Zachodnie Zakole Odry – Ryszard Matecki

... zakonserwował, a z drugiej strony przez to, że te granice się teraz otworzyły, że ta rzeka ciągle płynie, to też i ten czas tutaj też płynie trochę inaczej. On jest bardzo ważny tutaj. Pamiętajmy, że też to miejsce było w pewnym momencie schronieniem dla wielu ludzi, bo wracając znowu do historii, tutaj się pojawili właśnie Cichugenoci, Francuzcy, którzy się schronili i dostali swoją ziemię, Ale wiele, wiele lat wcześniej, tutaj też, mamy tutaj takie koło Orzechowa, jest miejsce, które nazywamy Wzgórzem Waldensów. To jest takie, to za czasów niemieckich nosiło nazwę Ketterberg, czyli wzgórze heretyków, kacerów, tak, kacerskie wzgórza.

Ci Waldensi faktycznie się tutaj schronili w pewnym momencie przed prześladowaniami europejskimi. W całej Europie byli paleni na stosach, a tutaj znaleźli takie spokojne miejsce, gdzie przez wiele lat mogli funkcjonować jako ta sekta. Oczywiście w pewnym momencie ich też dorwali i popalili ich na stosach tam berlińskich, ale oni przez wiele lat tutaj Tworzyli swoje komuny, w których żyli. My nie mamy po nich jakiegokolwiek śladu, oprócz dokumentów inkwizycyjnych. Nie znajdujemy po nich nic, oprócz tylko tej pamięci, która przetrwała w tych dokumentach.