Prof. Piotr Zbróg: Niektóre słowa trzeba wziąć pod dużą lupę
Czy język zawsze znaczy to, co chcemy powiedzieć? Dlaczego Polacy tak bardzo przejmują się poprawnością, a jednocześnie coraz częściej „idą na skróty”? O słowach, emocjach i życiu prywatnym w audycji „Dzień dobry, to ja. Rozmowy inne niż wszystkie w Radiu Kielce” opowiada prof. Piotr Zbróg.
To ulubandus, godzkie elefantos, wielkie zwierzę. Niektórzy sobie myślą, że Warszawa pochodzi od Warsa i Sawy. Często chowa, bo się często chowa, jak się dojeżdża z jednej strony. Nie ma nic wspólnego, to jest taka etymologia ludowa. Warszawa pochodzi od imienia Warsz, Warcisław, to Wrocław też był, Wrocisław to jedno imię. W skrócie, tak jak Piotr, Piotruś, Piotrek, no Warsz to był takie zdrobnienie. Tak samo Częstochowa, to była osada Częstocha, czyli tego, kto coś robił często, powiedzmy, no w uproszczeniu. Niekiedy, mówiłem o chęcinach na przykład ostatnio w programie w Radiu Kielce, ta etymologia wcale nie jest taka oczywista, chociaż z chęciami się kojarzy, ale o jakie chęci chodziło i czy to była osoba, która się z tymi chęciami wiązała, czy to było jakieś inne zjawisko, czasem jest trudno rozstrzygnąć.
Co jest nieprawdą, niemniej jednak no tak było. A rozszulapana gwara? Rozczuła mnie gwara, tak. Bardzo lubię słuchać. Dzisiaj rzadko możemy usłyszeć w naturalnym kontekście gwarę. Dawno nie słyszałem, chociaż kiedy Radia Kielce czasem się słucha lub ogląda telewizję i tam występują osoby, z którymi się przeprowadza wywiad i są to starsze czasami panie. To one potrafią do mikrofonu, do kamery zwrócić się gwarą i to mi się bardzo podoba. Uwielbiam to, uwielbiam to, uwielbiam to. Panie profesorze, a zdarza się tak, że bracia dzwonią w imieniu swoich dzieci? Piotrek, wytłumacz, czy to jest poprawne? Dzieci na razie jeszcze niekoniecznie.
Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Przedstawianie gościa i jego roli jako językoznawcy.
Przeanalizowanie znaczeń słów, ich zmian i interpretacji.
Przeanalizowanie etymologii słów i ich znaczeń.
Definicja użytkowników języka i ich stosunek do polszczyzny.
Analiza postawy Polaków wobec języka i jego zmian.
Zdanie o wulgaryzmach, ich użyciu i znaczeniu w polskim języku.
Opowieść o pierwszym słowie, jakim się wypowiedział jako dziecko.
Opowieść o decyzji wybrania językoznawstwa jako kierunek studiów.
Opowieść o zmianach w domu i szkole, wpływ na użycie języka.
Opowieść o roli matki w domu i jej wpływ na użycie języka.
Analiza gwary i jej użycia w różnych sytuacjach.
Opowieść o reakcji na błędy językowe i wpadki językowe.
Profesor opowiada o swoich wcześniejszych błędach językowych i relacji z żoną, podkreślając znaczenie indywidualności i pracy naukowej.
Profesor opisuje relację z żoną, jej pracę w szkole i własny styl pracy naukowej, podkreślając roli żony w domu.
Profesor opowiada o swoich obowiązkach domowych, w tym kuchni, i podkreśla pasje i zwyczaje, takie jak podróżowanie kulinarne.
Profesor mówi o swoich problemach z językiem obcym, takim jak angielski, i opowiada o zamiarze przygotowania drzewa genealogicznego rodziny.
Profesor podsumowuje rozmowę, podkreślając swoje wartości i podejście do języka, domu i pracy naukowej.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.