Michał Kuź - Tech-right i arystopopulizm: zwycięska koalicja Trumpa [tekst audio]

Niedawno oskarżono go wręcz publicznie, że spłaca swój dług wobec gigantów AI. W grudniu 2025 roku Donald Trump podpisał kontrowersyjny Executive Order dotyczący sztucznej inteligencji, który w praktyce ograniczył możliwość wprowadzania przez Stany Federalne własnych regulacji w obszarze AI. Jak relacjonował Wall Street Journal, był to jeden z pierwszych wielkich politycznych testów dla AI i Big Tech go wygrał. Tech-right, cyfrowe Leningrady kapitalizmu. Tech-right to termin, który odnosi się do środowisk skupionych wokół nowoczesnych technologii reprezentowanych przez postacie takie jak Elon Musk, Mark Anderson, Jeff Bezos czy Peter Thiel.

Karp przedstawia model łączący demokrację z technokracją, tworzący republikański, zachodni system zdolny stawić czoła Chinom. W istocie wzywa do sojuszu rządu i technokratów, by wzmocnić bezpieczeństwo narodowe i innowacje, krytykując jednocześnie oderwanie Doliny Krzemowej od realnych wyzwań geopolitycznych. Przedstawicielami Tech-rightu są giganci biznesu i polityki. Twarzą ruchu stał się założyciel SpaceX i Tesli Elon Musk. Status międzynarodowej ikony zapewniły mu zaś między innymi publiczne spory z administracją Bidena, ataki na tzw. woke i pomysły kolonizacji Marsa.

Vance, który łączy elementy Tech-rightu z ludowym populizmem. To nie przypadkowa lista, lecz sieć wpływów. Till finansuje startupy, Musk kontroluje media społecznościowe, a Andersen inwestuje w AI. Ludzie ci tworzą cały gospodarko-ekonomiczno-polityczny ekosystem, który silnie oddziałuje na republikańską politykę w USA. Arystopopulizm w poszukiwaniu lokalnej cnoty. W opozycji do Tech-rightu stoi oczywiście populizm, w swojej bardziej rozbudowanej teoretycznie współczesnej wersji określanej również mianem arystopopulizmu. Koncepcja ta, będąca odpowiedzią na kryzysy porządku liberalnego, została sformułowana przez Patricka DeNina, bliskiego przyjaciela i mentora J.D.

Jednak to niełatwa koalicja, bo różnice ideologiczne są fundamentalne. Tech-right wierzy w postęp technologiczny i indywidualizm, podczas gdy arystopopulizm kładzie nacisk na tradycję, wspólnotę i wartości moralne. Tech-right preferuje minimalną regulację, podczas gdy arystopopulizm może dążyć do silniejszej interwencji państwa w gospodarkę i kulturę. Tech-right może być bardziej otwarty na zmiany społeczne, podczas gdy arystopopulizm będzie bronił tradycyjnych wartości. Ludzie tacy jak Elon Musk popierają też ściąganie wysoko wykwalifikowanych specjalistów z Indii czy Chin, którzy napędzają wdrażanie innowacji w branżach AI i oprogramowania.

Andersen z rozbrajającą szczerością przyznał, że właśnie to sprawiło, iż on i wielu innych tech miliarderów postawiło na Trumpa. W podcaście komentatorki Barry Weiss Anderson mówił wręcz o cichej wojnie z administracją Bidena i zarzucał demokratom, że chcieli zakazać mniejszym firmom badań nad sztuczną inteligencją, powołując się na bezpieczeństwo narodowe. Dla technologicznych gigantów było to egzystencjonalne zagrożenie. Wydaje się więc, że ich zwrot w prawo to nie kwestia ideologii, lecz raczej kalkulacji. Po sprzeczce z Trumpem o zwiększającą deficyt budżetowy wielką, piękną ustawę, Elon Musk chciał założyć własne ugrupowanie – American Party.

Superkomputery, drony, cyberwojna, to wszystko wymaga mocy obliczeniowej, a prawicowe partie z ich naciskiem na wzmacnianie zdolności militarnych chętnie inwestują w takie projekty. Po czwartem. Superkomputery zużywają ogromne ilości energii, więc prawicowy sceptycyzm wobec zielonych technologii jest na rękę Dolinie Krzemowej. Musk i reszta Tech-rightu woli kopać bitcoiny i trenować AI na paliwach kopalnych lub atomie, niż uginać się pod presją postulujących oszczędności energetyczne ekologów. Nawet rządzona przez Partię Pracy Wielka Brytania w ramach ogłoszonego podczas ostatniej wizyty Donalda Trumpa programu Golden Age of Nuclear przystąpiła wraz z amerykańskimi firmami do budowy mikromodułowych elektrowni jądrowych na potrzeby zaawansowanych centrów danych oraz parku biznesowego London Gateway.

Nadal pozostaje natomiast otwarte pytanie o kierunek, w jakim będzie ewoluowała scena polityczna w USA. Możliwe, że w końcu siły odśrodkowe rozłożą koalicję Trumpa, a wtedy rzeczywiście powstanie trzecia partia, o której marzył swego czasu Musk. Jest to bardzo rzadkie zjawisko w historii amerykańskiego systemu, ale nie można go wykluczyć. Mniejsze partie funkcjonowały w USA przez prawie całą drugą połowę XIX wieku. Ich pojawienie się było związane z czynnikami, które występują też obecnie, właściwie z ostrym sporem między ludem a elitami. To nie przypadek, że jedno z takich prominentnych ugrupowań antyestablishmentowych nazywało się Partia Populistyczna.