Ślady zwłok pod tarasem? Psy nie miały wątpliwości | 415.

Przez kolejne kilkanaście lat sprawa nie posuwała się naprzód. I zapewne nic by się w tej kwestii nie zmieniło, gdyby nie coś, co sprawiło, że trafiła do tego odcinka. Tym czymś był oczywiście podcast. Jego twórca, wzorem poprzedników z tej serii, dzięki determinacji i zaangażowaniu zdobył informacje, do których śledczy nie dotarli przez lata. Chris Lambert, kalifornijczyk. Zarabiał do tej pory na życie jako muzyk i autor tekstów. Nie zrobił wielkiej kariery medialnej, ale nie szczególnie mu na tym zależało. Tworzył muzykę, publikował ją w internecie, byle tylko zarobić na czynsz. Najlepiej odnajdywał się w stylistyce, balansującej między alternatywnym rockiem a folkiem.

Tylko co to mogło być? I wtedy pojawiła się ta myśl. Prosta, ale genialna. Powinien mówić o tym, co sam uważa za interesujące. Problem w tym, że poza muzyką niewiele rzeczy go interesowało. Mijały tygodnie, a Chris wciąż rozmyślał nad tematyką podcastu. Każdy nowy pomysł początkowo wydawał się strzałem w dziesiątkę, by po chwili uznać, że jednak nie. Zbyt nudny, zbyt oczywisty, pozbawiony sensu. Aż pewnego dnia coś się zmieniło. Chris przeszukiwał internet w poszukiwaniu inspiracji. Już miał odrzucić kolejny temat, gdy trafił na stary artykuł z Los Angeles Times. Długi tekst poświęcony był sprawie nierozwiązanego zniknięcia 19-letniej studentki.

Kristin Smart. Gdy tylko zobaczył jej zdjęcie, od razu przypomniał sobie ogromny billboard ustawiony niedaleko uniwersytetu, na którym studiowała zaginiona, obok którego wiele razy przejeżdżał, gdy rodzice odwozili go do dziadków. Za każdym razem uważnie przyglądał się twarzy uśmiechniętej studentki, umieszczonej tuż obok informacji o wysokiej nagrodzie dla tego, kto przyczyni się do jej odnalezienia. Miał zaledwie 8 lat, gdy Kristin zniknęła bez śladu. Nie znał jej ani nikogo z jej rodziny. A mimo to, za sprawą tego billboardu od najmłodszych lat czuł z nią jakąś trudną do wytłumaczenia więź. Na początku 2019 roku Chris nie przypominał już tamtego chłopca.

Czy popełnił on zbrodnię idealno, a teraz dożyje późnej starości jako wolny człowiek? Wtedy Chris wpadł na szalony pomysł. Tematem jego podcastu będzie właśnie zaginięcie Kristin. To jej historię opowie, by przypomnieć o tej zapomnianej sprawie. Jednocześnie, zbierając materiały, spróbuje dowiedzieć się, co tak naprawdę ją spotkało. Może nawet uda mu się więcej niż ustaliła policja. Znajdzie dowody, doprowadzi do sprawiedliwości. Plan był ambitny jak na kogoś, kto nie był ani dziennikarzem śledczym, ani prawnikiem. I nie miał pojęcia od czego zacząć. Ale miał coś, czego być może zabrakło śledczym. Determinację, upór, kreatywność i przede wszystkim wiarę, że mu się uda.

Zanim zabrał się do pracy, wysłał SMS-a do swojej dziewczyny. W wiadomości znajdował się link do artykułu z Los Angeles Times i podpis. Zobaczysz. Rozwiąże tę sprawę. Dla niej to był żart. Dla niego coś najpoważniejszego na świecie. Zanim Chris usiadł przed mikrofonem, zabrał się za porządny research. Przez kilka tygodni drukował wszystkie artykuły na temat sprawy, jakie tylko udało mu się znaleźć. Wkładał je do grubego segregatora, sortując według dat. W drugim segregatorze gromadził własne, ręcznie pisane notatki, które dzielił na kategorie i opatrywał zakładkami.

Miejsca, daty, świadkowie, nieścisłości, wątpliwości, podejrzani. Szybko uznał, że taki rodzaj śledztwa do niczego go nie zaprowadzi. Czy można znaleźć jakieś nowe ślady, bazując wyłącznie na starych prasowych artykułach? Przecież wiedza jaką dysponowali ich autorzy w momencie pisania dostępna była także ówczesnym śledczym, a mimo to nie potrafili oni rozwiązać tej sprawy. Pewnego wieczoru Chris siedział w barze sącząc piwo i zastanawiał się, co jeszcze mógłby zrobić, by dotrzeć do prawdy. Wtedy zaczepiła go dawna znajoma. Pisarka zmagająca się z kryzysem twórczym, która podobnie jak on szukała inspiracji.

Zaczęli rozmawiać. Chris opowiedział o swoim pomyśle i trudnościach, z jakimi się mierzy. Przedstawił jej pokrótce sprawę zaginięcia 19-letniej studentki. Gdy wymienił nazwisko głównego podejrzanego, kobieta zamarła, wytrzeszczyła oczy i złapała się za głowę. Nie spodziewał się takiej reakcji, ani słów, które chwilę później padły. Okazało się, że jego znajoma, starsza od niego o 11 lat, a więc rówieśniczka Kristin, bardzo dobrze znała Paula Floresa. Chodzili razem do liceum, do tej samej klasy i miała o nim najgorsze wspomnienia. Przez resztę wieczoru opowiadała o jego wybrykach. W szkole mówiono na niego straszny pol. Opowiadała jak traktował dziewczyny.

Niedługo później, uzbrojony w mikrofon, notatnik i aparat fotograficzny, Chris wyruszył w podróż śladami Kristin Smart. Na początku spotkał się z dużą nieufnością. Jednak jego otwartość i serdeczność szybko przełamywały bariery. Ludzie, których spotykał na swojej drodze, zaczynali mu ufać. Najpierw porozmawiał z rodzicami Kristin, potem z jej przyjaciółmi. Spotkał się również z kolegami Paula, którzy prosząc o anonimowość, otwarcie go obciążali. Próbował nawiązać kontakt z emerytowanymi śledczymi, ale ci konsekwentnie odmawiali spotkanie. Po zebraniu wystarczającego materiału Chris był pewny. To Paul Flores zabił Kristin i jej ciało ukrył.

Taka też myśl przewodnia przyświecała jego podcastowi. Pierwszy odcinek opublikował 29 września 2019 roku. Już w ciągu pierwszej doby został odsłuchany przez ponad 75 tysięcy osób. Kolejne publikowane co tydzień odcinki osiągały jeszcze lepsze wyniki. Skrzynka mailowa Chrisa zaczęła zapełniać się wiadomościami od słuchaczy. Wśród nich byli nie tylko bliscy ofiary, ale również detektywi. Jego podcast był tak dobrze zrobiony pod względem jakości produkcji, że słuchanie go było czystą przyjemnością. Ewidentnie odrobił swoją pracę domową. Wcześniej odmawialiśmy mu rozmowy z nami, ale później byliśmy pod tak ogromnym wrażeniem jego pracy śledczej, że zgodziliśmy się z nim spotkać, aby szczerze porozmawiać o tej sprawie.

Poza ekskluzywnymi wywiadami Chris otrzymał dostęp do policyjnych źródeł. Nawiązał stałą współpracę z biurem szeryfa, oferując pomoc. W zamian za wznowienie śledztwa zobowiązał się przekazywać wszystkie informacje, które napływały do niego od słuchaczy po każdej emisji. Maile od osób znających zarówno Kristin, jak i Paula zawierały mnóstwo nowych wskazówek i poszlak. Takich, które wcześniej nie ujrzały światła dziennego. Jedno z anonimowych źródeł zasugerowało, by sprawdzić piwnicę w domu podejrzanego, a konkretnie miejsce pod schodami. Chris uznał, że z tymi informacjami najpierw powinna zapoznać się policja, zanim trafią do podcastu. Śledczy zaakceptowali taki układ wierząc, że jego praca może faktycznie pomóc w rozwiązaniu tej trwającej od prawie ćwierć wieku sprawy.

Śledztwo w sprawie zaginięcia Kristin Smart zostało wznowione i ruszyło pełną parą. Policjanci zaczęli przesłuchiwać świadków wskazanych przez Chrisa, a także przeszukiwać miejsca, które sugerował. Zapoznali się również z wiadomościami e-mail, które autor podcastu otrzymał od osób twierdzących, że Paul zwierzył im się ze swoich najciemniejszych sekretów. Najbardziej wrażliwe szczegóły ustaleń policyjnych, które były wynikiem współpracy z Chrisem, nie zostały ujawnione w podcaście. Faktem pozostaje jednak to, że w kwietniu 2021 roku Paul Flores został aresztowany pod zarzutem zabójstwa Kristin. Jeszcze tego samego dnia rzecznik prasowy biura szeryfa ogłosił na konferencji prasowej, że zatrzymanie było możliwe głównie dzięki ośmioodcinkowej serii podcastu Chrisa Lamberta.

Następnie zostało ekshumowane i ukryte w innym, nieznanym miejscu. O rozpoczęciu procesu donosiły wszystkie amerykańskie serwisy informacyjne, między innymi kanał News Nation. Minęło prawie 30 lat. Dziś rozpoczął się wybór ławy przysięgłych w procesie o morderstwo Kirstin Smart. Paul Flores i jego ojciec Ruben zostali aresztowani w kwietniu ubiegłego roku i oskarżeni o śmierć studentki. Smart zniknęła bez śladu w 1996 roku i jej ciała do tej pory nie odnaleziono. Kiedy sprawa trafiła na wokandę, sędzia nałożył na wszystkich uczestników procesu, w tym na Chrisa, surowy nakaz milczenia. Dla twórcy podcastu, który przez lata był wsparciem dla rodziców Kristin, stało się to emocjonalnym koszmarem.

Gdy w trakcie procesu dziennikarka The Tribune zapytała go o to, jak sobie radzić z zakazem kontaktu z rodziną ofiary, z którą przecież tak bardzo się zżył, Chris nie ukrywał, że było to dla niego niezwykle trudne doświadczenie. Tak, to było trudne. Przez ostatnie kilka lat poznałem bliżej rodzinę Smartów. Kiedy dokument był już w zasadzie gotowy, a myślałem, że to będzie tylko 6 odcinków i koniec, sądzę, że oni naprawdę zrozumieli kim jestem i dlaczego ruszyłem ten temat. Poznaliśmy się, byliśmy w kontakcie aż do chwili wydania Sądowego Nakazu Milczenia. Od tamtej pory, cóż, nie mogę się z nimi nawet przywitać. Oczywiście, mogę omawiać sprawy, ale mam wrażenie, że restrykcje w tym przypadku są wyjątkowo surowe.

Za zabójstwo Kristin sąd skazał Paula Floresa na dożywocie z możliwością ubiegania się o warunkowe zwolnienie po 25 latach. W trakcie procesu jako świadek oskarżenia zeznawał również Chris Lambert. Jego ojciec Ruben został uniewinniony z powodu braku wystarczających dowodów. Gdy później zapytano Chrisa o genezę tytułu jego podcastu, opowiedział, że od początku czuł, że prawda znajduje się bardzo blisko, że to ktoś z otoczenia Kristin odebrał jej życie i że ci, którzy ją znali, przez te wszystkie lata wiedzieli, kim był sprawca. Dlatego tytuł Your Own Backyard, czyli Twoje Własne Podwórko, miał trafić wprost do sumień tych ludzi, przypominając im, że rozwiązanie tej zagadki ukrywa się tuż obok.

Sprawa Kristin Smart wciąż jest otwarta. Śledczy wciąż mają nadzieję, że pewnego dnia uda się odnaleźć jej szczątki, by bliscy mogli ją pożegnać i godnie pochować. Tę samą nadzieję podziela podcaster Chris, który za darowiznę od słuchaczy sfinansował nowy billboard przypominający, że Kristin nadal nie wróciła do domu. Billboard stanął dokładnie w miejscu tego starego, zniszczonego przez czas. W świecie, gdzie wiele ludzkich tragedii popada w zapomnienie, a sprawiedliwość zbyt często przegrywa wyścig z czasem, podcasty True Crime stały się czymś więcej niż rozrywką. Stały się głosem tych, którzy nie mogą już mówić w swoim imieniu. Narzędziem przywracania pamięci o niewinnych ofiarach i impulsem do działania dla tych, którzy nie chcą dopuścić, by prawda została pogrzebana.