Żelazna kurtyna w Czechosłowacji: psy, miny, płot pod napięciem i setki zabitych

Tu Czechostacja. Uciekane przez nią tysiącami w drodze do wolności pomagały klepane w przydomowych warsztatach czołgi i lepione z płaszczy przeciwdeszczowych balony. Mowa o czechosłowackim liczącym blisko tysiąc kilometrów odcinku Żelaznej Kurtyny, pasa zasieków i pól minowych oddzielających przez kilkadziesiąt lat komunistyczny obóz od zachodniego świata. Pasa, na którym w latach 1948-89 z rąk komunistów zginęło kilkaset osób, w tym kilkudziesięciu polskich obywateli. Czy ten utwór ma coś wspólnego z Szwejkiem i Krecikiem? Pewnie wiele osób w Polsce tego nie wie, ale też stworzył go Czech Antonin Dworzak.

Generalnie, chociaż jesteśmy sąsiadami, niewiele o sobie wiemy. W tym podcaście razem z moimi rozmówcami próbuję to zmieniać. Też jestem Czechem. I polskim dziennikarzem. Nazywam się Jakub Medek, a to jest podcast Czechostacja. Jeśli chciałbyś wesprzeć rozwój Czechostacji, możesz zostać jej patronem w serwisie patronite.pl. Możesz też postawić mi wirtualną kawę na supi.pl bądź bycofito. Odcinek 144. Żelazna kurtyna. Dobrý den. Wyobraźcie sobie, że jest noc gdzieś w połowie lat pięćdziesiątych i że nie chcecie już dłużej żyć w Czechosłowacji, kraju rządzonym przez coraz bardziej bezwzględny stalinowski reżim, w kraju, w którym i za nic można było trafić do kopalni uranu, więc idziecie przez noc.

Jedni trafiali do więzień lub obozów pracy, inni tylko tracili posady i majątek. Zeznania prowadziły do dalszych zatrzymań, a represje obejmowały rodziny i ludzi, których nazwiska padały podczas fałszywego przesłuchania. Krzywda nie kończyła się więc, jak mówiłem już kilka minut temu, wyłącznie na osobie przeprowadzonej przez fikcyjny szlaban. Za organizowanie operacji Kamen nikt nie został prawomocnie ukarany. Czeski odpowiednik IPN-u wszczął w tej sprawie śledztwo. Złożono nawet doniesienie na dwóch spośród licznych organizatorów, ale finalnie żaden z nich nie dożył nawet momentu postawienia formalnych zarzutów. Z tą operacją bywał łączony też Hubert Pylcik. Jeden z najgłośniejszych w Czechosłowacji seryjnych morderców, o którym opowiadał w Czechostacji kilka miesięcy temu Mariusz Czubaj.

Będzie muzycznie, będzie wykład o Jarze Cymrmanie, pokazy filmów też będą i stoiska różnych czeskich miast. I będę też ja. W sobotę 26 września będzie można spotkać się ze mną w Bibliotece Wojewódzkiej, nie miejskiej jak omyłkowo mówiłem tydzień temu. Podczas zaczynającego się o 16 otwartego spotkania opowiem o Czechach, O Polsce, o swojej książce o Czechostacji i pewnie o mnóstwie innych rzeczy. Bardzo miło będzie mi was zobaczyć. A pełny program Dni Czeskich znajdziecie między innymi na profilu Czechostacji na Facebooku. A skoro już jestem przy bardzo miło, to bardzo miłe móc witać i dziękować nowym patronom i patronkom Czechostacji. Czyli imiennie w tym tygodniu w kolejności alfabetycznej Arkadiuszowi, Bożeniem, Markowi, Marcie i dwóm Piotrom.

Dziękuję też nieustająco wszystkim osobom, które patronami są dłużej. A patroni i patronki to osoby, które wspierają moją pracę regularnie, dzięki środkom których Czechostacja istnieje. Gdybyście też chcieli dołączyć do tego grona, zrobicie to za pośrednictwem serwisu Patronite pod adresem patronite.pl ukośnik Czechostacja. Moją pracę można też wspierać doraźnie za pośrednictwem serwisów Supi i ByCoffee. Bardzo dziękuję za wszystkie wirtualne kawy i herbaty, jakie mi tą drogą stawiacie. I dziękuję też za wszystkie polubienia, subskrypcje czy komentarze, w których dzielicie się ze mną swoimi spostrzeżeniami na temat Czechostacji i na temat tematów kolejnych odcinków. A skoro o odcinkach mowa, za tydzień będzie... hmm... w bardzo dużym skrócie to będzie o średniowieczu.