#100: prof. Krzysztof Abriszewski - Teoria kultury, Kino współczesne, Możliwa przyszłość

To jest dosyć banalne oczywiście. Albo wyobrażamy sobie, jaki byłby fajny świat, gdyby było to czy tamto, więc to wraca do nas na różne sposoby. Prosty przykład. To jest proza science fiction z lat powiedzmy, że późnych czterdziestych, pięćdziesiątych, troszeczkę jeszcze sześćdziesiątych może, chociaż mniej wtedy, czyli na przykład taki Asimov, tam z wcześniejszej wymiary, gdzie albo serial, Telewizyjny Jetsonowie. Tam są te wyobrażenia przyszłości jak takiej technologicznie zaawansowanej, fajnej rzeczywistości, w której będziemy latać do pracy zamiast jeździć samochodami, będą roboty, te roboty będą nam pomagać i będzie super.

Na przykład jak sobie pomyślimy właśnie o robotach z Asimowa, no to one mniej lub bardziej wyglądają jak ludzie, tylko są tam blaszane, myślą logicznie i tak dalej. Ale jak popatrzymy na to, co się potem dzieje historycznie, jakie wydarzenia były, jak się zmieniało też nasze myślenie, To nagle lądujemy potem dużo bardziej współcześnie i mamy te roboty, pewnie będziesz kojarzył, psy z Czarnego Lustra, z tego serialu Black Mirror. Tak, tak, tak. To co Boston Dynamics robi. Tak, te potworne psy. I one są jakimś dalekim echem przecież tych robotów Asimowa w tym sensie, że też są fikcyjnym wyobrażeniem. Ale są zupełnie inne. Trochę oczywiście one pochodzą z tej fali takiej, która po Asimowie się pojawia takich krytycznych różnych

Czy jest to po prostu tak skomplikowany porządek, że dla naszego umysłu jest to za dużo? O, to wiesz, to uderzasz w bardzo poważny problem teorii kultury, teorii społecznej. Czyli, gdzie jest ten właściwy poziom działań? Czy to jest tak, że powinniśmy patrzeć na jednostki i zobaczyć, co one robią? Czy powinniśmy patrzeć na całości społeczne i to one działają, a jednostki tam są mało ważne, bo są jak taki groszek, który się w pudełku obija, czy cukierek, który się obija w pudełku i cokolwiek byś nie robił, on w tym pudełku... Jak elektrony w komputerze. Tak, tak, tak, nadal zostanie. O ile mnie pamięć nie zawodzi, u wspomnianego Asimowa ten problem się pojawia w cyklu fundacji, zwłaszcza w tym klasycznym pierwszych trzech tomach takich najwcześniej pisanych, czyli Fundacja, druga Fundacja i Fundacja Imperium.

To znaczy nie chodzi tylko o to, że będziemy sobie ogólnie tak, czy tak, na któryś z tych czterech sposobów wyobrażać, ale też o różne szczegóły, które będziemy sobie wyobrażać, w którą stronę te szczegóły będą nas kierunkowały. Ja mam taką pozytywną wizję właśnie obrazowania rzeczywistości, bo wydaje mi się, że kiedyś przyszłość obrazowano w taki bardzo właśnie utopijny sposób. Darmowa energia, wszędzie transport bardzo szybki, prosty i tak dalej. Tak jest, tak jest. To są te wizje właśnie np. z lat 50. Jetsonowie tutaj znowu wracają, czy Asimow. Do Jetsonów chcę zaraz jeszcze na chwilkę wrócić. Też Jetsonów na jednych moich zajęciach oglądaliśmy. Jetsonowie są z Flintstonami połączeni, wiesz o tym?

I ta sztuczna inteligencja w jego komputerze przez Netta wynajęła kobietę, którą tak zafascynowała relacja tego faceta z tym komputerem, że zrobiła z siebie taką ludzką lalkę, wkładając sobie tylko słuchawkę do ucha. Jakby zrobiła z siebie kukiełkę dla tej sztucznej inteligencji. I ten komputer próbował wejść w fizyczny kontakt z tym człowiekiem właśnie przez tą kobietę wynajętą przez internet. Wiesz co, ja kojarzę to i się zastanawiam czy oglądałem czy czytałem notkę. Czasami niestety pamięć szwankuje, ja zawsze zwalam na to, że jak się przeszło covida, to przecież może być. Ale zaczynam się zastanawiać, czy nie było opowiadania Asimowa, z takich wczesnych jego opowiadań, który miał bardzo podobny pomysł, że komputer, który zakochał się w kobiecie, znaczy robot, bo tam nie komputer tylko robot to był,

I poprzebierał się za faceta, żeby jakby uzyskać wzajemność, żeby ona się też nim zakochała, to tam jakąś ma nieszczęśliwą kontynuację. I wydaje mi się, że to jest, że było takie opowiadanie w tym pierwszym cyklu Ja robot. Tam, gdzie są też prawo robotyki słynne. To jest w ogóle ciekawe, bo oczywiście w sensie takim technicznym, to z dzisiejszej perspektywy te wczesne opowiadania Simowa, to one się mogą wydawać takie trochę Z czasów Króla Ćwieczka, Lech Czech Rus i Asimov i jego roboty. Ale one są fajnie napisane, bo ja miałem wrażenie, jak je czytałem z stosunką nawet niedawno, parę lat temu chyba, przy okazji jakichś zajęć wróciłem do nich, że one miały taką ciekawą konstrukcję, jakby każde opowiadanie to był jakiś problem logiczny do rozwiązania z robotami.