Mentionsy Mentionsy
Czechostacja
Czechostacja

Żelazna kurtyna w Czechosłowacji: psy, miny, płot pod napięciem i setki zabitych

22.09.2026 ·1 godz 13 min · 6 rozdziałów · 1 sponsor

900 kilometrów Żelaznej Kurtyny, granicy oddzielającej wschód od zachodu, państwa demokratyczne od tych kontrolowanych przez Kreml, przebiegało przez Czechosłowację. Państwo to od zachodu graniczyło z RFNem, od południa zaś z Austrią. Mimo, że granica ta była doskonale i bezwzględnie strzeżona, mieszkańcy bloku wschodniego przez cały czas jego istnienia próbowało przez nią uciekać. A aparat komunistycznych represji robił co mógł, by na to nie pozwalać. W efekcie, między latami 1948-1989 na czechosłowackim odcinku Żelaznej Kurtyny zginęło, wg ostrożnych szacunków historyków, blisko 300 osób. Jedną dziesiątą ofiar stanowili Polacy.****Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:Arkadiusz, Bożena, Marek, Marta i dwóch PiotrówBardzo Wamdziękuję <3Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję. Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG

27:11 · Akcje Jezerka i Jeziorka 1

O czym jeszcze opowiem? Mordować mieszkańców tych krajów odnośnie samych ściganych. Do Niemiec Zachodnich i Austrii uciekali przez czechosłowackie granice nie tylko Czesi i Słowacy. Ta trasa była najkrótszą drogą na zachód, również dla wielu Polaków. I Polacy też na niej ginęli. Chciałem przypomnieć pewien szczególny przypadek takiej śmierci. Przypadek, który zdarzył się już nie w latach 50., ale w czasach, gdy PRL-em rządził Gierek. To przypadek Dionizego Bielańskiego. Bielański był doświadczonym pilotem i instruktorem, wcześniej służył w wojsku, a w latach 70-tych latał w lotnictwie rolniczym. 16 lipca 1975 roku wystartował samolotem An-2 o znakach rozpoznawczych SPWKW z lotniska w Gawłówku pod Bochnią.

35:35 · Operacje na granicy w latach 50. 1

Mogła wydawać się jedyną drogą na jej pokonanie. Kilkanaście lat później przyszła odwil sziperska wiosna i one sprawiły, że na zachód dało się wyjechać znów z paszportem, a decyzję o nie wracaniu podjąć już po drugiej stronie granicy. Nie projdą, hej hola hola hej, pesmo hraniciarzu, tu przedu, a spaty ani krok z naszych granic miru. Oczywiście nawet w czasach odwilży lat 60. Czechosłowacja nie była państwem, którego obywatele mogliby podróżować swobodnie i do dowolnych krajów. Paszport wciąż nie był prawem, ale tak jak w PRL-u ściśle kontrolowanym przywilejem, a przy wyjeździe na zachód, poza paszportem, obywatel musiał też zdobyć w jezdni do lożku.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.