Mentionsy Mentionsy
Jadeitowy Podcast
Jadeitowy Podcast

Transboundary. Languages ​​as a tool of contemporary art

12.10.2026 ·1 godz 19 min

Transgraniczny, interkulturowy odcinek w języku polskim i angielskim, w którym rozmawiam z parą artystów z Polski i Makau o kreowaniu autotożsamości, realizowaniu jej poprzez sztukę, roli języka w odkrywaniu swojej przynależności kulturowej oraz pamięci historycznej i znaczeniu migracji na aktywność zawodową moich Gości.Goście: Marta Stanisława Sala, Cheong Kin ManRozmawia: Sandra Krawczyszyn-Szczotka

Cześć! Słuchasz Jadeitowego Podcastu. Rozmów o ludziach, kulturze i sztuce Dalekiego Wschodu. Cześć, witam w 51. odcinku Jadeitowego Podcastu. Dzisiaj moimi gośćmi są Marta Stanisława Sala i Chong Kim Man. Jest to duet artystyczno-badawczy łączący sztukę z antropologią działający w Berlinie, Lizbonie, Krakowie, Katowicach oraz w Makao. Także tych lokalizacji jest bardzo dużo, będziemy też dzisiaj o tym rozmawiać. Duet tworzy m.in. obrazy, kostiumy, wideo i książki z archiwów, z materiałów z recyklingu, Komponując takie patchworkowe sytuacje, happeningi skupione też na języku.

Tutaj myślę język będzie też ważnym aspektem naszej dzisiejszej rozmowy. I pamięci transnarodowej. Marta kształciła się w zakresie malarstwa na krakowskiej ASP. oraz studiowała sztukę w kontekście na ASP w Berlinie. Natomiast Aman prowadzi badania doktorackie w Lizbonie poświęcone praktykom translingwalnym i autoetnografii. Istotną inspirację dla ich twórczości stanowią doświadczenia z dzieciństwa, od budowania klockowych miast, domowego teatru u Marty, po popularną w Hongkongu i Macau grę w deptanie po stopach, zapamiętaną i tutaj podkreślaną w biogramie Amana.

So Marta is Polish, Aman is Jest z Macau, ale również mieszkasz w różnych miastach, krajach w Europie, w Azji. Co oznacza dla Ciebie kulturowa identyfikacja dzisiaj? I jak migracja i życie w kilku językach, w kilku kulturach ujawnia sposób, w jaki myślisz o sobie i praktyce artystycznej? Musi być zrozumiane razem, prawda? Prowadzenie własnego życia i twoje profesjonalne, artystyczne życie. Tak, bardzo dziękuję za tę okazję. Myślę, że jest to bardzo ważne dla nas, aby być połączonymi z różnymi kulturami.

Na przykład przez ten podcast zrobiony przez ciebie. Myślę, że najważniejszą rzeczą Dla mnie, i myślę, że dla Marta też, jest to w międzyczasie, które zawsze próbujemy podkreślić, albo w naszym pracy, albo w naszym doświadczeniu dzisiejszej życia, ponieważ ja sam, moja postać to studia polskie, więc zacząłem, jestem z Macau, Zanim zacząłem się interesować historią Makau, nie wiedziałem o niej dużo, ale już się urodziłem, mówię kantonijski jako większość języków, a potem miałeś...

Narratywę, bo to była bardzo życzliwa lekcja historii z matką i jej rodziną, jak ta polska, prawdopodobnie polska identyfikacja i modernizacja historii. Więc jest to tak kompleks. Tak, to jest bardzo kompleksowe, ale myślę, że jest to podobne do Macau, a także do Chin w generalnej historii modernistycznej. Jest to bardzo kompleksowe i nawet w dzisiejszych czasach można je zobaczyć. Marta też wspomniała o Brazylii, że mimo że mówisz po portugalsku, ona lepiej zrozumie np. jakiś rodzaj sztuki, ponieważ jest to kontekstowe i pochodzi od

I dlatego Marta Waszyng zrozumiała to dobrze przez przetłumaczenie. Myślę, że Marta i ty mówiliście po europejsku. Przecież u Ciebie jest cała ta kultura. Nawet jeśli mówię po angielsku, nie myślę, że mówię po europejsku. Używam pewnej struktury gramatycznej europejskiej, And some European vocabulary, of course with global influence, right? But my mind is more like in between. I still have a very strong Cantonese, Chinese, East Asian influence in my way of speaking. And also this, you know, that I am not too aware to train myself to express myself very clearly.

For example. As Polish. Yeah, but what I was saying exactly, I think it's about, yeah, I think it's important to make a note here why I talk like this, because for me it's not about like in theories or in our practice, oh, very much in our practice actually, that I do mix up categories and I do have like more blurred Kategories, the boundaries between my mind, categories in my head. I think the art has been allowing us to express like that. And when I'm talking about that, like Marta, I always talk like this to her when we draft some grant application in German.

So even for us Europeans we can differ. But I think it's also similar for the Chinese or the Cantonese languages that you can also differ. Or maybe this is Cantonese from Hong Kong, this is Cantonese from Macau, or maybe Cantonese from other different provinces in China. Tak jak kiedyś rozmawiałam z jakimiś przyjaciółmi. Tak, ale nie było jasne. Przepraszam. Mówiłem po angielsku, a ty mówisz po angielsku, ponieważ na przykład Marta ma taki bardzo typiczny język po angielsku-polski. To jest coś bardzo diasporycznego, co zrozumiesz od osoby, która mieszka na południu. A Marta ma taki sposób mówienia po angielsku.

We eat a lot. It's like intellectual buffet. We eat and then we digest. And then finally the products. Then it's the art. So Marta, maybe you want to say something more about the art, the visual part of what you are doing. So we can understand how How you combine the languages and that it's more contextual and it's related to the culture if you can understand and how freely you can express something and how you can unify the languages, for example, in creating the new languages, but how it can be applied in the more visual forms and how it looks in your forms.

Chciałbym wrócić do tej pytania. To są dwie kwestie, które chciałbym podkreślić. Pierwsza kwestia to... Marta mówiła o intencjach. Dlaczego te interkulturowe rozwiązania fac-to-face, z ludźmi, są tak ważne? Czasami myślę, że przyjaciół, kochanie, to brzmi jak wielkie piosenki, a nawet próbuję teorizować koncept tętności, więc tętność jako...

When I left the place, I said in Turkish, thank you, because I learned a lot of languages I wanted to play around. I never saw someone with such a black and heavy face. After hearing that, maybe saying that to him would put him in danger, I don't know. Ale przypomniało mi się, kiedy Marta mówiła o intencjach. Myślę, że musimy znaleźć porównanie między dobrymi intencjami i rozumieniem tego, czy są tam tabu, w jakichkolwiek okolicznościach, politycznych czy kulturowych.

Nie potrzebujemy tego pretekstu, czy jak to powiedzieć, prób, żeby zrespektować tylko innego. Opinion and other way of expressing ourselves. And I do think that in that sense art is not that much different from any other ways of expressing ourselves. Voilà. So Marta, do you want to add anything about the demigration? Once I work also, I do some As a freelance I work in museum doing also workshop with kids with schools and once there was situation also that one teacher asked maybe seven years old kids what

This world trip actually inspired us so much from Europe, then to Macau, then to Brazil and now back to Europe in Portugal. I think the most important thing is we try to be a little bit more together and once we are together, once we talk and we accept that we might not always accept the other opinions, then some beautiful Jeśli eksperymenty mogą się wywołać, to możemy po prostu zaakceptować, że nie zaakceptujemy zawsze innych opinii, ale możemy być razem. I myślę, że to jest to, o czym mówię. Właściwie też trochę to nauczyłem się od Marta.

Pokazano wszystkie 13 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.