Klasztor w Imbramowicach cz. 3
Klasztor sióstr Norbertanek obchodzi jubileusz 800 – lecia istnienia. Zanim jednak stanął tu klasztor, miejsce to kryło dawne grodzisko, owiane tajemnicą i legendami, z których jedna łączy się z postacią założyciela zakonu norbertanek. Na początku XVIII wieku miał tu miejsce tragiczny w skutkach pożar. Zakonnice zapisały się w historii Polski, biorąc udział w wydarzeniach Insurekcji Kościuszkowskiej. Do Imbramowic zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.
MOC HISTORII Dzień dobry, witamy Państwa jak zwykle w niedzielę tuż po południu. Cezary Jastrzębski z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach i Robert Szumielewicz. Dziś po raz trzeci w MOC HISTORII zaproponujemy Państwu spotkanie z Imbramowicami, a konkretnie z Klasztorem Norbertanek, a to w związku z 800-leciem tego klasztoru, które przypada w przyszłym roku, ale już w tym pewne elementy tego jubileuszu będą się odbywały. No i mówiliśmy już o samej miejscowości, jej charakterze turystycznym, wspominaliśmy też o klasztorze, dosyć dużo mówiliśmy o tej świątyni.
Wspominaliśmy o tym dla przypomnienia powiedzmy jeszcze raz. Niektórzy uważają, że między nawet rokiem 1163, czyli to jest fundacja Klasztoru Bożogrobców w Miechowie, a rokiem 1194, że wtedy powstał ten pierwotny klasztor. A potem to jest ta fundacja norbertańska, bo przypomnijmy, że Norbertanie to zakon, który powstał w 1120 roku. Czyli teoretycznie nie można wykluczyć, że już jakaś reguła norbertańska tutaj obowiązywała. Tym bardziej, że widzimy to ciągle tutaj, kiedy jesteśmy w klasztorze, że pojawia się postać zarówno św. Norberta, jak i św. Augustyna. Św. Augustyna Zobaczymy, kiedy wchodzimy przez bramę, będącą jednocześnie dzwonnicą na teren klasztorny.
oczywiście augustianie np. w Książu Wielkim na granicy obecnie kiedyś należącej do województwa kieleckiego, dzisiaj w Małopolsce. Taki klasztor się znajdował. Oprócz tego dominikanie czy też paulinii. No i oczywiście Norbertanie. Dlatego to jest ważny moment i dlatego tutaj w Imbramowicach ciągle przywoływany jest święty Augustyn zaliczany do ojców i doktorów kościoła, a nawet przez protestantów, niektórych jest jego autorytet też uznawany. I teraz, jeśli mówimy z kolei o tym charyzmacie norbertańskim, to siostry zakonne, które są w Imbramowicach, właściwie używają takiej oficjalnej nazwy Zgromadzenie Sióstr Kanoniczek Regularnych Zakonu Premonstratensów.
Myśmy już częściowo o tym wspominali, ale tylko o niektórych aspektach, np. o szkolnictwie. O działalności gospodarczej. A tymczasem ważny też jest taki motyw, który dotyczy tego, że nigdy klauzura, oczywiście były takie okresy przerw, ale klauzura nigdy nie uległa tutaj likwidacji. Czyli to oderwanie od świata, to poświęcenie się sióstr nie wiązało się, mimo że tragedie były różnego rodzaju, o których za chwilkę powiemy. Nie wiązało się to z tym, że uległo to życie zakonne jakiemuś brutalnemu przerwaniu. Ulegało, ale nie z powodów takich, które wiązałyby się w jakiś sposób z samymi zakonnicami. Tak jak już wspominaliśmy o klauzurze Norbertanek, która nie została przerwana przez wieki.
Ale jeśli popatrzymy właśnie na tragiczne wydarzenia, to już Wkrótce po tej fundacji odrowążowej, bo w roku 1241, czyli tym roku najazdu mongolskiego na nasz kraj, być może, że również klasztor wtedy uległ zniszczeniu. Przypomina się wprawdzie wtedy przede wszystkim rzeź Norbertanek w Witowie. Mówiliśmy o tym w pobliżu Piotrkowa Trybunalskiego, ale nawet jest takie przedstawienie rzezi Norbertanek właśnie tutaj w Imbramowicach, czyli w części tam, gdzie jest chór, jest taki tympanon, gdzie takie wyobrażenie możemy zobaczyć. Nie wiemy, czy uległ wtedy zniszczeniu Klasztor Imbramowicki, ale chyba wolno przypuszczać, że tak, bo ten najazd rzeczywiście był druzgocący, jeśli chodzi o te nasze okolice, nie tylko przecież Małopolski, ale również Śląski, cały nasz kraj ucierpiał z tego powodu.
Ale z kolei w 1415 roku za rządów Władysława Jagiełły już było inaczej, ponieważ król stwierdził wówczas, że za zezwoleniem Stolicy Apostolskiej i Kapituły Generalnej Norbertańskiej biskup krakowski Wojciech Jastrzębiec powinien połączyć zakonnicę Klasztor Norbertanek, Imbramowice, Cezary Jastrzębski, Robert Szumielewicz. I wtedy na pewno zakonnice, tu nie ulega to wątpliwości, zostały usunięte.
Zostali natomiast zakonnicy, czyli Norbertanie. O tym wspominaliśmy, że równolegle funkcjonował klasztor męski. I wiemy, że to trwało dość długo, bo dopiero w 1485 roku zakonnice wróciły do Imbramowic, czyli niemalże cały XV wiek tutaj nie było zgromadzenia żeńskiego. Jan Długosz wspominał o tym, że było tutaj dwóch, trzech zakonników, czyli Norbertanów, ale że oni prowadzili niezbyt takie zgodne z regułą życie zakonne i że powinni bać się kary Bożej za to, że od tej reguły odchodzą. Dlatego taki interesujący i ważny motyw, który oczywiście wiązał się też z dobrami i z tym przejęciem dóbr, uposażeń klasztoru tego żeńskiego i z różnego rodzaju perturbacjami związanymi z tym właśnie XV wiekiem.
Wspominaliśmy o najeździe mongolskim, którego skutki także nie ominęły klasztoru w Imbramowicach, no ale doszliśmy do wieku XV, a jeszcze są kolejne lata, czyli wiek XVI, XVII, no i XVIII, też ten taki znaczący w historii klasztoru. Bardzo znaczący, bo cały czas właściwie różnego rodzaju wydarzenia z bardzo daleko idącymi skutkami miały tutaj miejsce w Imbramowicach. Po pierwsze możemy powiedzieć o tak zwanym drugim potopie szwedzkim, czyli o tym okresie wojny północnej, kiedy to w Kronice Klasztornej zapisano, że w 1704 roku generał szwedzki stanął w pobliskiej Tarnawie i w związku z tym Klasztor Norbertanek, Imbramowice, Cezary Jastrzębski, Robert Szumielewicz.
Dlatego też można powiedzieć w kategoriach takiego wyjątkowego wydarzenia, kiedy mówimy o Norbertankach z Imbramowic, o tym czasie XIX wieku. Ale to też jest czas pożarów, bo między innymi kolejne pożary miały tu miejsce w 1836 i 1875 roku, a więc rzeczywiście ten żywioł powodował, że trzeba było znowu remontować, odbudowywać pomieszczenia klasztorme. Ale XIX wiek to jest oczywiście też okres powstania styczniowego, po którym, możemy tak powiedzieć, istnieje pewne wspomnienie aż do dzisiaj, ponieważ 16 sierpnia 1863 roku do klasztoru chcieli wkroczyć kozacy, no i tak jak to wtedy bywało, splądrować, zniszczyć, doprowadzić do wielkich tragedii.
I od tego czasu siostry zajmują się m.in. też opieką nad pielgrzymami i nad tymi, którzy albo za coś dziękują, albo chcą o coś poprosić, modląc się w Imbramowicach. Jesteśmy w Imbramowicach w związku z jubileuszem 800-lecia Klasztoru Norbertanek. Mówiliśmy o drugim kościele, który znajduje się też w tej miejscowości, czyli św. Benedykta, no bo jak zaznaczaliśmy, są dwa kościoły, ale jeszcze nie zaglądaliśmy do kościoła klasztornego. Żeby do niego dotrzeć, oczywiście musimy wejść na teren klasztorny. To jest, jak wspominaliśmy, efekt odbudowy klasztoru po tym pożarze z 1710 roku. Mamy więc potężny mur, który otacza całość budowli i wchodzimy przez tę bramę dzwonnicę, o której mówiliśmy po lewej św.
Klasztor Norbertanek, Imbramowice, Cezary Jastrzębski, Robert Szumielewicz. Który rozpoczyna się o godzinie 20 w piątek i trwa do godziny 1 w sobotę. Polega na adoracji przed tym łaskami słynącym obrazem. Polega na udziale we mszach świętych. Polega na spowiedzi w nabożeństwie pokutnym. W czasie Wielkiego Postu, czyli przed Wielkanocą śpiewane są też godzinki o męce pańskiej. Można też odprawić 9-dniową nowennę.
Oczywiście zapraszamy do Imbramowic, choćby niech taką okazją będzie ten jubileusz 800-lecia Klasztoru Norbertanek. No ale niestety czas nas goni i tak jak się obawialiśmy, wszystkiego nie zdążymy powiedzieć. A tymczasem oprócz tego, o czym do tej pory mówiliśmy, na pewno warto też zwrócić uwagę, bo to przyciąga. Wzrok. Oprócz tych, o których mówiliśmy, jeszcze cztery duże obrazy ołtarzowe, czyli przyjęcie reguły przez św. Norberta i św. Annę Samotrzeć, to mamy po lewej stronie, a po prawej stronie jest obraz Matki Bożej ze św. Kajetanem, a bliżej nas śmierć św. Józefa. Interesujące są również cztery takie elementy, które uznalibyśmy za ambony, ale jedna jest ambona, a trzy podobne do niej balkony.
Blisko prezbiterium jest też popiersie po lewej stronie Iwo Odrowąża. To są drewniane, złocone popiersia, a po prawej stronie biskupa Łubieńskiego, o którym wspominaliśmy. No i oczywiście na sklepieniu polichromie malowane przez Włocha Wilhelma i dokończone przez jego córkę. Obrazy ołtarzowe oni też wykonywali. Klasztor Norbertanek, Imbramowice, Cezary Jastrzębski, Robert Szumielewicz. Na tym niestety już musimy kończyć. Dziękujemy za uwagę Cezary Jastrzębski, Robert Szumielewicz i Michał Pastuszka, który program zrealizował.
Pokazano wszystkie 13 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.