Misja specjalna: Czang D

Ustalenie przyszłego statusu Formozy musi poczekać na przywrócenie bezpieczeństwa na Pacyfiku, porozumienie pokojowe z Japonią lub rozpatrzenie sprawy przez ONZ. Taka deklaracja oczywiście spotkała się z krytyką nie tylko na Tajwanie, ale również w Waszyngtonie. Pomimo, że administracja prezydenta Trumana nie pozwalała Czang Kajszekowi wyzwolić Chin spod władzy komunistów, a generali Simus rwał się do wojny, ale hamowała go obecność siódmej floty Stanów Zjednoczonych. Wszystko zmieniło się po zakończeniu kadencji Trumana. W lutym 1953 roku nowy prezydent Dwight Eisenhower zabrał okręty do Japonii, tam gdzie znajdowała się ich baza. Czang Kai-shek wreszcie mógł działać. Zaczął od wojny gospodarczej, co objawiło się w postaci blokady morskiej i lotniczej chińskich portów.

Natomiast Mao pozwolił okrętom i samolotom ostrzeliwać te dwa tajwańskie garnizony. A jednocześnie premier Chin ogłosił w mediach, że Tajwan musi zostać wyzwolony. Nikt na razie nie powiedział tego głośno, ale praktycznie między obu państwami chińskimi zaistniał stan wojny. Ginęli nie tylko żołnierze obu walczących stron, ale zabito dwóch amerykańskich doradców. Przytłumione po zakończeniu wojny koreańskiej obawy przed ekspansją komunistów w Azji odżyły na nowo. Strach przed Armią Ludowo-Wyzwoleńczą musiał być duży, skoro kolegium połączonych szefów sztabów Zdecydowało się na użycie broni nuklearnej przeciwko Chinom. Ostateczną decyzję miał podjąć prezydent Eisenhower. Nie zgadzam się. Bomba nie jest dobrym wyjściem z tej sytuacji.

Powiedział prezydent i pomysł odłożono. Tymczasem wokół Tajwanu zaczęła się zacieśniać chińska pętla. W listopadzie chińskie samoloty zaatakowały archipelag wysp Tachen na Morzu Wschodniochińskim. W styczniu następnego roku intensywność ataków wzrosła. Armia Ludowo-wyzwoleńcza zdobywała wyspy i archipelagi w cieśninie tajwańskiej. Do Formozy było coraz bliżej. Zaniepokojony Czang Kai-shek coraz częściej oglądał się na Amerykanów. Dobrze? Dobrze, zapewnił Eisenhower. Zgodzę się na podpisanie paktu o wzajemnej obronie z Tajwanem i Koreą Południową, ale nie zapominajcie, że musi go jeszcze zatwierdzić Kongres. Kongres ratyfikował ten pakt w lutym 1955 roku. Prezydent Eisenhower dostał zgodę na użycie armii w Azji Wschodniej.

Pierwsze zadanie dotyczyło ewakuacji żołnierzy tajwańskich z archipelagu Tachen. Kwestia użycia bomby atomowej wróciła na wokandę światowej dyplomacji w następnym miesiącu, kiedy to sekretarz stanu oświadczył na spotkaniu ministrów NATO, że Eisenhower poważnie rozważa użycie broni jądrowej. Zanim skończył się marzec 1955 roku, jeszcze raz Waszyngton straszył Chiny. Tym razem nie wspomniano o broni masowego rażenia wprost. Poinformowano tylko, że prezydent zamierza zniszczyć potencjał militarny Czerwonych Chin. Jaki był efekt tak agresywnej retoryki? Według niektórych historyków wręcz fantastyczny. Retorykę Waszyngtonu uznają za klasyczny przykład strategii skutecznego odstraszania.