Polski szpieg CIA. „Jack Strong", Ryszard Kukliński

Ryszard Kukliński, czyli Jack Strong. Z jednej strony pułkownik Ludowego Wojska Polskiego i zastępca szefa Zarządu Operacyjnego Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Z drugiej strony od 1972 roku agent amerykańskiej Centralnej Agencji Wywiadowczej, czyli CIA. Do momentu ewakuowania go do Niemiec w 1981 roku miał przekazać Amerykanom kilkadziesiąt tysięcy dokumentów dotyczących PRL, ZSRR i innych krajów Układu Warszawskiego w kontekście planów inwazji na Europę Zachodnią, w tym użycia broni jądrowej podczas zimnej wojny. Zanim zaczniemy, zachęcamy Was do zasubskrybowania naszego kanału i kliknięcia ikony dzwonka, aby nie przegapić żadnych nowych materiałów.

Nocą z 7 na 8 listopada CIA ewakuowało go z Polski. Jedna z wersji zakłada, że ucharakteryzowano go tak, by przypominał mężczyznę, który kilka dni wcześniej przyjechał do Warszawy z Londynu. Na jego paszport Kukliński miał opuścić Polskę 8 listopada rano z lotniska Okęcie na pokładzie samolotu linii British Airways. Po kilku dniach z Londynu, gdzie przedstawiał się jako Jack Strong, Kukliński miał trafić do amerykańskiej bazy lotniczej w Niemczech, gdzie dołączyła do niego rodzina. Razem mieli potem trafić do Stanów Zjednoczonych. Generał Franciszek Puchała przedstawił nieco inną wersję tych wydarzeń. Kukliński faktycznie miał wziąć udział w bankiecie w radzieckiej ambasadzie, tyle że 6 listopada.

W 1990 roku wyrok zmniejszono do 25 lat pozbawienia wolności. A w 1995 roku Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie. W lutym 1996 roku minister obrony narodowej przywrócił mu odebrany wcześniej stopień pułkownika. Sprawa zdrady Kuklińskiego trafiła ponownie do prokuratury wojskowej, która w 1997 roku umorzyła śledztwo powołując się na działanie Jacka Stronga w stanie wyższej konieczności. Ryszard Kukliński został tym samym uniewinniony i zrehabilitowany. W 1998 roku odwiedził Polskę. W międzyczasie, w 1993 roku jego syn Bogusław zaginął podczas rejsu.

Rok po ujawnieniu danych przez CIA, magazyn Wprost zasugerował, jakoby to właśnie agencja wywiadowcza miała stać za zabójstwem i zaginięciem synów Kuklińskiego. Postać Jacka Stronga do dziś budzi wiele kontrowersji. Niszczono dla przykładu przedstawiające go pomniki, dopisując na nich takie hasła jak Zdrajca i Śmierć USA. Wątpliwości co do jego postaci mają także historycy oraz wojskowi. Dość powszechna, potwierdzona nawet przez byłego radzieckiego attaché Jurija Riliowa wersja wskazuje, że Kukliński mógł być podwójnym agentem. Pracującym także dla wywiadu wojskowego ZSRR, czyli GRU. To wszystko na dzisiaj. Do zobaczenia wkrótce. Czytał Maciej Marcinkowski.