ZAŁOGA ZNIKNĘŁA BEZ ŚLADU - Tajemnica sterowca L-8 | 137.

Niedziela 6 sierpnia 1942 roku. Godzina 6.03. L-8 opuszcza Treasure Island w Zatoce San Francisco. Nie jest jednym z tych ogromnych sterowców, które kojarzą się z międzywojennymi cepelinami i podróżami przez Atlantyk. Maszyny typu L są znacznie mniejsze. Pod wypełnioną helem powłoką znajduje się gondola z dwoma silnikami, stanowiskami załogi, radiem i wyposażeniem potrzebnym podczas patroli nad oceanem. Tego ranka w gondoli są tylko dwaj ludzie. Sterowcem dowodzi 27-letni porusznik Ernest Dewitt Corey, który ma za sobą setki godzin spędzonych na sterowcach.

Z relacji wynika, że L-8 nadal wykonywał manewry nad wodą, pozostawał w pobliżu plamy, krążył i schodził nisko. W pewnym momencie jeden z obserwatorów z Daisy Gray miał spojrzeć w stronę gondoli przez lornetkę. Twierdził on później, że widział w niej dwóch mężczyzn. Nie mamy fotografii tej chwili ani możliwości sprawdzenia po tylu latach kogo dokładnie widział i z jaką pewnością można było rozpoznać ludzi w gondoli, ale nie trzeba zamieniać tej relacji w pewnik, żeby zobaczyć jej znaczenie. Jeżeli obserwacja była poprawna, Cody i Adams znajdowali się w L-8 także po ostatniej potwierdzonej transmisji. Wtedy 7.42 pozostaje być oczywistą granicą między lotem z załogą, a lotem bez niej.

Radio już milczy, ale obaj mężczyźni mogą nadal znajdować się na pokładzie. Sterowiec jeszcze przez jakiś czas pozostaje w okolicy, a później zaczyna się oddalać. Od tego momentu zmienia się jakość informacji, którymi dysponujemy. Wcześniej były meldunki Cody'ego, obserwacje ludzi na innych jednostkach i relacja człowieka, który twierdził, że widział dwóch mężczyzn w gondoli. Później praktycznie tracimy dostęp do tego, co dzieje się w środku. Nie wiadomo, czy Cody próbuje korzystać z radia, czy może Adams zauważa jakiś problem. A może, czy coś przestaje działać, ani nawet czy w tej chwili uważają swoją sytuację za nietypową.

W okolicach 2000 stóp wznosi się w stronę warstwy chmur, a później ponownie schodzi. Pilot obserwujący go z samolotu nie jest w stanie zajrzeć do gondoli i powiedzieć czy Corey i Adams nadal tam są. Sam sposób poruszania się L-8 nie wygląda jednak jeszcze jednoznacznie jak całkowicie przypadkowy lot opuszczonej maszyny. Nie dowodzi to, że ktoś jest przy sterach, ale pokazuje, że z zewnątrz wciąż trudno rozstrzygnąć co właściwie dzieje się wewnątrz. Sterowiec tymczasem zbliża się ku lądowi i im jest bliżej tym więcej można zobaczyć. Powłoka nie zachowuje już normalnego kształtu, a L-8 zaczyna schodzić coraz niżej.

Sterowiec w tym przypadku zamiast pozostać w rejonie plaży, znów idzie w górę, a lot, który wydawał się właśnie kończyć, trwa dalej. Tym razem przed L-8 nie ma już otwartego oceanu. Na jego drodze znajdują się dachy domów, przewody i ulice zabudowanej części miasta. Maszyna porusza się bardzo nisko, z częściowo zapadniętą powłoką, która nie przypomina już normalnie napiętego kształtu sprawnego sterowca. Gondola zwisa pod nią, a cała konstrukcja stopniowo traci wysokość. L-8 zahacza o elementy otoczenia, ale nie zatrzymuje się od razu i przesuwa się dalej w stronę Daly City.

Dla ludzi obserwujących go z ziemi, nie jest to już odległy wojskowy patrol nad Pacyfikiem. Wojskowy sterowiec znajduje się nad ich ulicami, a każdy kolejny kontakt z otoczeniem odbiera mu energię i wysokość. W końcu około 11.30 L-8 dociera do Bellevue Avenue. Tutaj lot naprawdę się kończy. Sterowiec zaczepia o przewody i elementy zabudowy, a gondola opada pomiędzy domami. Po ponad pięciu godzinach od startu L-8 wreszcie przestaje się poruszać. Na miejsce zaczynają schodzić się mieszkańcy, pojawiają się strażacy i policja.

Do tej chwili przez kilka godzin sterowiec można było obserwować tylko z dystansu. Z jednostek na oceanie, z samolotów albo z ziemi kiedy przelatywał nad wybrzeżem. Teraz po raz pierwszy można po prostu podejść do gondoli, sprawdzić czy ludzie w środku potrzebują pomocy i zobaczyć kto wrócił z tego lotu. Ktoś zagląda do środka. Cody'ego tam nie ma. Adamsa również. Przez ostatnie kilka godzin wojsko próbowało ustalić gdzie znajdował się tak naprawdę L-8. Teraz sterowiec został odnaleziony, więc problem zmienił się całkowicie.

Teraz trzeba było zrozumieć w jaki sposób dwóch ludzi mogło zniknąć z jego gondoli podczas lotu rozpoznawczego. Odpowiedzi można było szukać przede wszystkim w tym co zostało w środku. Jedne drzwi znajdowały się w pozycji otwartej, a w ich pobliżu był mikrofon systemu głośnikowego używanego między innymi do komunikowania się z jednostkami na powierzchni. Bardzo łatwo przypisać temu obrazowi ogromne znaczenie, ale same otwarte drzwi nie mówiły jeszcze niczego. L-8 wykonał patrol obserwacyjny nad wodą. Załoga mogła pracować w ich pobliżu, a zanim maszyna zatrzymała się w Daly City, kilkukrotnie zetknęła się już z ziemią i zabudowaniami.

Bardziej konkretne pytanie brzmi więc, jeżeli Cody i Adams świadomie opuścili sterowiec w powietrzu, czego powinni byli użyć? Najbardziej oczywistym tropem są spadochrony. W gondoli jednak nadal znajdowały się wszystkie trzy. Obok pozostała również czteroosobowa nadmuchiwana tratwa ratunkowa, która także nie została użyta. Nie wszystko jednak zostało na pokładzie. Z trzech środków wypornościowych przeznaczonych dla załogi brakuje dwóch. Dokładnie tylu, ilu brakuje ludzi. Na pierwszy rzut oka wygląda to jak ważny ślad, ale istnieje prostsze wyjaśnienie.

Podczas lotu nad wodą takie wyposażenie mogło być noszone już wcześniej, zanim wydarzyło się cokolwiek nietypowego. Jeżeli Cody i Adams mieli je na sobie przez zwykłą część patrolu, ich brak po wypadku nie wskazuje konkretnej chwili zaginięcia. W środku pozostały również materiały służbowe. Stan gondoli nie wskazywał również na to, by obaj przygotowywali się do planowanego opuszczenia maszyny. Nie było dobrze udokumentowanych śladów krwi ani ostrzału, który pozwalałby powiedzieć, że w gondoli doszło do gwałtownej walki. Uzbrojenie również nie zniknęło w niewytłumaczalny sposób. Jednej bomby głębinowej rzeczywiście brakowało, ale wiadomo już, że została utracona podczas późniejszego kontaktu L-8 z ziemią, podczas gdy druga pozostała przy sterowcu.

Radio oczywiście może wyjaśniać część braku kontaktu, lecz nie wyjaśnia pustej gondoli. Podobnie jest w tym przypadku z silnikami. Popularna wersja tej historii często przedstawia L-8 jako maszynę, która rozbiła się pomiędzy domami z nadal pracującym napędem. Jednak oględziny nie dają podstaw do tak prostego obrazu. Silniki zostały później sprawdzone i nie znaleziono katastrofalnej awarii, która tłumaczyłaby dlaczego załoga miałaby opuścić sterowiec. W instalacji paliwowej były jedynie niewielkie ślady wody, zbyt małe by same wyjaśnić przebieg całego lotu. Zanim jednak śledczy spróbują zbudować techniczne rozwiązanie zagadki, trzeba zrobić rzecz najbardziej oczywistą.

Odnaleźć brakujących ludzi. Rozpoczęło się więc poszukiwanie obejmujące wybrzeże, obszar morski i teren na lądzie. Jeżeli Cody i Adams wypadli nad wodą, mogli nadal przecież znajdować się gdzieś na powierzchni oceanu. Jeśli opuścili L-8 bliżej brzegu, jakiś ślad mógł pozostać wzdłuż ostatniej trasy sterowca. Poszukiwani są więc nie tylko sami mężczyźni, ale również miejsce zdarzenia. Punkt, który pozwoliłby połączyć pustą gondolę z wcześniejszym lotem. Ciało, element wyposażenia, rzecz należąca do jednego z nich. Cokolwiek co wskazywałoby gdzie należy przesunąć granicę między lotem z załogą, a lotem bez niej.

Nic takiego się jednak nie pojawiło. Nie odnaleziono Cody'ego ani Adamsa, ani przedmiotu, który jednoznacznie wskazywałby miejsce ich zaginięcia. Dwa dni później, a dokładniej 18 sierpnia 1942 roku zaczyna się kolejny etap całej tej sprawy. Formalny Board of Investigation ma coś czego podczas samego lotu nie miał nikt, odzyskany L-8 stojący na ziemi. Można obejrzeć każdy dostępny fragment gondoli, sprawdzić silniki, radio, paliwo i wyposażenie, przesłuchać wszystkich ludzi, którzy widzieli sterowiec, zestawić godziny i spróbować odtworzyć zdarzenie, które żaden ze świadków nie opisał od początku do końca.

Tutaj jednym z najbardziej naturalnych kierunków jest ocean. Podczas badania plamy L-8 schodził nisko. Drzwi gondoli były później otwarte, a załoga prowadziła obserwację powierzchni. Nie trudno więc wyobrazić sobie sytuację, w której sterowiec znalazł się zbyt blisko wody. Jeżeli gondola weszła w falę, Człowiek stojący w pobliżu otwartych drzwi mógł stracić równowagę, a silniejsze uderzenie wody mogło zagrozić obu członkom załogi. Ta możliwość brzmi bardzo sensownie, także dlatego, że na L-8 rzeczywiście znaleziono ślady słonej wody. Bok gondoli został ochlapany, więc sterowiec rzeczywiście znajdował się wystarczająco blisko powierzchni, żeby zetknąć się z wodą.

Dopiero dokładniejsze oględziny zaczynają komplikować tę wersję. Dowódca eskadry George Watson przygląda się dolnej części gondoli i jego zdaniem spód nie wszedł do morza. Jest też jeden szczegół, który trudno pogodzić z pełnym zanurzeniem. W najniższych przestrzeniach nadal znajduje się suchy kurz. Nie oznacza to, że żaden wypadek nad wodą nie mógł się wydarzyć. L-8 mógł schodzić bardzo nisko, mógł zostać ochlapany, a człowiek mógł wypaść bez zanurzenia całego spodu. Prosta wersja, w której gondola wchodzi głęboko w ocean, woda przechodzi przez jej wnętrze i jednym uderzeniem zabiera dwóch ludzi.

Watson wyjaśnia podczas dochodzenia, że nawet po zatrzymaniu obu silników, sterowiec można było nadal prowadzić jak wolny balon, regulując jego ciężar między innymi przez zrzucanie części paliwa. To zmienia znaczenie ewentualnej awarii. Zatrzymanie silników mogło być początkiem poważnych kłopotów, ale samo w sobie nie tworzy naturalnego powodu, dla którego Cody i Adams mieliby natychmiast opuścić gondolę. Stan napędu nie odpowiada więc na najważniejsze pytanie, ale późniejsze zachowanie L-8 pozwala spojrzeć na całą tę sprawę z drugiej strony. Można więc zapytać, co powinno stać się ze sterowcem, gdyby nagle tych ludzi zabrakło?

W przypadku L-8 jak już wiecie, masa ma tutaj ogromne znaczenie. Każdy człowiek w gondoli stanowi część całkowitego ciężaru maszyny, więc gdyby sterowiec nagle stracił ciężar stałby się wyraźnie lżejszy i zacząłby się wznosić. Tego dnia jego wysokość ciśnieniowa wynosiła około 2100 stóp. Po przekroczeniu tego poziomu rozszerzający się hel musiałby zostać częściowo wypuszczony, a wtedy maszyna mająca już mniej gazu nośnego mogłaby później ponownie zacząć tracić wysokość. To nie mówi oczywiście dlaczego Cody i Adams mieliby znaleźć się poza gondolą i nie dowodzi nawet, że rzeczywiście tak się stało.

Pokazuje jedynie, że jeśli z jakiegoś powodu obaj nagle zniknęli, późniejsze zachowanie sterowca może być z takim scenariuszem jak najbardziej zgodne. I teraz dochodzimy do miejsca, w którym można naprawdę spróbować odtworzyć brakujące minuty. Zaczynając od najbardziej zwyczajnego możliwego wypadku. Jeżeli podczas niskiego lotu jeden z dwóch mężczyzn stracił równowagę i wypadł z gondoli, samo takie zdarzenie nie wymaga niczego niezwykłego. Sterowiec znajdował się nisko nad wodą, a załoga obserwowała powierzchnię. Problem jednak zaczyna się chwilę później, ponieważ na pokładzie nadal pozostaje drugi człowiek.

Niezależnie od tego czy był nim Cody czy Adams, miał do dyspozycji radio i przynajmniej teoretycznie mógł przekazać bazie pozycję, wezwać pomoc albo też utrzymać sterowiec w pobliżu miejsca wypadku. Nie zachował się jednak żaden taki meldunek. Jeżeli więc ta wersja ma prowadzić do pustej gondoli, Także drugi człowiek musiałby znaleźć się poza L-8 bardzo szybko. Można sobie wyobrazić, że próbował pomóc pierwszemu i sam stracił równowagę. Logicznie jest to możliwe, ale taki scenariusz wymaga, aby dwóch doświadczonych ludzi zniknęło ze sterowca w tak krótkim czasie, że żaden z nich nie zdążył nadać choćby krótkiego alarmu.

Nie ma też świadka, który widziałby tę chwilę. Być może więc nie były to dwa niezależne wypadki, tylko jedno zdarzenie zagrażające obu ludziom jednocześnie. Tutaj ponownie wraca możliwość gwałtownego kontaktu z wodą, ale taki scenariusz trudno pogodzić ze stanem gondoli ustalonym podczas późniejszych oględzin. Można próbować połączyć wypadek z awarią. Problem z radiem pomagałby wyjaśnić brak alarmu, a kłopoty z napędem mogłyby komplikować sam lot, lecz nadal osobno trzeba odpowiedzieć na pytanie dlaczego dwóch ludzi przestało znajdować się w gondoli. Każdy kolejny element ułatwia rozwiązanie jednej części zagadki, a jednocześnie zostawia otwartą drugą część.

Im dalej jednak odchodzimy od prostego wypadku, tym więcej trzeba dopisywać rzeczy, których w dokumentach po prostu nie ma. George Watson został podczas dochodzenia zapytany, czy na podstawie zebranych informacji potrafi zbudować rozsądną wersję wydarzeń. Nie, nie potrafił. Miał przed sobą stan silników i radia, wyposażenie gondoli, zeznanie świadków oraz fizyczne ślady pozostawione na L-8. Można było nawet wyjaśnić jak sterowiec powinien zachować się po nagłej utracie dużej części ciężaru. Nie potrafiono jednak wskazać zdarzenia, które ten ciężar z niego usunęło. I tutaj wracamy do jednej z naturalnych i najbardziej możliwych sytuacji.

Doszło do wypadku jednego człowieka, po którym drugi chciał pomóc i również zginął. Taki scenariusz może pasować do części zachowanych śladów, ale nadal pozostawia bez odpowiedzi najważniejsze pytanie. Dlaczego nie było alarmu? Co dokładnie spowodowało utratę drugiego człowieka? I gdzie właściwie miałoby się to wydarzyć? Mężczyzn nigdy nie odnaleziono, a historia samego L-8 potoczyła się zupełnie inaczej. Sterowiec został naprawiony i wrócił do służby, a po wojnie jego gondola wróciła do Goodyera i otrzymała drugie życie w cywilnym lotnictwie.

Później wykorzystano ją w sterowcu America, należącym do floty reklamowej firmy, który latał jeszcze przez kolejne dziesięciolecia i został wycofany dopiero w 1982 roku. Nawet wtedy gondola, w której 16 sierpnia 1942 roku siedzieli Cody i Adams, nie zniknęła. Przetrwała ona do 2003 roku, kiedy Goodyear przekazał ją National Naval Aviation Museum w Pensacola, gdzie została odrestaurowana tak, by przypominała konfigurację wojennego L-8. Ponad 80 lat po tamtym poranku, fizyczna część tej maszyny nadal więc istnieje do dziś.