Fed podniesie stopy. Gaz, ropa i Port Polska w PB BRIEF

Na podcast PB BRIEF dla przedsiębiorców i inwestorów zaprasza Velobank, oferujący wygodne rozwiązania dla biznesu. Dzień dobry Państwu. Mamy środę, szesnasty, dzień września. Od razu odpowiadając na pytania, które czasami się pojawiają w mailach od Państwa, odpowiadam tak, ten podcast naprawdę nagrywam wcześnie rano, jest szósta. Więc jeśli czasem Państwo słyszą chrypkę poranną, to jest prawda, a nie zabieg jakiś realizatorski powiedzmy. Dokładnie 34 lata temu zaczynała się czarna środa. Wielka Brytania próbowała wtedy bronić funta w europejskim mechanizmie kursowym ERM, systemie, który miał ograniczać wahania kursów walut i był jednym z ważnych etapów prowadzących Europę w stronę Unii Walutowej. W ciągu dnia zapowiedziano podniesienie stóp z 10% do nawet 15%, a Bank Anglii wydał miliardy funtów na obronę waluty.

Tłem są uporczywa inflacja i droga energia. Choć dziś rano ropa lekko odpuszcza, Brent cofa się w okolice 108 dolarów za baryłkę po niespodziewanym wzroście amerykańskich zapasów o 7,1 mln baryłek. Rentowność 10-letnich obligacji USA po przekroczeniu 5% zeszła dziś rano tuż poniżej tego poziomu, a dolar pozostaje mocny. Dla inwestorów ważniejsza od samej podwyżki będzie więc odpowiedź na pytanie, czy Kevin Walsh zasugeruje kolejne ruchy jeszcze w tym roku. Morgan Stanley zakłada już następną podwyżkę w grudniu. A skoro droższy pieniądz wraca znowu do gry, to przenieśmy się do Europy. Wracamy do Europy, która dziś spróbuje odpowiedzieć na pytanie, jak być bogatą, bezpieczną i niezależną jednocześnie. O dziewiątej Ursula von der Leyen wygłosi w Strasburgu doroczne orędzie o stanie Unii.

I wracamy do głównego tematu odcinka. Polska ma dziś magazyny gazu zapełnione w niemal 98%. Zdarza się, że słyszymy takie hasła ze strony rządowej. Niemcy w około 56%, a cała Unia Europejska w mniej więcej 68%. I na pierwszy rzut oka Może się wydawać, że Polska jest dobrze przygotowana. Niemcy mają problem, a Europa powinna obawiać się zimy. Ale sam procent zapełnienia magazynów umówi znacznie mniej niż się wydaje. Bo gaz przechowuje się głównie głęboko pod ziemią, w wyeksploatowanych złożach albo w ogromnych kawernach wypłukanych w pokładach soli. Według Gaz Infrastructure Europe unijne magazyny zawierają dziś około 770 terawatogodzin gazu, wyraźnie mniej niż o tej porze w poprzednich latach. Najważniejsze jednak jest to, że procent bez informacji o pojemności łatwo wprowadza w błąd.

Problemem może być jednak nie to, czy gaz będzie, ale ile będzie kosztował. Żeby to zrozumieć, trzeba wrócić do roku 2021. Przed rosyjską inwazją na Ukrainę europejski rynek gazu opierał się przede wszystkim na gazociągach, a Rosja odpowiadała za około 45% importu do Unii. Po roku 2022 ten model został radykalnie przebudowany. Europa ograniczyła rosyjski gaz, rozbudowała terminale LNG i zwiększyła zakupy m.in. ze Stanów Zjednoczonych i Norwegii. Jeszcze w 2021 roku około 80% importowanego do Unii Gazu docierało gazociągami, a tylko 20% w postaci LNG. W 2025 udział LNG wzrósł już do około 45% i to zmieniło sposób działania całego rynku, bo gazociąg łączy konkretnego producenta z konkretnym odbiorcą, a tankowiec może zmienić kierunek.

Przy łagodnej zimie ryzyko fizycznego niedoboru gazu jest niewielkie. Europa ma magazyny, gaz z Norwegii, import LNG i duże moce regazyfikacyjne. Przy normalnej zimie system również powinien sobie poradzić, ale Europa będzie musiała cały czas przyciągać odpowiednią ilość LNG, a najprostszym sposobem na przyciągnięcie tankowca jest zaoferowanie odpowiednio wysokiej ceny. Najtrudniejszy scenariusz to połączenie bardzo zimnej zimy z dalszymi zakłóceniami na globalnym rynku LNG. Wtedy magazyny zaczną szybko opustoszyć. Europa i Azja ostrzej będą konkurować o dostawy, a ceny wzrosną. Dlatego 68% zapełnienia magazynów w Unii nie oznacza, że Europie brakuje 32% gazu potrzebnego na zimę. Magazyny są tylko jednym elementem systemu, bo przez całą zimę gaz nadal będzie płynął gazociągami, przepływał tankowcami,