ZAŁOGA ZNIKNĘŁA BEZ ŚLADU - Tajemnica sterowca L-8 | 137.

Dobrze zna właśnie maszyny typu L i od miesięcy wykonuje patrole w rejonie San Francisco. Z samym L-8 również zetknął się już wcześniej. To nie był jego pierwszy lot na tej maszynie. Kilka miesięcy przed tym lotem sterowiec odegrał niewielką rolę w przygotowaniach do jednej z najbardziej znanych amerykańskich operacji pierwszego roku wojny. L-8 wykorzystano przy dostarczeniu części na lotniskowiec USS Hornet przed rajdem do Little, a Corey był jednym z ludzi, którzy tę maszynę prowadzili. Tego dnia nie czeka go jednak nic podobnego. Ma wykonać jeden z lotów stanowiących codzienność jednostki patrolowej. Drugim człowiekiem na pokładzie jest Ensign Charles Ellis Adams.

Jego droga służby wyglądała inaczej, ale trudno było nazwać go niedoświadczonym. Ze sterowcami związany jest on od lat i spędził w nich ponad 2000 godzin. Niedawno został oficerem i podczas tego lotu nadal zdobywa doświadczenie związane z rolą pilota oraz działaniami patrolowymi. Formalnie to Cody dowodził L-8, ale Adams nie jest człowiekiem, którego trzeba od podstaw uczyć zachowania sterowca. Obaj dobrze znają ten rodzaj lotnictwa i wiedzą z czym wiąże się wielogodzinny lot nad wodą. L-8 należy do Airship Patrol Squad 32. W 1942 roku sterowce tej jednostki patrolują zachodnie wybrzeże, obserwując powierzchnię oceanu i wypatrując śladów mogących świadczyć o obecności okrętów podwodnych.

Jeśli coś na wodzie wzbudziłoby podejrzenie Cody'ego i Adamsa, nie musieli przelecieć nad tym miejscem raz i kontynuować trasy. Z późniejszych relacji ludzi, którzy znajdowali się w pobliżu, wynika, że właśnie tak było. L-8 rzeczywiście krążył nad badanym obszarem. Schodził nisko nad wodę, a w pobliżu pojawiły się także znaczniki dymne używane podczas takich działań. Sterowiec nie nadał więc o 7.42 ostatniego meldunku i nie zniknął natychmiast z pola widzenia. Przed jakiś czas nadal pozostawał nad oceanem, nad rejonem plamy, wykonując swoje zadanie, którym zajmował się już przed utratą łączności.

Na razie bardzo łatwo ułożyć prostą wersję wydarzeń. O 7.42 Corrie informuje o podejrzanej plamie. Później radio milknie, więc coś złego mogło wydarzyć się właśnie wtedy. Tyle, że L-8 był obserwowany także z powierzchni. W rejonie patrolu znajdowały się inne jednostki, między innymi Daisy Gray oraz Albert Galatin. Ludzie na ich pokładach mogli patrzeć na sterowiec z dołu, podczas gdy Cody i Adams sprawdzali miejsce zgłoszone przez radio.

Z relacji wynika, że L-8 nadal wykonywał manewry nad wodą, pozostawał w pobliżu plamy, krążył i schodził nisko. W pewnym momencie jeden z obserwatorów z Daisy Gray miał spojrzeć w stronę gondoli przez lornetkę. Twierdził on później, że widział w niej dwóch mężczyzn. Nie mamy fotografii tej chwili ani możliwości sprawdzenia po tylu latach kogo dokładnie widział i z jaką pewnością można było rozpoznać ludzi w gondoli, ale nie trzeba zamieniać tej relacji w pewnik, żeby zobaczyć jej znaczenie. Jeżeli obserwacja była poprawna, Cody i Adams znajdowali się w L-8 także po ostatniej potwierdzonej transmisji. Wtedy 7.42 pozostaje być oczywistą granicą między lotem z załogą, a lotem bez niej.

Radio już milczy, ale obaj mężczyźni mogą nadal znajdować się na pokładzie. Sterowiec jeszcze przez jakiś czas pozostaje w okolicy, a później zaczyna się oddalać. Od tego momentu zmienia się jakość informacji, którymi dysponujemy. Wcześniej były meldunki Cody'ego, obserwacje ludzi na innych jednostkach i relacja człowieka, który twierdził, że widział dwóch mężczyzn w gondoli. Później praktycznie tracimy dostęp do tego, co dzieje się w środku. Nie wiadomo, czy Cody próbuje korzystać z radia, czy może Adams zauważa jakiś problem. A może, czy coś przestaje działać, ani nawet czy w tej chwili uważają swoją sytuację za nietypową.

W okolicach 2000 stóp wznosi się w stronę warstwy chmur, a później ponownie schodzi. Pilot obserwujący go z samolotu nie jest w stanie zajrzeć do gondoli i powiedzieć czy Corey i Adams nadal tam są. Sam sposób poruszania się L-8 nie wygląda jednak jeszcze jednoznacznie jak całkowicie przypadkowy lot opuszczonej maszyny. Nie dowodzi to, że ktoś jest przy sterach, ale pokazuje, że z zewnątrz wciąż trudno rozstrzygnąć co właściwie dzieje się wewnątrz. Sterowiec tymczasem zbliża się ku lądowi i im jest bliżej tym więcej można zobaczyć. Powłoka nie zachowuje już normalnego kształtu, a L-8 zaczyna schodzić coraz niżej.

Do tej chwili przez kilka godzin sterowiec można było obserwować tylko z dystansu. Z jednostek na oceanie, z samolotów albo z ziemi kiedy przelatywał nad wybrzeżem. Teraz po raz pierwszy można po prostu podejść do gondoli, sprawdzić czy ludzie w środku potrzebują pomocy i zobaczyć kto wrócił z tego lotu. Ktoś zagląda do środka. Cody'ego tam nie ma. Adamsa również. Przez ostatnie kilka godzin wojsko próbowało ustalić gdzie znajdował się tak naprawdę L-8. Teraz sterowiec został odnaleziony, więc problem zmienił się całkowicie.

Bardziej konkretne pytanie brzmi więc, jeżeli Cody i Adams świadomie opuścili sterowiec w powietrzu, czego powinni byli użyć? Najbardziej oczywistym tropem są spadochrony. W gondoli jednak nadal znajdowały się wszystkie trzy. Obok pozostała również czteroosobowa nadmuchiwana tratwa ratunkowa, która także nie została użyta. Nie wszystko jednak zostało na pokładzie. Z trzech środków wypornościowych przeznaczonych dla załogi brakuje dwóch. Dokładnie tylu, ilu brakuje ludzi. Na pierwszy rzut oka wygląda to jak ważny ślad, ale istnieje prostsze wyjaśnienie.

Podczas lotu nad wodą takie wyposażenie mogło być noszone już wcześniej, zanim wydarzyło się cokolwiek nietypowego. Jeżeli Cody i Adams mieli je na sobie przez zwykłą część patrolu, ich brak po wypadku nie wskazuje konkretnej chwili zaginięcia. W środku pozostały również materiały służbowe. Stan gondoli nie wskazywał również na to, by obaj przygotowywali się do planowanego opuszczenia maszyny. Nie było dobrze udokumentowanych śladów krwi ani ostrzału, który pozwalałby powiedzieć, że w gondoli doszło do gwałtownej walki. Uzbrojenie również nie zniknęło w niewytłumaczalny sposób. Jednej bomby głębinowej rzeczywiście brakowało, ale wiadomo już, że została utracona podczas późniejszego kontaktu L-8 z ziemią, podczas gdy druga pozostała przy sterowcu.

W tym momencie naturalnie trzeba było wrócić do radia, bo zanim ktokolwiek pomyślał o zaginięciu Cody'ego i Adamsa, pierwszym sygnałem problemu była właśnie cisza po 7.42. Jeżeli radiostacja zawiodła tuż po ostatnim meldunku, tłumaczyłoby to przynajmniej część tego całego poranka. Jednak po odzyskaniu L-8, instalacje sprawdzono. Po podłączeniu świeżej baterii nadajnik i odbiornik działały prawidłowo i były ustawione na właściwe częstotliwości, ale bateria znajdująca się w sterowcu podczas jego powrotu była niemal wyczerpana. Nie można więc powiedzieć, że przez cały lot Corey i Adams mieli do dyspozycji radio działające idealnie, ale nie znaleziono też jednej oczywistej awarii urządzenia, która sama tłumaczyłaby ciszę od 7.42 aż do końca.

Odnaleźć brakujących ludzi. Rozpoczęło się więc poszukiwanie obejmujące wybrzeże, obszar morski i teren na lądzie. Jeżeli Cody i Adams wypadli nad wodą, mogli nadal przecież znajdować się gdzieś na powierzchni oceanu. Jeśli opuścili L-8 bliżej brzegu, jakiś ślad mógł pozostać wzdłuż ostatniej trasy sterowca. Poszukiwani są więc nie tylko sami mężczyźni, ale również miejsce zdarzenia. Punkt, który pozwoliłby połączyć pustą gondolę z wcześniejszym lotem. Ciało, element wyposażenia, rzecz należąca do jednego z nich. Cokolwiek co wskazywałoby gdzie należy przesunąć granicę między lotem z załogą, a lotem bez niej.

Nic takiego się jednak nie pojawiło. Nie odnaleziono Cody'ego ani Adamsa, ani przedmiotu, który jednoznacznie wskazywałby miejsce ich zaginięcia. Dwa dni później, a dokładniej 18 sierpnia 1942 roku zaczyna się kolejny etap całej tej sprawy. Formalny Board of Investigation ma coś czego podczas samego lotu nie miał nikt, odzyskany L-8 stojący na ziemi. Można obejrzeć każdy dostępny fragment gondoli, sprawdzić silniki, radio, paliwo i wyposażenie, przesłuchać wszystkich ludzi, którzy widzieli sterowiec, zestawić godziny i spróbować odtworzyć zdarzenie, które żaden ze świadków nie opisał od początku do końca.

Watson wyjaśnia podczas dochodzenia, że nawet po zatrzymaniu obu silników, sterowiec można było nadal prowadzić jak wolny balon, regulując jego ciężar między innymi przez zrzucanie części paliwa. To zmienia znaczenie ewentualnej awarii. Zatrzymanie silników mogło być początkiem poważnych kłopotów, ale samo w sobie nie tworzy naturalnego powodu, dla którego Cody i Adams mieliby natychmiast opuścić gondolę. Stan napędu nie odpowiada więc na najważniejsze pytanie, ale późniejsze zachowanie L-8 pozwala spojrzeć na całą tę sprawę z drugiej strony. Można więc zapytać, co powinno stać się ze sterowcem, gdyby nagle tych ludzi zabrakło?

W przypadku L-8 jak już wiecie, masa ma tutaj ogromne znaczenie. Każdy człowiek w gondoli stanowi część całkowitego ciężaru maszyny, więc gdyby sterowiec nagle stracił ciężar stałby się wyraźnie lżejszy i zacząłby się wznosić. Tego dnia jego wysokość ciśnieniowa wynosiła około 2100 stóp. Po przekroczeniu tego poziomu rozszerzający się hel musiałby zostać częściowo wypuszczony, a wtedy maszyna mająca już mniej gazu nośnego mogłaby później ponownie zacząć tracić wysokość. To nie mówi oczywiście dlaczego Cody i Adams mieliby znaleźć się poza gondolą i nie dowodzi nawet, że rzeczywiście tak się stało.

Niezależnie od tego czy był nim Cody czy Adams, miał do dyspozycji radio i przynajmniej teoretycznie mógł przekazać bazie pozycję, wezwać pomoc albo też utrzymać sterowiec w pobliżu miejsca wypadku. Nie zachował się jednak żaden taki meldunek. Jeżeli więc ta wersja ma prowadzić do pustej gondoli, Także drugi człowiek musiałby znaleźć się poza L-8 bardzo szybko. Można sobie wyobrazić, że próbował pomóc pierwszemu i sam stracił równowagę. Logicznie jest to możliwe, ale taki scenariusz wymaga, aby dwóch doświadczonych ludzi zniknęło ze sterowca w tak krótkim czasie, że żaden z nich nie zdążył nadać choćby krótkiego alarmu.

Świadome opuszczenie sterowca, także trudno pogodzić z wyposażeniem pozostawionym na pokładzie. Z kolei wypadek nad wodą ponownie prowadzi do pytania dlaczego nie znaleziono ani ludzi, ani miejsca w którym mieliby wypaść. Pozostaje oczywiście możliwość, że Cody i Adams znaleźli się w oceanie, ale nie zginęli od razu. Jeżeli mieli na sobie środki ratunkowe, mogli przez jakiś czas utrzymywać się na wodzie, a ponieważ w okolicy znajdowały się inne jednostki, można było brać pod uwagę scenariusz, w którym jakiś statek ich podjął. Na początku nie byłoby w tym nic absurdalnego. Gdyby jednostka jednak nie mogła natychmiast zgłosić tego przez radio, ludzie na lądzie przez jakiś czas mogliby nie wiedzieć, że obu mężczyzn uratowano, a taki scenariusz tłumaczyłby również brak ciał.

Z każdym kolejnym dniem ta możliwość stawała się jednak coraz słabsza. Żaden statek nie zgłosił odnalezienia Cody'ego i Adamsa. Nikt nie przywiozł ich do portu, nie wrócili do jednostki i nie pojawili się w żadnym innym miejscu. W końcu trzeba też wrócić do elementu, od którego rozpoczęła się ta nietypowa część patrolu. To plamy oleju, ponieważ był to patrol przeciwpodwodny, a japońskie jednostki rzeczywiście operowały u wybrzeży Kalifornii. Naturalnie pojawia się pytanie czy L-8 mógł napotkać przeciwnika. Sama możliwość nie jest tutaj fantazją, bo wojenny kontekst jest prawdziwy, ale konkretne dowody już się nie pojawiają.

Nie ma potwierdzenia, że w rejonie plamy znajdował się japoński okręt podwodny. Nie ma śladów ostrzału L-8, nie ma relacji ludzi z pobliskich jednostek o walce ani o spotkaniu sterowca z okrętem, a także dokumentu wskazującego, że Cody i Adams zostali zabrani przez przeciwnika. Co ciekawe, nawet sama plama oleju nigdy nie została potwierdzona jako ślad okrętu podwodnego. Pozostaje więc dokładnie tym, czym była w meldunku kodiego. Podejrzaną plamą oleju. Można oczywiście tworzyć tutaj kolejne scenariusze od konfliktu między dwoma mężczyznami, po dezercję czy też nieznaną jednostkę, a późniejsze lata dołożą do historii jeszcze bardziej fantastyczne wersje.

Później wykorzystano ją w sterowcu America, należącym do floty reklamowej firmy, który latał jeszcze przez kolejne dziesięciolecia i został wycofany dopiero w 1982 roku. Nawet wtedy gondola, w której 16 sierpnia 1942 roku siedzieli Cody i Adams, nie zniknęła. Przetrwała ona do 2003 roku, kiedy Goodyear przekazał ją National Naval Aviation Museum w Pensacola, gdzie została odrestaurowana tak, by przypominała konfigurację wojennego L-8. Ponad 80 lat po tamtym poranku, fizyczna część tej maszyny nadal więc istnieje do dziś.