Czechosłowacki underground przeciw komunistycznej szarości | opowiada: Piotrek Gawliński (PPSN)
Jeśli ktoś interesuje się czeską kulturą i Czechami generalnie, to pewnie obiły mu się o uszy jakieś strzępki informacji o roli, jaką odegrał underground nad Wełtawą w walce tamtejszej opozycji z komunistycznym reżimem. Może nawet słyszał o Plastic People of the Universe - podziemnym zespole, którego proces właściwie dał początek spójnym działaniom przeciwników władzy. Ale opór ludzi sztuki przeciw próbującej wtłoczyć wszystko w jednolite ramy partii nie zaczął się w Czechosłowacji przecież w latach 70.W 105 odcinku - pierwszym z kilku na ten temat - Piotrek Gawliński, autor świetnego Podcastu pod specjalnym nadzorem sięga dużo głębiej. Wspomina działających jeszcze w latach 50., w cieniu gigantycznego pomnika Stalina Szmidrów i ich absurdalne uliczne happeningi. Opowiada o Eugenie Brikciusie, który za swoje pokazy trafił przed sąd, gdzie jako biegły - specjalista od kontrkultury musiał go bronić Bohumil Hrabal. O Vladimirze Boudniku, zmarłym tragicznie, u szczytu sławy, plastyku - który z plam i pęknięć na murach wyczarowywał dzieła sztuki i za spadkobiercę którego można uznać Banksyego.Tę część opowieści, która będzie miała swój dalszy ciąg za dwa tygodnie (po prostu ze względu na długość rozmowy postanowiliśmy ją podzielić), kończy się w momencie początku muzycznej, kontrkulturowej rewolucji i brutalnej reakcji władzy na nią.Na scenę wkraczają więc Plastic People of the Universe i ich charyzmatyczny menadżer, guru czechosłowackiej kontrkultury i najdłużej więziony czechosłowacki opozycjonista - Ivan "Magor" Jirous. O którym to więcej, chociażby w kontekście przyjaźni z pochodzącym z zupełnie innego świata Havlem - opowiadamy w kolejnej części.We wprowadzeniu do rozmowy odwołuję się do pewnych wydarzeń, których dokładniejszy opis i szerszy kontekst znajdziecie w tym odcinku Podcastu pod pod specjalnym nadzorem Generalnie w podcaście Piotrka wiele jest opowieści o czechosłowackiej kontrkulturze, wiele też o innych, ciekawych zjawiskach z nad Wełtawy. ***Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:Igor i NataliaBardzo Wam dziękuję <3Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - bardzo dziękuję. Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.* Na okładce odcinka Plastic People of the UniverseW jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG
tu wielki cudzysłów normalności, 13 długowłosych mężczyzn rozpaliło sobie na praskiej kampie ognisko. Paliwem były książki Bohumila Hrabala, a palącymi kwiat ówczesnej czechosłowackiej kontrkultury, m.in. Markin Magor i Rose czy Eugen Brykcius. Dlaczego jedni undergroundowcy palili książki innego artysty, jeszcze chwilę wcześniej z tym undergroundem związanego? Pięknie i malowniczo wyjaśnia w podcaście pod specjalnym nadzorem w odcinku Hrabalowi właśnie poświęconym Piotrek Gawliński. Link do tego odcinka znajdziecie oczywiście w opisie. Czemu więc przywołuję te historie opowiadając z wami niewielką i wyrwaną całkowicie z kontekstu część? Oczywiście dlatego, żeby was zachęcić do wysłuchania całości w podcaście pod specjalnym nadzorem, ale też temu...
o tego typu akcjach z degenerowanego zachodu. Razem z nim jest jeszcze Iwan Wiskochil, dramaturg zawezwany. No i na sam koniec, żeby to trio uzupełnić, no to postać już, która tutaj na pewno dorzuciła swoje, czyli tak kochany przez Was wszystkich Bohumil Hrabal, który się pojawia tam na tym procesie w ogóle w jakimś rozciągniętym trykocie marynarskim. jakby wracał z jakiejś pijatyki, prawda, nie w Pradze, ale w Paryżu lat dwudziestych czy trzydziestych i oni faktycznie tego Brixiusa wtedy za uszy wyciągają. Ja nie wiem, on tam z tego co pamiętam dostaje trzy miesiące w zawieszeniu. Z tego co ja pamiętam, to niesamowite jest to, że im się ten komunistyczny sąd udało przekonać, że ej słuchajcie, ale to jest sztuka i ten sąd to przyjął.
Kiedyś pamiętam, że w praskiej Grebowce, tam w tej winnicy na zrębie Nusli i w Ryszowic zrobiono z nim jakiś odcinek, no to jeśli ktoś to odnajdzie i rozumie czeski, to śmiało tam może pana Eugena zobaczyć trochę w innej odsłonie. Nie bez powodu przywoływałem to, co się z Brixiusem dzieje współcześnie, bo do tych współczesnych losów bohaterów naszej opowieści jeszcze będziemy wracać w podsumowaniu i to jest taki przykład kolesia, który się odnalazł, poradził sobie, czerpie z tego wszystkiego, ale wróćmy do tego motywu przewodniego, tego jak ta kontrkultura sobie wyrastała. Wprowadziłeś przed chwilą Bohumila Hrabala tutaj w roli biegłego sądowego.
Skoro mamy na scenie Hrabala, to nie da się nie opowiedzieć o jednej bardzo ważnej, uwiecznionej przez niego w czułym barbarzyńcy postaci. Postaci, którą gdybym miał szukać współczesnych analogii, to pewnie na jakimś tam poziomie wskazałbym Banksy'ego. I mówię tutaj o wybitnym plastyku, naprawdę przewybitnym plastyku w Legimirze Bułdniku. Podkreślmy, że Boudnik, bo o tym się mało mówi, jest twórcą chyba pięciu, jeśli nie sześciu metod graficznych w ogóle, jeśli chodzi o grafikę światową. Ale to już nie jest spotkanie na temat Boudnika, ani na temat... No bo o Boudniku bardzo polecam, generalnie bardzo polecam podcast pod specjalnym nadzorem.
O dziwo on nigdy nie został tak naprawdę aresztowany za to wtedy. Była tam jedna sytuacja zresztą opisana przez samego chrabala w Czułym już. barbarzyńcy, gdzie on go tam wyciąga. Ona jest też w ekranizacji czułego barbarzyńcy, jak oni stoją w porcie. Mam trochę wrażenie, że to jest kręcone akurat w Pardubicach, ale ręki sobie za to nie dam. Obciąć się, jak on właśnie rysuje pana doktora. Ale ja ci powiem jedną rzecz. On tam rysuje pana doktora, ale ta akcja z Hrabarem odbyła się gdzie indziej. On poszedł na przystań. I ja nie wiem, czy on już nie poszedł na przystań u ciebie w okolicy, o której ostatnio rozmawialiśmy w PPSN. No wiesz, byłoby to logiczne. Oni pomieszkiwali razem tam w tej ruderze koło Palmowki, więc byłoby to logiczne, że poszli do libeńskiego przystawu, bo mieli rzut beretem.
Właśnie Wladimir Bołdnik w roku 1968 w grudniu. Ostatnio była kolejna rocznica. Wymieniłeś, mówiąc o Hrabalu i Boudniku, przez pewien moment oni stanowili trio i trzecim elementem tego tria był wymieniony już przez ciebie Egon Bondy. Egon Bondy, właściwym nazwiskiem Fischer, o ile dobrze pamiętam. Zbigniew Fischer, dokładnie tak. Zbigniew Fischer. Bondy, czyli kto? Tego Bondego wprowadzam tutaj znów nie przypadkiem, bo on później odegra dość... dużą rolę w tej takiej, nie wiem, określenie właściwe nie jest tutaj może najlepszym, ale w tej właściwej rewolucji kontrkulturowej, do której cały czas zmierzamy.
Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
W 105 odcinku - pierwszym z kilku na ten temat - Piotrek Gawliński, autor świetnego Podcastu pod specjalnym nadzorem sięga dużo głębiej. Wspomina działających jeszcze w latach 50., w cieniu gigantycznego pomnika Stalina Szmidrów i ich absurdalne uliczne happeningi. Opowiada o Eugenie Brikciusie, który za swoje pokazy trafił przed sąd, gdzie jako biegły - specjalista od kontrkultury musiał go bronić Bohumil Hrabal. O Vladimirze Boudniku, zmarłym tragicznie, u szczytu sławy, plastyku - który z plam i pęknięć na murach wyczarowywał dzieła sztuki i za spadkobiercę którego można uznać Banksyego.
Tę część opowieści, która będzie miała swój dalszy ciąg za dwa tygodnie (po prostu ze względu na długość rozmowy postanowiliśmy ją podzielić), kończy się w momencie początku muzycznej, kontrkulturowej rewolucji i brutalnej reakcji władzy na nią.
Na scenę wkraczają więc Plastic People of the Universe i ich charyzmatyczny menadżer, guru czechosłowackiej kontrkultury i najdłużej więziony czechosłowacki opozycjonista - Ivan "Magor" Jirous. O którym to więcej, chociażby w kontekście przyjaźni z pochodzącym z zupełnie innego świata Havlem - opowiadamy w kolejnej części.
We wprowadzeniu do rozmowy odwołuję się do pewnych wydarzeń, których dokładniejszy opis i szerszy kontekst znajdziecie w tym odcinku Podcastu pod pod specjalnym nadzorem
Generalnie w podcaście Piotrka wiele jest opowieści o czechosłowackiej kontrkulturze, wiele też o innych, ciekawych zjawiskach z nad Wełtawy.
***
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:
Igor i Natalia
Bardzo Wam dziękuję <3
Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.
Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - bardzo dziękuję.
Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.
No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.
* Na okładce odcinka Plastic People of the Universe
W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG