Żelazna kurtyna w Czechosłowacji: psy, miny, płot pod napięciem i setki zabitych
900 kilometrów Żelaznej Kurtyny, granicy oddzielającej wschód od zachodu, państwa demokratyczne od tych kontrolowanych przez Kreml, przebiegało przez Czechosłowację. Państwo to od zachodu graniczyło z RFNem, od południa zaś z Austrią. Mimo, że granica ta była doskonale i bezwzględnie strzeżona, mieszkańcy bloku wschodniego przez cały czas jego istnienia próbowało przez nią uciekać. A aparat komunistycznych represji robił co mógł, by na to nie pozwalać. W efekcie, między latami 1948-1989 na czechosłowackim odcinku Żelaznej Kurtyny zginęło, wg ostrożnych szacunków historyków, blisko 300 osób. Jedną dziesiątą ofiar stanowili Polacy.****Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:Arkadiusz, Bożena, Marek, Marta i dwóch PiotrówBardzo Wamdziękuję <3Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję. Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG
Uważali, że rozpoczęła się kolejna okupacja, a wobec totalitarnego państwa istnieje obowiązek czynnego oporu. Do braci dołączyli Melan Palmer, Vaclav Schweda i Zbyniek Janata. Pomagał im wszystkim również wuj Czcibornowak, były oficery i uczestnik antynazistowskiego podziemia. Wszyscy wspólnie zakładali, że wojna między Stanami Zjednoczonymi i Związkiem Radzieckim jest nie tylko nieuchronna, ale generalnie to bliska. No i chcieli stworzyć zalążek podziemia, no a potem wstąpić do armii amerykańskiej i wrócić do kraju jako przeszkoleni żołnierze albo agenci. We wrześniu 1951 roku Maszynowie i Palmer zaatakowali posterunek SNB w Chlumcy nad Cydliną. Chcieli obezwładnić dyżurującego policjanta Oldrycha Kasika chloroformem i zabrać mu broń.
Mur berliński jeszcze wówczas nie istniał, a zachodnie sektory miasta pozostawały stosunkowo dostępne. W nocy z 3 na 4 października 1953 roku granicę w Rudawach przekroczyli bracia Palmer, Schweda i Janata. Nie znali dobrze terenu ani realiów NRD. Próbowali zdobyć samochód. Nie udało się. Potem podróżowali pociągami. Generalnie szybko zaczęli rzucać się w oczy. Na stacji w Ukro czekali na nich funkcjonariusze Volkspolizei. Doszło do strzelaniny, w której zginęło kilku policjantów, ale grupa wyrwała się z zasadzki. Zbigniak Janata odłączył się od pozostałych. Następnego dnia został schwytany. Po przesłuchaniu Janaty Niemcy zrozumieli kogo ścigają. W wielodniowej obławie uczestniczyły tysiące policjantów, żołnierzy i funkcjonariuszy bezpieki.
Janatę i Śwedę Niemcy przekazali Czechosłowacji. Bezpieka aresztowała też Skibora Nowaka, matkę braci Zdenę oraz dziesiątki osób związanych z grupą. Janata, Śweda i Nowak zostali skazani na śmierć i powieszeni 2 maja 1955 roku w praskim więzieniu Pankrad. Zdenę masinował starszą, czyli matkę braci. Skazano na 25 lat więzienia. Ciężko chora, nie otrzymała właściwego leczenia i zmarła w więzieniu w czerwcu 1956 roku. Pochowano ją potajemnie w zbiorowym grobie na cmentarzu w Diablicich w Pradze. W kraju pozostała też młodsza siostra braci, również zdena. Nieudowodnione jej udziału w działalności grupy Ale przez całe życie ponosiła konsekwencje pochodzenia z wrogiej rodziny.
Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podcast szczegółowo opisuje strukturę granicy, zabezpieczenia i metody używane przez komunistów do utrzymywania jej kontroli.
Podcast opisuje operację KAMEN, prowadzoną przez STB, a także jej skutki i konsekwencje dla uciekinierów i ich rodzin.
Opisane są działania czechosłowackiej bezpieki w celu zlikwidowania grupy młodych ludzi planujących ucieczkę na zachód, a także opisane są zbrojne starcia na granicy z uciekinierami.
Opisane są operacje na granicy, w tym ucieczki z użyciem samolotów, balonów i innych metod, a także represje na stronie czechosłowackiej.
Rozmowa skupia się na ucieczkach polskich obywateli przez granicę czechosłowacką, z podkreśleniem różnicy w zbrojnych konfrontacjach w latach 50. i 80., a także na ofiarach zasieków i min.
Gdybyście też chcieli dołączyć do tego grona, zrobicie to za pośrednictwem serwisu Patronite pod adresem patronite.pl ukośnik Czechostacja.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
„Gdybyście też chcieli dołączyć do tego grona, zrobicie to za pośrednictwem serwisu Patronite pod adresem patronite.pl ukośnik Czechostacja."
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
****
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:
Arkadiusz, Bożena, Marek, Marta i dwóch Piotrów
Bardzo Wamdziękuję <3
Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.
Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję.
Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.
No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.
W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG