Mentionsy Mentionsy
MOC HISTORII
MOC HISTORII

Prandocin w gminie Słomniki

13.11.2022 ·43 min 37 s

Wizytówką miejscowości jest kościół romański z pierwszej połowy XII wieku. Z tym okresem wiążą się również początki wsi. Jej pierwszymi właścicielami byli Odrowążowie. Od Prandoty Starego, założyciela rodu pochodzi też nazwa miejscowości. Do Prandocina wybierzemy się w kolejnym programie, który prowadzą Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.

O tym pisał Jan Długosz. Wiąże się to z inkastelizacją tych obiektów. Inkastelizacja, czyli przystosowanie do obrony. Ale to nie było tak, że to przystosowanie nastąpiło właśnie z okazji związanej z tymi czterema świątyniami, o których teraz wspominamy. Bo to był motyw innego rodzaju. To był motyw taki dziejowy. Czyli był to czas, kiedy książe Konrad Mazowiecki toczył walki z księciem Bolesławem Wstydliwym, którego wspierał książe śląski Henryk Pobożny. No i w tych walkach w 1234 roku Konrad Mazowiecki, zająwszy nasze ziemie, postanowił inkastelizować kościoły.

Czyli właśnie spowodować, żeby one były obiektami obronnymi. Dlatego też na trzy lata do kościołów tych właśnie wszystkich, czyli właśnie w klasztorze w Jędrzejowie, w Skalbmierzu, w Prandocinie oraz w kościele św. Andrzeja w Krakowie, Weszły załogi wojskowe, no i one tam po prostu urzędowały przez trzy lata, do 1237 roku, kiedy to książę zdecydował o opuszczeniu tych fortec. Po to były właśnie urządzone, żeby mógł Konrad Mazowiecki realizować swoje dynastyczne plany i te projekty, które wiązały się z przejęciem ziemi krakowskiej, księstwa krakowskiego jako tego senioralnego, No i to jest ten właśnie motyw, którego my do końca też nie potrafimy rozpoznać.

I w związku z tym podjęto decyzję, że nie, niech on będzie bliżej. I wtedy właśnie zniwelowano te wały. A w ogóle jak się zbliżamy do Prandocina, to widać, że on jest wyniesiony. Jest na niewielkim wzniesieniu, czyli rzeczywiście górował Prandocin nad okolicą. I mógł tutaj ten gród się znajdować, chyba że to były wały, które właśnie w czasach Konrada Mazowieckiego wykonano po to, żeby jeszcze wzmocnić ten charakter obronny inkastelizowanego kościoła. No ale tego być może nie rozstrzygniemy. Natomiast przez analogię do tego, że grody kasztelańskie musiały się znajdować, mamy tutaj naprawdę bardzo mocne podejrzenie, że wały związane były właśnie z siedzibą kasztelana.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.