Mentionsy Mentionsy
MOC HISTORII
MOC HISTORII

Starochęciny w gminie Chęciny cz.1

18.02.2024 ·43 min 23 s

Historia miejscowości ściśle wiąże się z Chęcinami i Podzamczem. Pierwsze zapiski poświadczające jej istnienie pochodzą z 1275 roku, kiedy to wymieniona jest w dokumencie, w którym książę Bolesław Wstydliwy nadaje wioskę Łagiewniki podkomorzemu sandomierskiemu Mikulonowi. Pisał o niej również m.in. nasz wybitny kronikarz Jan Długosz. Znajduje się też tutaj okazały, barokowy kościół św. Stanisława. Do Starochęcin zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

Jednak w dziejach wiążą się bardzo mocno zarówno z chęcinami, no bo ta nazwa Starochęciny wskazuje, że jednak tu były początki chęcin, No i w pewnym momencie rzeczywiście było tak, że to Podzamcze dzisiaj funkcjonujące osobno stanowiło integralną część Starochęcin. Zresztą no tak to wyglądało, że pod nazwą Chęciny kiedyś rozumiano Mimo, że już Jan Długosz pisał o starych Chęcinach, no to jednak rozumiano zarówno wieś, jak i folwark, czyli właśnie to Podzamcze oraz zamek. Mamy więc taką sytuację, że w źródłach pisanych trzeba to jednak rozdzielać, no i nawet jeśli popatrzy się na niezbyt przecież odległe dokumenty.

A więc chodzi tutaj rzeczywiście o Starochęciny, bo oprócz tego jeszcze jest wymieniony zamek i folwark. Więc jeśli rzeczywiście mówimy o Starochęcinach, to o tych trzech komponentach nieustannie należy pamiętać, bo inaczej no to możemy się pogubić w tych wszystkich dywagacjach, które teoretycznie dotyczą niewielkiej dzisiaj wioski, ale wiążą się z bardzo skomplikowanymi informacjami z przeszłości. Tutaj wspomnieliśmy o dokumentach i o tych registrach z XVIII wieku, no ale historia Starochęcin sięga znacznie, znacznie wcześniej, bo to są czasy przecież Bolesława Wstydliwego. Chociaż no nie można wykluczyć, że osada już istniała wcześniej. Te początki giną w pomroce dziejów, podobnie zresztą przecież jak i kwestia zamku.

No to jest bardzo odległa miejscowość. Niektórzy budują taką hipotezę, że po przyłączeniu tych Łagiewnik, ale nie tamtych pod Chmielnikiem, tylko tych właśnie tutaj przy Chęcinach leżących, po przyłączeniu do Starochęcin, Nastąpiło przeniesienie ludności do tamtych Łagiewnik. Moim zdaniem to trochę chyba skomplikowane byłoby, bo po co przenosić ludzi gdzieś tam daleko, no ale pewno tego nigdy nie ustalimy. Natomiast my sądzimy, że współcześnie, że Łagiewniki znajdowały się właśnie na terenie Podzamcza, zanim tutaj powstał dwór starostów chęcińskich, wcześniej Folwarg, a później dwór starostów chęcińskich, że jednak tutaj ta wioska się znajdowała, albo ona, Mogła się znajdować troszeczkę bliżej rzeki jednej i drugiej, bo tu są dwie istotne rzeki, czyli Bobrza wpływa do Czarnej Nidy.

Dlatego bardzo dużo różnych problemów i jeszcze do tego oczywiście musimy nałożyć to, co wiązało się z tym charakterem Chęcin, a więc z budową zamku, który miał pełnić rolę takiej strażnicy i ośrodka nadzorującego, wydobycie ród metalinie żelaznych, które tutaj odkryto. Na tych jedenastu górach wokół Chęcin i w związku z tym ta rola Chęcin zaczęła wzrastać z powodu zamku, a Starochęciny powolutku, powolutku odgrywały coraz mniejszą rolę, aż w końcu całkowicie przez Chęciny zostały zdegradowane do roli niewielkiej wsi, ale w dokumentach jednak ciągle podkreślanej Właśnie, że to jest osobna wieś, a nawet, że te Chęciny to jest właśnie wieś, zamek i folwark, tak jak na samym początku wspominaliśmy.

Dzięki właśnie takim lustracjom my mamy obecnie szczegółowe informacje, w tym między innymi na temat Starochęcin. Oczywiście, że one czasami nie były wymieniane na przykład w dokumencie dotyczącym zamku. Jak mówiliśmy, z 1306 roku my mamy pierwszą wzmiankę o zamku. Wtedy w ogóle o Starochęcinach nie było mowy. No ale to między innymi właśnie wynikało z tego, że traktowano ten teren jako właśnie folwark zamkowy, a później Podzamcze, albo też określano to jako wieś Chęciny. No i w związku z tym niektórzy sądzą, że to chodzi o dzisiejsze Chęciny. Nie, to zawsze chodzi przy tym określeniu wieś o Starochęcinę. No i na przykład w 1565 roku jest kilka dokumentów właśnie z XVI wieku. Wiadomo, że Starochęciny miały swojego włodarza, a więc ta osoba zarządzała wioską i wtedy było 13 kmieci osadzonych na ćwierćłanach.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.