Wspaniała siódemka Nike - dziennikarze "Wyborczej" o finalistach

A dzisiaj w studiu są ze mną Agata Żelazowska. Dzień dobry. Jędrzej Słodkowski. Dzień dobry. Anna Dębowska. Dzień dobry. Znamy już siódemkę finalistów i finalistek Nagrody Literackiej Nike. Pozwolicie, że wymienię, kogo jurorzy wybrali w tym roku spośród dwudziestkie, a wcześniej spośród kilkuset książek zgłoszonych do Nagrody. Są to Marzanna Kielar, Wilki, wydawnictwo Znak, Urszula Kozioł. Raptularz, wydawnictwo Państwowe i Instytut Wydawniczy, Małgorzata Lebda-Łakome, wydawnictwo Znak, Cezary Łazarewicz na Szewskiej, sprawa Stanisława Pyjasa, wydawnictwo Czytelnik, esej Piotra Pazińskiego, przebierańcy w nicości, który wydała Nisza, opublikowany przez Fundację na rzecz Kultury i Edukacji im.

Ale na przykład uważam, że fantastyczną robotę wykonał Cezary Łazarewicz. Ja po prostu przeczytałam jego książkę jednym tchem, ponieważ będąc pod wrażeniem znakomitej kwerendy, którą wykonał w ogóle całego... udokumentowania historii Stanisława Pyjasa, ale też napisał w sposób niesamowity, bo sobie wyobrażam, jaki to jest ogrom materiału, jak można w tym ugrzęznąć. Natomiast on fantastycznie prowadzi czytelnika i jest to po prostu kryminał, powieść sensacyjna, thriller, coś opartego na faktach, a jednocześnie na swój sposób... jakby, nie wiem, fikcyjnego. Czyta się to trochę jak taką fikcję.

Muszę powiedzieć, że rzeczywiście to była jedna z tych lektur, które nadrabiałam i czytałam w błyskawicznym tempie w sobotę. Do tej pory nie mogę przestać myśleć o tym Staszku Pyjasie, który w momencie śmierci miał 24 lata, był takim uduchowionym studentem Uniwersytetu Jagiellońskiego, polonistyki, myślał o literaturze. Zastanawiałam się, kim by się stał, tak jak Bronisław Wilcztań, jego przyjaciel. Wiemy, kim jest. Może poszedłby w inną stronę. W każdym razie bardzo taka dotykająca książka. Mam wrażenie, że większość tych książek dotyczy... pamięci i przeszłości. Również autobiografia Michała Witkowskiego dotyczy też oczywiście jego pamięci, jego przeszłości, ale też tych czasów, kiedy był dzieckiem, lata osiemdziesiąte.

Co to jest dekatyzowane? No właśnie takie, wiesz, takie odbielane, takie były marmurkowe. Marmurkowe, to wiem. Agata, pamiętasz? Przecież to był jakiś koszm. Aha, teraz jestem osobą, nie, ale ja nie pamiętam Pyjasa, może powiem, ale wiem, co to jest dekatyzowane. Ale dekadyzowane były na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Cezary Łazarewicz jest jednym z laureatów już nagrody Nike. Jest też laureatem nagrody czytelników. Michał Witkowski, o którym też mówiła Anna Dębowska przed chwilą, również kilkakrotnie był nominowany do tej nagrody. Nigdy nie dostał nagrody głównej od jurorów. Ciekawe, czy w tym roku jednak... Tej trochę niesprawiedliwości dziejowej, bo przecież mamy autora ważnych powieści, niezwykle jak Lubiewo, czy kolejne dzieła, ja uwielbiam jego drwala chociażby.