Prandocin w gminie Słomniki

Tutaj była apsyda, w której mieściła się empora. I jeszcze właśnie pozostałości tej empory mamy, dlatego że w XV wieku zburzono tę apsydę wschodnią i przedłużono po prostu kościół, dobudowując do niego obecne prezbiterium. I w ten sposób niestety nie mamy tej wschodniej, ale mamy zachodnią. która związana była właśnie z tym, że taką dwukondygnacyjną emporę tutaj wykonano, czyli miejsce, gdzie przebywał fundator. Bardzo często to też było takie wyeksponowane miejsce na przykład dla władcy. On brał udział w nabożeństwie w takim wyeksponowanym, uprzywilejowanym miejscu. No i tu mamy jeszcze właśnie to takie dwupoziomowe rozwiązanie, bardzo interesujące.

W dodatku jeszcze mamy tę wieżę, która była kiedyś jeszcze wyższa, bo co najmniej brakuje jednej kondygnacji. Czyli jak popatrzymy na cały ten budynek, no to wygląda właśnie w ten sposób. Potężna wieża od strony zachodniej. Następnie w środku empora dwukondygnacyjna. Sam obiekt dość niewielki, bo budowla była jednonawowa o długości 10 metrów i szerokości nieco ponad 7,5 metra. I właśnie po tej drugiej stronie, w tej części ołtarzowej druga apsyda z tym elementem takim nawiązującym właśnie do apsydy zachodniej. No i w XV wieku tę wschodnią część wyburzono, dostawiono dzisiejszą część, która jest prezbiterialna.

No to na ten jeden motyw warto zwrócić uwagę. A ten motyw wiąże się z tym, że zdaniem wielu badaczy tego typu kościoły, właśnie takie, które miały wieże albo dwie wieże, bo przecież w Skalbmierzu były dwie wieże i które miały emporę. Tego typu kościoły wiązały się z miejscowościami, które miały już pewną rolę, odgrywały już pewną rolę. Niewykluczone, że pierwotnie znajdowały się na tym terenie drewniane kościoły, Dopiero później zostały wymurowane właśnie takie jak tutaj w Prandocinie, ale dodatkowo jeszcze takie kościoły kasztelowe, bo tak moglibyśmy powiedzieć, wiązały się z wyjątkową rolą miejscowości, takich właśnie jak Prandocin.

Czyli tutaj było wejście. To tak zawsze wyglądało i nie ma żadnych śladów tej części, gdzie była wieża i empora zachodnia, żeby tu było jakiekolwiek wejście. No bo chodziło o to, żeby był to element obronny. No więc wejście zawsze się znajdowało z boku kościoła, a nie tak jak teraz jesteśmy przyzwyczajeni, że od frontu jednego czy drugiego następuje wejście. Zawsze w tego typu kościołach było ono z boku. W dodatku jeszcze my przypuszczamy, że tu mogły być dwa Nie tylko od tej strony południowej, gdzie ono się zachowało, ale też od strony północnej. Mogło być wejście tylko i wyłącznie dla tych, którzy wchodzili na emporę, czyli właśnie dla tych fundatorów, dla rodziny fundatora i dla uprzywilejowanych osób.

Zostały udekorowane właśnie tymi lizenami, ale przede wszystkim tym fryzem arkadkowym bardzo starannie też skomponowanym z całością budowli. No więc mamy rzeczywiście takie prawdziwe powody do tego, żeby tu godzinami stać i podziwiać te Fragmenty. Od razu powiedzmy, że przecież w naszym kraju naprawdę jest niewiele tych obiektów romańskich. Jeszcze w dodatku z takim bogactwem jak tutaj w Prandocinie, które możemy podziwiać. Ale też trzeba pamiętać, żeby na tym terenie, gdzie jest cmentarz teraz, obejrzeć jeszcze taką kolumienkę, na której znajduje się krucyfiks. W dawnych opisach ja znalazłem informację, że tu jakiś świątek stał. Na tej kolumnie, a to jest kolumna, jak ją sobie oglądamy dokładnie, która pochodzi właśnie z tej Empory, z tej zachodniej Empory.

Czyli Empora, ponieważ jest dwukondygnacyjna, była oparta właśnie na arkadach, a pośrodku była kolumna, która trzymała te arkady. Więc przy okazji różnego rodzaju zmian, prawdopodobnie przy okazji tej gotyckiej zmiany, Pamięto część elementów i widzimy, że wbudowano niektóre fragmenty w ściany, te późniejsze. Widzimy fragmenty właśnie romańskie. No i gdzieś pewno porzucono, albo od razu może postawiono tę kolumnę, która trzymała emporę. Postawiono obok kościoła, więc trzeba się rozglądać nie tylko przy samym kościele w Prandocinie, ale tuż obok też jeszcze te romańskie wątki zobaczymy. Tak jak wspominaliśmy, że losy, historia Prandocina ściśle są związane z kościołem z XII wieku.