu lub Moskwie, tylko w Kijowie albo też na Zachodzie i potem wracają na przykład do Odesy albo do Kijowa. Także tutaj jest walka na tym polu. To jeszcze powiedzmy na koniec, jak wygląda sytuacja muzeów w Odeście, dlatego że to Muzeum Sztuki Głównej, ono ucierpiało przynajmniej raz od ataków rosyjskich.