Jak NAPRAWDĘ wyglądało życie Pirata

Co więcej, kapitan Charles Johnson to tak naprawdę ksywka. No bo w sumie nie wiadomo kogo. I współcześni historycy mają wątpliwości, czy ta osoba kiedykolwiek z piratami miała cokolwiek do czynienia. Jednak to właśnie ta książka utrwaliła wiele opowieści o słynnych piratach. Inne legendy, w tym klasyczny motyw mapy prowadzącej do zakopanego skarbu, spopularyzowała późniejsza literatura. I próżno szukać tam wiernego zdarowania życia na statku. No bo prawdziwy pirat znacznie częściej był zmęczonym, ubogim marynarzem niż ekscentrycznym awanturnikiem. Działalność morskich zbójów jest tak stara jak ludzka cywilizacja. Już w epoce brązu źródła wspominają o morskich najeźdźcach. Do najbardziej zagadkowych należą ataki grup określanych współcześnie jako ludy morza, które miały miejsce na Morzu Śródziemnym około XIII wieku przed naszą erą.

Jednak, mówiąc Pirat, mamy w głowie obraz załóg grasujących na Atlantyku, w szczególności na Karaibach na początku XVIII wieku i to o nich wiemy najwięcej. Są nawet dokumenty historyczne, dzięki którym wiemy, że większość załóg z czasów Złotego Wieku stanowili młodzi mężczyźni z doświadczeniem żeglarskim. Wielu pochodziło z wysp brytyjskich albo brytyjskich kolonii, choć dla znacznej części nie da się pewnie ustalić miejsca urodzenia. Wielu miało za sobą służbę na statku handlowym, okręciem wojennym albo jednostce kaperskiej. Jednak przez to, że najczęściej pochodzili z niższych warstw społecznych, ich możliwości kariery i zarobku były mocno ograniczone. Legalna praca na morzu była możliwa, ale uczciwi marynarze otrzymywali niskie wynagrodzenia, wypłacane często z opóźnieniem albo pomniszane pod rozmaitymi pretekstami.

Co więcej, wilgoć, sól i narażenia na regularne i zmieniające się warunki atmosferyczne sprawiały, że liny ciągle pękały, żagle się rwały, a dno statku obrastało organizmami spowalniającymi jednostkę. Małe, szybkie jednostki dawały Piratom przewagę na Karaibach. Mogły wypływać na płytkie wody i umykać cięższym okrętom wojennym, ale mały rozmiar dawał się też we znaki, bo po prostu nie było miejsca na zbędne wygody. Na pokładzie brakowało prywatności. Załoga spała w ścisku, wznosiła upał i wilgoć, a woda zdatna do picia szybko się psuła. Potłem bakterii, glonów oraz rozkładając się go drewna z beczki. Co więcej, w takim ścisku łatwo było o chorobę, zanim zdążono zobaczyć pierwszy statek wart napadu. W takich warunkach łatwo o frustrację i bunt. Dlatego załogi przyjmowały artykuły, czyli umowy określające podział łupu, obowiązki i kary, które miały utrzymać ekipę w ryzach.

Ustalono zasady przechowywania broni, rozstrzygania sporów i wypłacania odszkodowań za obrażenia. Zakazywano m.in. hazardu na pieniądze należące do kompanii. Na części statku nie wolno było przeprowadzać kobiet. Za kradzież ze wspólnej zdobyczy, dezercję lub oszustwo groziła utrata udziału, chłosta albo porzucanie na odludnym lądzie. Załoga rzeczywiście miała większy wpływ na decyzję niż marynarze na wielu legalnych statkach. Mogę wybierać kapitana i odwoływać go za tchórzostwo, oszustwo albo nadużycie władzy. Kwatermistrz reprezentował interesy ludzi i kontrolował podział zdobyczy. Ale było to dalekie od demokracji czy równych praw. Na pokładzie nadal istniała hierarchia. Podczas walki kapitan otrzymywał szerokie uprawnienia, a za złamanie zasad groziły surowe kary. Popkultura lubi przedstawiać piracki statek jako miejsce nieustannego picia rumu i śpiewania szat.

Łód miał pozwolić kupić ziemię, otworzyć interes albo zapewnić rodzinie bezpieczeństwo. Dla innych port był tylko miejscem odpoczynku przed kolejnym rejsem. Obie strategie mogły istnieć w tej samej załodze. Ale co z kobietami? Są co prawda takie przykłady jak Anne Bonny i Mary Read, o których istnieniu wiemy chociażby z dokumentów związanych z ich procesami karnymi. Wiemy, że zostały skazane na śmierć, ale udało im się uniknąć natychmiastowej egzekucji przez wzgląd na ciążę. Jednak wiele barwnych szczegółów na ich temat pochodzi z przetoczonej wcześniej książki kapitana Johnsona i niestety nie ma możliwości, by je potwierdzić. Jedno jest pewne. Należały do nielicznych kobiet, które były piratkami. Kobiety bardzo rzadko pełniły funkcje marynackie zarówno na statkach pirackich, jak i tych legalnych. Niektóre ukrywały płeć, inne trafiały na morze w rolach, których dokumenty często nie opisują precyzyjnie.

Dla wielu schwytanych finałem była jednak śmierć. W latach 1716 do 1726 udokumentowano co najmniej 450 egzekucji Piratów, a rzeczywista liczba mogła być wyższa. I jeśli kary były, to prawie zawsze były najwyższe, bo miały nie tyle usunąć z tego świata konkretnego człowieka, ale miały być przede wszystkim przestrogą dla każdego, kto choćby pomyślał o takiej karierze. Surowo karano również osoby, które świadomie nie posadzały piratów, ukrywały ich albo przyjmowały zalabowane towary. Wymierzanie kary prawie zawsze odbywało się publicznie. W Londynie poszli o krok dalej i skazanych wieszono nad Tamizą przy odpływie. Ich ciała pozostawały w miejscu egzekucji, aż przelały się nad nimi trzy przypływy. Zwłoki szczególnie znanych piratów mogły zostać pokryte smołu i umieszczone w żelaznej konstrukcji nad rzeką.