#55: Fundacja Rodzinna - czy to dobra droga dla branży TSL?

Dzień dobry, nazywam się Bartosz Rodak, jestem adwokatem i doradcą podatkowym w Mariański Group i zapraszam na podcast Firma bez Ryzyka. Dzisiaj moim gościem jest radca prawna Anita Pardej, z którą porozmawiam o fundacjach rodzinnych jako rozwiązaniu dla branży TSL. Dzień dobry. Cześć Bartek. Cześć. Dzisiaj trochę się odwróciły nasze role, bo ostatnie parę podcastów to ty mnie odpytywałaś. Dzisiaj postaram się porozmawiać z tobą i więcej zadać pytań. Ty jesteś specjalistką od fundacji rodzinnych u nas w kancelarii, więc chciałbym się dowiedzieć, jak myślisz, czy Fundacja Rodzinna to dla branży TSL jest jakieś rozwiązanie, które może mieć przyszłość, które ma rację bytu, jest fajnym rozwiązaniem?

Czy dla branży jako takiej, to wydaje się, że Fundacja Rodzinna może być rozwiązaniem dla każdej branży w zasadzie, ale nie tyle dla branży, o ile dla firm rodzinnych z tej branży. Więc jeżeli borykamy się z problemem też w branży TSL, posiadamy firmę rodzinną, która od lat funkcjonuje na polskim rynku i zastanawiamy się, co dalej z tą firmą zrobić, działamy na przykład w formie spółki z o.o., Czasami również w formie jednostowej działalności gospodarczej czy formy innej spółki i zastanawiamy się co ewentualnie możemy zrobić z tą firmą, którą budowaliśmy przez lata, to na pewno Fundacja Rodzinna jest jednym z tych narzędzi, które możemy rozważyć jako pewne rozwiązanie tych wszystkich aspektów związanych z budowaniem firmy na pokolenia. Zwłaszcza jeżeli nie tylko mamy do czynienia z taką sytuacją, gdy chcielibyśmy tę firmę rodzinną zachować i dalej prowadzić ją, powiedzmy, posiadając wspólnika fundację, czy przekazując w pewnym stopniu stery tej firmy kolejnym pokoleniom, ale również w sytuacji, kiedy chcielibyśmy taką firmę sprzedać.

To również Fundacja Rodzinna może być dobrym rozwiązaniem, czyli to będzie rozwiązanie zarówno na potrzeby dalszego prowadzenia tej działalności gospodarczej, I zabezpieczenia bytu tej firmy na następne pokolenia. Jak i z drugiej strony dobre rozwiązanie wydaje się w sytuacji, gdy przewidujemy być może sprzedaż tej firmy, ale nie chcielibyśmy tych środków skonsumować w taki prosty sposób. Darować na przykład tych środków dzieciom albo po prostu sami w sposób taki dosyć no cóż... Zostać rentjerem. Zostać rentjerem. Jakbyśmy zostali rentjerem to może nie było najgorzej, ale to zależy oczywiście od poziomu tego biznesu. Czyli generalnie Co do zasady? Coś się da zrobić. Na pewno to też może być jedną z takich rozwiązań. Ale sama Fundacja Rodzinna chyba działalności w branży jako takiej prowadzić nie może, bo fundacje są, o ile dobrze pamiętam, wyłączone od prowadzenia działalności usługowej, a branża TSL to jest działalność usługowa.

Więc tak naprawdę, co jest tym, co fundacja może robić? Jaki jest zakres tej dozwolonej, w cudzysłowie, działalności? Bo każda działalność jest dozwolona, tylko po prostu inaczej opodatkowana. Jak moglibyśmy to skorelować ewentualnie z działalnością fundacji i tej branży, czy firmy z branży TSL? Może zacznijmy od tego w ogóle, po co jest fundacja. Celem fundacji rodzinnej jest to, żeby majątek gromadzić, zabezpieczać i wypłacać świadczenie beneficjentom. Czyli co do zasady fundacja powinna oddzielić się od takiej działalności, która powodowałaby dla niej jakieś ryzyka i ryzyko powstania zobowiązań tak, żeby ewentualnie naruszyć tę substancję majątkową, którą ta fundacja ma zabezpieczać. Bo jak wynikało w ogóle z samych prac nad ustawą o fundacji rodzinnej, to taką pierwotną ideą było to, że w ogóle fundacja rodzinna właśnie miała gromadzić majątek, zabezpieczać, wypłacać świadczenie beneficjentom, ale w ogóle nie mogła prowadzić działalności gospodarczej.

To też byłoby jakieś rozwiązanie, jeżeli nawet do takiego wniesienia przedsiębiorstwa by doszło. Fundacja może właśnie nabywać te nieruchomości, może je dzierżawić, najmować. Może też nabywać i zbywać udziały w spółkach prawa handlowego, może być wspólnikiem. I to właśnie jest taka realizacja zasady związanej z właśnie funkcją Fundacji Rodzinnej jako funduszu inwestycyjnego dla podmiotu w grupie, wehikułu. Jako takiej spółki, podmiotu w zasadzie de facto spółki matki, podmiotu matki dla tych podmiotów w grupie. Wyobraźmy sobie sytuację, że mamy właśnie spółkę z branży TSL. No powiedzmy mamy, jest właściciel, który od 30 lat prowadzi tę działalność, ma dwóch synów. Jeden jest zaangażowany w działalność, drugi może niekoniecznie, ale jest perspektywa taka, że ta spółka z branży na przykład TSL będzie dalej tę działalność prowadzić, rozwijać się, ma kontrakty zagraniczne i tak dalej.

Czyli dopóki te środki pracują? Pracują, krążą wokół spółek i tej fundacji. Fundacja też może na przykład udzielić pożyczki innej spółce. Mamy na przykład kilka spółek z branży TSL. W jednej udziały wnieśliśmy, drugą może planujemy utworzyć albo też wnieśliśmy w niej udziały. I możemy ewentualnie ustawić w jakiś sposób też te przepływy, dokapitalizować względnie bezpodatkowo te podmioty. Kiedy powstanie opodatkowanie? Dodatkowe, podobne powiedzmy jak przy wypłacie dywidendy, wtedy gdy środki z fundacji trafią do beneficjentów. Różnica jest taka, że jeżeli wspólnik opodatkowałby środki otrzymane ze spółki w związku z dywidendą, to byłoby to oprocentowanie na poziomie 19%, a jeżeli fundator ustanawia beneficjentami swoje dzieci i na przykład oni otrzymują pewien udział w zysku Fundacji Rodzinnej, no to wówczas takie opodatkowanie to będzie 15%.

No i w zasadzie ta nasza Fundacja Rodzinna też jest taką fundacją prywatną. Mamy fundacje publiczne. Te charytatywne. Charytatywne i mamy te fundacje prywatne. I ta Fundacja Rodzinna jest trochę taką fundacją prywatną. Ma służyć zabezpieczeniu celów naszych prywatnych, indywidualnych. I przechodząc dalej do twojego pytania, czy w zasadzie beneficjentem może być tylko członek rodziny? Nie. Beneficjentem może być każda osoba, którą sobie fundator wybierze tak naprawdę, że ona będzie tym beneficjentem. Możesz też być ty, możesz też być ja. To ja zapraszam do wskazywania mnie jako beneficjenta. Tak. Mogą to być tutaj nasze zaplecze techniczne. Także my wszyscy możemy ustanowić się, jeżeli fundator zechce, możemy być ustanowieni beneficjentami fundacji rodzinnej, nawet w branży TSL, nie ma co do tego ograniczeń.

Co też nie jest zupełnie wykluczne, bo pracownik spółki też może być beneficjentem fundacji. To będzie po jego stronie opodatkowane dodatkowo, ale jakby... Ale jest to jakiś system taki, nazwijmy to motywacyjny trochę może być. Jest system motywacyjny, tak. Ale jeżeli tym potencjalnym beneficjentem jedynym będzie inna osoba, niż to wynikałoby z dziedziczenia ustawowego, mija to 10 lat, to te środki wniesione na ten fundusz założycielski nie wliczają się do tego spadku, który będzie nam wyznaczał wartość tego zachowku. Także to też jest takie ciekawe rozwiązanie, jeżeli chodzi o kwestie właśnie takie spadkowe, że trochę nam przejmuje te klasyczne zasady. I to też właśnie to, co powiedzieliśmy, pracownicy czy jakieś osoby bardzo blisko związane z branżą, też mogą być beneficjentem Fundacji Rodzinnej. A może być tak, że beneficjent dostanie te środki z fundacji, nie wiem, poruszając się w branży TSL.

Okej, to tak podsumowując, wychodzi na to, że Fundacja Rodzinna jest rozwiązaniem dla branży TSL, o tyle o ile jest rozwiązaniem dla większości innych branż. No ma to jakiś potencjał związany z tymi nieruchomościami szczególnie mam wrażenie, że to jest jakiś taki obszar do zagospodarowania. Nieruchomości i też w sytuacji, gdy mamy kilka spółek. To też na pewno to jest dobre rozwiązanie z perspektywy takiego holdingu, bo o ile mamy rozwiązanie dotyczące na gruncie podatkowym też polskiej spółki holdingowej, czy też grupy spółek na gruncie kodeksu spółek handlowych, to wydaje się jednak, że ta Fundacja Rodzinna z możliwością bezpodatkowego reinwestowania środków otrzymanych np. z jednej spółki wobec drugiej spółki jest dużo lepszym rozwiązaniem. I też pozwala odpowiednie uregulowanie podstawie statutu fundacji, umów spółek, pozwoli rzeczywiście na stworzenie takiego holdingu faktycznego z wykorzystaniem fundacji rodzinnej i korzystne reinwestowanie tych środków.

I to jest zasadzie też najważniejsze z perspektywy branży TSL, czy też każdej innej branży, gdzie mamy firmy rodzinne, które mają Grupę spółek czy różnego rodzaju aktywa nieruchomości i udziały w spółce, żeby to po prostu móc dobrze razem wspiąć, zabezpieczyć i pomnażać ten majątek. Okej, to dla mnie i pewnie dla naszych słuchaczy też bardzo ciekawe informacje. Dziękuję ci bardzo za to, że byłeś moim dzisiejszym gościem. Ja państwa zapraszam na następne odcinki naszego podcastu, zapraszam też do odwiedzenia naszego bloga. Idą do kontaktu z nami, jeżeli tematyka fundacji rodzinnych, szczególnie w branży TSL jest dla Państwa czymś interesującym. Dziękuję bardzo i do widzenia.