Popowice w gminie Oksa
Miejscowość położona jest nad malowniczą rzeką Nidą. Pierwsze wzmianki pisane pochodzą z XIV wieku, kiedy pojawia się w dokumencie króla Kazimierza Wielkiego, który przekazuje ją proboszczowi małogoskiemu. Własnością duchownych pozostała do XIX wieku. Wioska pojawia się również w akcie lokacyjnym prawa niemieckiego wydanym przez króla Władysława Jagiełłę. W jej historii przewija się także wątek związany z Mikołajem Rejem. Do Popowic, w gminie Oksa zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.
Królewskie, ale różne nieciekawe dla nas sensacyjne, ale takie z obyczajowego punktu widzenia niekoniecznie były powodem do tego, żeby z dumą patrzeć na Popowice, na właścicieli Popowic, czy na to, co się tam działo. Tym bardziej to jest ciekawe, kiedy w takiej małej miejscowości właściwie trzeba by wiele razy tak przejść z początku na koniec miejscowości, żeby o tych kwestiach powiedzieć, więc może przynajmniej o niektórych wspomnijmy. A tutaj wspominaliśmy o tych takich ciekawych epizodach obyczajowych, które dotyczą Popowic, ale mamy też epizod związany z Mikołajem Rejem. Przecież Popowice to gmina Oksa, a Oksa to miejscowość Mikołaja Reja. Tak, ale zanim jeszcze o Reju, no to możemy powiedzieć, że podobne problemy jak za czasów Mikołaja Reja dotyczyły wcześniejszych plebanów, a wspominaliśmy o tym Janie Grocie, to był późniejszy biskup krakowski i inny pleban z 1488 roku.
No ale mamy potem właśnie ten bardzo też ciekawy epizod dotyczący Mikołaja Reja, ponieważ on w dużej mierze wiąże się z takim pojęciem dawno używanym, z frymarczeniem. Przefrymarczono Popowice, przefrymarczono za czasów Mikołaja Reja i niewykluczone, że właśnie Mikołaj Rej osobiście brał udział w tym frymarczeniu Popowicami. Na czym to polegało? Kolejny pleban, czyli Stanisław Stanisławski, Doszedł właśnie do porozumienia z Mikołajem Rejem, a my znamy Reja nie tylko jako ojca literatury polskiej, ale też doskonałego gospodarza, zwolennika również reformacji, ale też takiego, który dbał o poszerzenie tej swojej majątności. I właśnie kupował, zamieniał, przejmował różnego rodzaju majątki w okolicy Oksy i Nagłowic, no i ta jego fortuna rzeczywiście...
Wspaniale się rozwijała. I ponieważ część Popowic graniczyła zestawem Reja w Oksie, więc on porozumiał się ze Stanisławem Stanisławskim, tym plebanem małogorskim, że nastąpi zamiana gruntów. Czyli, że część tych Popowic przejmie Rej. Oczywiście nie było to takie proste. Umowa między nimi to było jedno, ale najpierw musiał Rej uzyskać w ogóle zgodę królewską, bo pamiętamy, że to był dokument królewski, nadanie wsi królewskiej. Popowice, czyli musiał się zwrócić do króla Zygmunta Augusta jako kolatora kościoła małogoskiego o zezwolenie na zatwierdzenie tego kontraktu i zezwolono na to na Sejmie w Piotrkowie, a więc zwróćmy uwagę, o Popowicach mówiono podczas obrad sejmowych w Piotrkowie w 1565 roku, ale to było mało, ponieważ jeszcze trzeba się było zwrócić.
On był tylko komendarzem, czyli komendarzem, a więc bez instalacji kanonicznej został duchownym w Małogoszczu. Pewno chodziło właśnie o te dziwne sprawy dotyczące przefrymarczenia wioski, czyli zapewne sprzedania Popowic, kiedy nie było w ogóle takiej możliwości, w żaden sposób nie powinno to mieć miejsca. Zwracano więc na to uwagę i dopiero następny pleban, znowu niezwykle interesujący, Bo Piotr Tylicki, jak słyszymy nazwisko Piotr Tylicki, to oczywiście jest to późniejszy biskup krakowski. Znowu wcześniej pleban w Małogoszczu. On doprowadził do tego, że odzyskano z powrotem Popowice. Niestety w dokumentach tego nie zapisano, w jaki sposób to nastąpiło. I ta sprawa przefremarczenia oczywiście nie jest pewna, czy dotyczy Mikołaja Reja, ale raczej...
Należy się spodziewać, że skoro on wcześniej miał ten kontrakt, zależało mu na Popowicach, no to że dotyczy to wielkiego naszego twórcy literatury, ale z powrotem za Piotra Tylickiego Popowice wróciły do plebana małogoskiego. Czyli, jak się okazuje, ta historia naszych Popowic jest bardzo bogata, no i też w ciekawy sposób opisana w różnego rodzaju dokumentach, z różnego rodzaju epizodami, w tym między innymi Mikołaja Reja. No i to, że była własnością plebana małogoskiego, no to się ciągnęło, tak jak wspomnieliśmy, przez wieki, aż do wieku bodajże XIX. Tak, do początku tego wieku, ale po drodze jeszcze pełno było wspaniałych, interesujących historii. Może tylko dla przykładu powiedzmy o XVIII wieku, pierwsza połowa XVIII wieku, kiedy to pleban Michał Zaranek procesował się z dziedzicami Nagłowic, z rodziną Kotkowskich.
Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.