Echa Rynku #357 – GPW WATS, nowy system giełdowy już wkrótce

Dzień dobry, dzień dobry. To jest podcast Echa Rynku. Ja nazywam się Michał Masłowski. Radek Chodkowski. Witam serdecznie. Radek, witam cię po wakacjach. No, wakacje były leniwe, fajne, rekordy hosty, ale ponoć nie na giełdzie, bo oni mieli chyba ciężkie wakacje, przynajmniej jakieś działy notowań, informatyki. Zakładam, że kupę specjalistów pracowało, plus podejrzewam, że to samo było w domach maklerskich, bo oni też musieli mieć wesoło, bo spotykali się na różnego rodzaju testach i też przystosowywali swoje systemy, bo nie wiem, czy państwo wiecie, Poniedziałek, 5 października rusza WATS.

Nawet już dowiedziałem się, że oficjalna nazwa jest GPW WATS. Nie będzie samo WATS, czyli GPW WATS, czyli Warsaw Automated Trading System. Chyba tak mi się wydaje, że od tego jest skrót. Czyli nowy system giełdowy. Po ilu latach, będę sprawdzał po ilu to latach WATS rusza. Chyba 19 był początek. Nie chcę skłamać, ale wydaje mi się, że to już, że to może od 19 roku być prowadzone. No ładne parę lat, tak? Ładne parę lat przygotowań, prac. No bo mówiło się o tym, w pewnym momencie zawisło to na włosku, no bo była zmiana władzy i w kraju, i na giełdzie, więc nie było wiadomo, czy projekt będzie kontynuowany. Ostatecznie jest, co ma swoich zwolenników i przeciwników.

No i w końcu go mamy mieć. Sprawdziłem, w 2013 UTP zastąpił Varset. Pamiętam jak Varset wchodził. To też było tak, że oto zamiast blokami mogliśmy zacząć handlować pojedynczymi akcjami. To był szok dla inwestorów, że jak pojedynczymi akcjami. Potem UTP. A tutaj i UTP oczywiście też już miała swoje lata, miała swoje lata, bo 13 lat i dyskutowaliśmy tutaj w podcaście Echa Rynku. Był taki moment, że ten UTP się potrafił przytkać, być pod granicą, tam gdzieś notowania zawieszone na pół godziny, przecież było tak. Kiedyś tam w tym roku giełda zawieszała? W kwietniu tego roku chyba, godzina nie było handlu. I myśmy tak otwierali oczy, ale jak to?

No tak, z perspektywy inwestora indywidualnego tak naprawdę powinna to być rzecz techniczna, czyli my tego powinniśmy w ogóle nie zauważyć, że system ulega zmianie. Od tego system jest, że ma być, od tego jest giełda, żeby zapewniła system. Ma działać. Ma działać, tak, dokładnie. Ale jest to długa historia, wiele czasu nad nią pracowano. Przecież ileś razy już była przesuwana data wdrożenia. Podejrzewam, że to już mogły Ze dwa lata nawet może mijać od tego pierwszego terminu, kiedy kiedyś mieliśmy nowy system mieć. No i zobaczymy. Ja pamiętam poprzednie władze giełdy, tam było dużo takich inicjatyw strategicznych mających na celu gdzieś tam sprzedawanie danych, jakieś IT, jakieś tam blockchainy, tam już nie pamiętam, crowdfundingi, dużo było tych projektów takich, że my będziemy

Sprzedawać technologię jako giełda i tak dalej. Na razie jasnym targetem dla WATS-a jest Armenia. Zobaczymy czy giełda w Armenii kupi i ile nam z tego tytułu zapłaci, czy ktoś więcej zobaczymy. Ale też jest to duży temat, bo sprawdziłem, że budżet projektu to jest 170 bodajże 3 miliony złotych, czyli roczny zysk giełdy jako spółki. Więc sporo zostało w to zainwestowane. Oczywiście tam ileś chyba ze 150 baniek jest skapitalizowane, więc to wszystko teraz wjedzie w amortyzację i amortyzacja jest rozłożona na 15 lat. Czyli założenie jest takie, że ten system przez parę lat ma nam posłużyć. Zobaczymy, jakie będą realia, bo słyszałem głosy, że może już coś, że dzisiaj to już nowsze są systemy.

I że ten WATS wcale nie musi być aż tak nowy, ale dla nas to jest nowość. Dla nas to jest nowość, dla rynku jest to nowość. Z jednej strony oczywiście stabilność, bezpieczeństwo, bo to podstawa wiarygodności jakiejś giełdy w niemałym europejskim kraju. Ma działać, pioruny mogą bić, a system giełdowy ma działać, ma to być tak pewne jak to, że jutro wstanie słońce. Żebyśmy byli takim wiarygodnym, europejskim rynkiem i tak dalej. To całkowicie się zgadzam. To jest po prostu podstawa funkcjonowania. To jak to, że systemy dopłacania kartami. Idę do sklepu i płacę, to po prostu ja o tym nie myślę. To ma działać, prawda? To tak samo tutaj. To przypomnijmy, to WATS już spisany był za prezesa Dietla na giełdzie. Potem przy zmianie władzy na giełdzie

Jakieś audyty były robione, jakieś nieprzyjemne historie, zostawmy to, ale projekt nie został, jest kontynuowany i ma wejść 5 października. W ogóle drodzy inwestorzy, ręka do góry, kto wiedział, że giełda się przygotowuje do wymiany systemu giełdowego, bo tak bardzo cicho o tym było i teraz dopiero, jak jesteśmy już nie za dwa miesiące, tylko za dwa tygodnie niecałe, jakaś akcja promocyjna się zaczyna. Trochę się też nie dziwię, że może wcześniej nie było Echa Rynku 357 GPW WATS, nowy system giełdowy już wkrótce. Echa Rynku 357 GPW WATS, nowy system giełdowy już wkrótce.

Dziesięć ETF-ów na Wigdiv+, pozdrawiamy tutaj kolegów z bety. I to ja mogę sobie to zrobić i nie powinienem w ogóle zauważyć żadnej różnicy. I teraz tak, z tego co się orientuję, to tak dla inwestorów takich no pasywnych, co teraz na trzy miesiące sobie tam dokupią faktycznie jakieś ETF-ów, Wydaje się, że żadnych zmian nie będzie. To powinno być, tak jak tutaj mówimy, przezroczyste. Ja powinienem dalej nie interesować się tym, kupować sobie i tak dalej. Natomiast z punktu widzenia inwestorów aktywnych, to jakieś zmiany będą jednak. Tam jakieś nowe typy zleceń się pojawią, jakieś dynamiczne otwarcia w okolicach tej godziny 9, niekoniecznie o 9.00 w przypadku różnych spółek, więc jakieś tam niuanse będą i powinniśmy o tym wiedzieć jako inwestorzy indywidualni. No to tak zapowiedzmy, że w poniedziałek, ja nie wiem kiedy się opublikujemy z tym nagraniem, ale mam nadzieję, że sprawnie, w poniedziałek najbliższy, czyli to będzie, przepraszam, już sprawdzę dokładnie, 28 września będzie webinar u nas na stronie Stowarzyszenia, gdzie poprosiliśmy przedstawicieli Giełdy Papierów Wartościowych, żeby nam ładnie przeszli taką prezentację

Taką techniczną, co to tam się zmieni, plus oczywiście sesja pytań. Gorąco zachęcamy wobec tego do udziału, a jak tutaj spóźniliśmy się z publikacją, to do odsłuchania, więc zmienia się. No i później co? Tego 5 października, to już będziemy kciuki trzymać, żeby tam się wszystko udało. Ja nie wiem, jaki jest plan B, no wyobraźmy sobie, że budzimy, no wyobraźmy sobie na sekundkę, że budzimy się 5 października, jest dziewiąta tam, nie wiem, z hakiem i nie ma notowań, no to oby nie, tak, oby nie. Wszyscy trzymamy kciuki, żeby to się musi pięknie udać. Ja pamiętam jeden przypadek w historii takiej nowożytnej, Że jakieś światowe giełdy nie działały przez chyba trzy czy cztery dni. Nie wiem czy pamiętasz kiedy to było i co to było.

Ale to było świadome wyłączenie, nie uruchamianie sesji. To co? To było pewnie 9-11. Tak jest. Dokładnie. Ja też pamiętam World Trade Center, jak był ten atak 9-11 września. I chyba nie pamiętam, trzy czy cztery dni giełda nowojorska po prostu nie wystartowała, żeby się w ogóle wszyscy Tak, odnaleźli w nowej rzeczywistości, ale to nie była żadna tam... Tak, to była decyzja. To była po prostu świadoma decyzja. Nie wyobrażam sobie, tak jak mówiłem, ciągłość, mówimy tutaj wspólnym głosem, ciągłość działania systemu giełdowego to musi być tak pewne, jak to, że jest prąd w gniazdkach. Że jak to, że ja idę do sklepu i płacę kartą, w ogóle o tym nie myślę, czy ktoś zapewnia jakąś infrastrukturę. To ma po prostu działać w 2026 roku i ufam, że tutaj będzie

Będzie tak samo. Trzymamy kciuki, a w poniedziałek jest webinar, zobaczymy co tam nowego. No tak, tutaj tych technikaliów trochę będzie. Pamiętajmy, że ta zmiana de facto następuje 3-4 października, że 5 to jest ten pierwszy dzień sesyjny. Zakładam, że już wówczas koledzy z domów maklerskich i z giełdy trochę odeśpią pracowity weekend i faktycznie będzie to działało. Pamiętajmy o tym, że kasowane są zlecenia, które zostały złożone do starego systemu. Czyli jeżeli mamy jakiegoś tam wiszącego stop lossa w systemie, to trzeba to wszystko będzie złożyć na nowo. Co? Nie zachęcamy do składania zleceń na otwarcie, chociaż nie sądzę, żeby akurat inwestorzy indywidualni mieli tutaj coś wywalić. Tak powiedziałeś, że nie zmienia się dużo dla inwestorów takich pasywnych.

I tyle, tak? A dziś wartość tych obrotów podejrzewam, że jest większa niż w 2008 roku czy w roku tam, nie wiem, w 2011, kiedy, co było w 2011, był limit długu w Stanach, nie było ryzyko, czy się podniesie i WIG20 tam przejechał z 2800 chyba na 2100 w 10 sesji, nie? Więc tam wtedy ta zmienność też była bardzo duża. Ja pamiętam bardzo dobrze, bo mnie wywiozło na opcjach i zbankrutowałem wówczas. No ale to dygresja, nie? Także są takie... Chcesz o tym poopowiadać? Już przepracowałem tą traumę, teraz tylko tak anegdotycznie, ale faktycznie są te historie takie z dużą zmiennością, więc rynek musi to dźwignąć, natomiast na co dzień my tego nie zauważymy. Tak, na co dzień oczywiście będą na to patrzeć akcjonariusze giełdy, bo tam się w wynikach trochę zmieni, jakaś amortyzacja podskoczy.

No oczywiście, nałóżmy na to dodatkową warstwę, czyli giełda może działać, a domy maklerskie mogą się sypnąć. Były testy, były, ale wiesz, apki mobilne, niemobilne, desktopowe, webowe, to wszystko musi być pospinane. Zakładam, że jest pospinane, no ale życie pokaże, na ile poskładane jest. Mhm, prawda. Też możemy sobie wyobrazić taką sytuację, że 80% domów maklerskich działa, 20% nie działa, bo coś tam się nie spięło, nie działa i tak dalej. No to też może być. No ale dobra, to już takie gdybanie zobaczymy. Ja tam trzymam kciuki, już mówię, żeśmy się już nakpili z tego WATSa. Nażartowali, a ileż można przesuwać i tak dalej. Teraz to już wszyscy trzymamy kciuki, niech to nam pięknie zadziała. W poniedziałek webinar, przedstawiciele giełdy nam to wyłożą, będzie można pytania pozadawać.

Sam jestem ciekawy, jak to wszystko będzie. Tymczasem popatrzmy na kurs giełdy i możemy się tak zastanowić, bo tak wisi to, jestem bardzo ciekawy, jak to będzie. Giełda było tak, że... Czekaj, czemu mi to nie działa? A już działa. Było przecież tak, że zawsze przyzwyczajony do jakichś niskich wycen giełdy, a przecież giełda nagle po 100 złotych się zrobiła, prawda? To jest jakaś korekta. No to wyobraźmy sobie, co by było, jakby tylko 5 października kurs, nie ma notowań i tam do czwartku, prawda? Czy coś takiego. Co się może stać z drugiej strony, jak rynek odetchnie, jak ten WATS ruszy i wszystko będzie w porządku, tak? Przy okazji jeszcze raz powtórzę, dowiedziałem się, że oficjalna nazwa jest GPW WATS, nie WATS tylko GPW WATS, to tak będzie.

Dobra, nie będę w to brnął, bo zaraz nagadam głupot i nas rozstrzelają w komentarzach. Ale pamiętajmy też, że zobacz, w roku 2000... W 2009, 2010, 2011 giełda przez Fundację Edukacji Rynku Kapitałowego robiła szkolenia z instrumentów pochodnych, z kontraktów terminowych i opcji. I to były szkolenia stacjonarne, ja w nich uczestniczyłem, więc pamiętam, na 3-4 godziny, że były dwie godziny teorii, dwie godziny case'ów, strategii, butterfly'e, nie butterfly'e i to było robione przez Fundację Giełdową. Gdzie dzisiaj widziałeś Edukację Giełdy o opcjach? Może jednak ktoś doszedł do wniosku, że lepiej edukować ETF-ów, a nie... Nie, to jest oczywiście politycznie bezpieczniejsze. To jest politycznie bezpieczniejsze, bo nikt ci nie przyłoży, że ty pchasz nieświadomego Kowalskiego w ryzykowne instrumenty.

Spekulant. Ale wiesz co, bo to jest tak, bo to chyba powiem ci akurat słusznie, że jednak ktoś doszedł do wniosku, że lepiej i że w te ETF-y. Każdy może inwestować, jak to się prawie, że nie zna na giełdzie, to dobra, ETF-a na szeroki rynek to każdy może kupić, Spekulować na kontraktach terminowych i opcjach to nie każdy powinien, aczkolwiek patrząc na to, że tutaj zacytuję prezesa Rozłuckiego, że spekulanci są solą rynku, oni zapewniają tę płynność, no to jakaś tam edukacja z zakresu kontraktów terminowych notowanych na giełdzie i opcji powinna być. Choćby po to, że jak ktoś już chce Świadomie brać to ryzyko, tak? Świadomie chce spekulować na instrumentach pochodnych. To może lepiej, żeby to robił na kontraktach terminowych na giełdzie, tak?

Na rynku regulowanym, niż kupował CFD gdzieś. Choćby z takiego punktu widzenia. Tak, bo możemy oczywiście mówić o spekulacji, a możemy mówić o zagraniach długoterminowych. Przecież można kupić, nie wiem, opcję bardzo daleko poza pieniądzem, kole na jakiś tam instrument, który ma jakiś cień szansy, że on wzrośnie za parę lat. Ale jak wzrośnie, to grubo i dzięki temu, dzięki opcjom jesteśmy w stanie, no to w ogóle jest super temat, można długo rozmawiać, trochę się ożywiłem, bo odświeża mi się ta wiedza. Temat jest ci bliski, rozumiem. Temat jest mi bliski. Wspomnienia zagrałeś, widzę, widzę. Tak, tak, ale to trochę umarło w moim sercu właśnie, jak się okazało, że niestety te warunki handlu na warszawskiej giełdzie są bardzo mało atrakcyjne.

Natomiast z pewnością jest tak, że jakby popatrzeć historię tego na dużym poziomie ogólności, to przypomnijmy, Było wyzwanie na spółkę, nawet nie pamiętam w którym roku, przyznam się szczerze, po 8 zł z hakiem było wyzwanie na energię. Potem kolejne wyzwanie, tamte 18 czy 19 zł całkiem niedawno, kolejna emisja właśnie w czerwcu i teraz kończy się już historia energii na giełdzie. To, na co można zwrócić uwagę, tak się pośmiać, że o ile w tym poprzednim wyzwaniu na energię, która była tutaj po 18 zł, napisaliśmy zawiadomienie do komisji, komisja tam dosyć szybko działała. Umówmy się, rynek wcześniej wiedział, tak?

Tutaj kurs zwyżkował przed ogłoszeniem squeeze outu, ale wcale nie jest powiedziane, że on nie mógł zwyżkować bardziej. Więc jak najbardziej tutaj zasadne jest to, żeby zajrzeć do tej wyceny, zobaczyć czy ona została zrobiona w postaci ceny jednej, czy np. wycena wariantowa, czy może są jakieś widełki i ta cena Orlena jest zaproponowana w górnej części, może w dolnej części tych widełek. Więc to tutaj jak najbardziej popieram, że warto by było do tego rzucić okiem. Zwłaszcza, że mówimy o Orlenie, ogromnej największej spółce na polskiej giełdzie, posiadającej program Orlen w portfelu, którego należy kilkadziesiąt tysięcy inwestorów i który wzywa również bardzo dużą popularną, kiedyś popularną, dzisiaj to już wiadomo, jest spółka już schodząca, ale choćby dlatego, przypominam, Energia to jest akcjonariat obywatelski.