Węgry przed wyborami. Czy skończy się reżim Orbana?

Czy to działa? To działa na żelazny elektorat Fideszu. Wydaje się, że nie działa na tych, którzy są niezdecydowani, ani nie działa na większość Węgrów. Ponieważ Péterowi Magyarowi, czyli jego głównemu oponentowi i przywódcy partii PiS-a udało się zwrócić uwagę na problemy w kraju i odwrócenie uwagi Orbana na to co się dzieje w kraju, na to jak sytuacja gospodarcza się pogorszyła, jak pogorszyła się stopa życiowa, szukając wroga zewnętrznego, nie powiodła się. Widać to i wynika też z sondaży również tych rządowych, że ta przewaga TC jest dosyć duża i prawdopodobnie to ona wygra wybory w nadchodzących w 12 kwietnia. Tu posłużę się taką ulubioną frazą, którą Wacław Radziwinowicz zawsze stosował, pisząc o Rosji.

Jeszcze tutaj przed taką twardą dyktaturą Putina, gdy mówił o tym, że gdy za bardzo rozjeżdżał się obraz w telewizorze propagandy, a w lodówce ludzie zaczęli wychodzić na ulicę i się buntować. I z taką samą sytuacją mamy obecnie do czynienia, uważam, na Węgrzech. Że rzeczywiście coraz więcej ludzi jest niezadowolonych z powodu stopy życiowej, która spadła, z kwestii gospodarczych i te wszystkie programy socjalne, które Orbán wdrożył, one nie spowodowały to, że ludziom żyje się lepiej. Też z uwagi na to, co podkreśla właśnie często Péter Magyár w swoich wystąpieniach, że jakość usług publicznych jest na fatalnym poziomie. To znaczy służba zdrowia, edukacja, szkoła, drogi. To wszystko jest w zapaści na Węgrzech. I tutaj narracja, którą też sufluje Madziar i opozycja o tym, że garstka oligarchów dorobiła się miliardów podczas gdy zwykli Węgrzy tak naprawdę żyją w trudnych warunkach, coraz gorszych.

Natomiast to według mnie jest to właśnie dowodem na to, że po pierwsze Magyar jest teflonowy. Żaden skandal się go nie ima. Wszystkie próby zdyskredytowania go spaliły na panewce. A było ich wiele, dodajmy. Było ich wiele. A po drugie, rzeczywiście jest tak, że uwaga Węgrów jest skoncentrowana na tej sytuacji właśnie wewnątrz kraju, ich stopie życiowej, a nie na rzekomym zagrożeniu zewnętrznym czy grożącą wojną. I próby tutaj ukrainizacji, powiedzmy, tej kampanii wyborczej przez Fidesz, ona nie powiodła się. Mamy teraz do wyborów mniej niż dwa tygodnie. Musiałby się jakiś kataklizm wydarzyć, kompletne jakieś odwrócenie, zapaść strategii TIS-y, żeby ta partia wyraźnie przegrała te wybory. To się wydaje wręcz po prostu teraz nieprawdopodobne. Czy ja dobrze rozumiem, że TISA jest o krok od uzyskania większości konstytucyjnej, która pozwoliłaby na szybkie i fundamentalne dokonanie zmian na Węgrzech?

Ale trzeba przyznać, że TISA i jej wolontariusze robią to, czego nie robiła opozycja od lat. To znaczy byli w stanie zbudować struktury organizacyjne, tak zwane wyspy TISY. Czyli wolontariuszy, aktywistów lokalnych, którzy chodzą od domu do domu, wzajemnie się mobilizują, przekazują program partii, mówią o tym innym osobom. I to jest coś, co było słabością opozycji przez ostatnie lata. To znaczy mało kto wyściubiał nosa spoza Budapesztu i dużych miast, gdzie i tak to poparcie dla partii opozycyjnych było zapewnione. W przypadku TIS-y ta strategia była zupełnie inna. Péter Magyár w tamtym roku wykonał dwa duże marsze przez całe Węgry, przekonując i pokazując, że zależy mu również na wyborcy z małych miejscowości. I on dzięki temu zyskał taki właśnie wizerunek Trybunału Ludowego.

A widzisz podobieństwo pomiędzy Węgrami w 2026 roku i Polską w 2023? Czy to za daleko? W pewnym sensie tak, ale to jest również oczywiście jakiś moment przełomowy dla Węgrów. Natomiast sytuacja Węgrów jest dużo trudniejsza niż Polski, bo możemy też zacząć rozmawiać o tym, co będzie, jeśli Tisa wygra wybory. Nie będzie to sytuacja łatwa dla Tisy ani Petera Magyara, bo gospodarka jest... W bardzo złym stanie i żeby postawić kraj na nogi, mówiąc kolokwialnie, potrzebne będą trudne reformy, które nie od razu przyniosą owoce. Pamiętajmy o tym, że Péter Magyár jest jedynym politykiem wyrazistym, będzie miał urząd ekspertów.

Pytanie, czy to będzie w ogóle konieczne, ponieważ istnieje również teoria taka, że nawet jeśli Tisa i Péter Magyár wygra wybory, to sytuacja gospodarcza będzie taka zła, że Viktorowi Orbánowi nie pozostaje nic innego, jak siedzieć tylko z założonymi rękami i patrzeć, jak nowy rząd się wykrwawia. I pogrąża w kłótniach, a on na białym koniu wróci po dwóch latach i powie, widzieliście, trzeba było postawić na pewny wybór, czyli na Fidesz i Viktor Orbán. A jest prawdopodobieństwo, że zaczną się Orbán, Magyár dogadywać. To są dobrze znajomi z tej samej partii. Pojawiają się kolejne nazwiska w gabinecie na razie cieni. Nie tylko Péter Magyár jest człowiekiem, który będzie prawdopodobnie premierem, ale na przykład pojawiło się nazwisko Anity Orbán, niespokrewnionej od razu powiedzmy z Viktorem Orbánem. Która prawdopodobnie będzie ministrą spraw zagranicznych.

I to też jest polityczka, która rozpoczynała swoją karierę w Fideszie przecież. Tak, ale to było dawno temu. To było 15 lat temu, gdy kandydowała do Fidesu. Zresztą też Magyar jest byłym Fidesowcem. Węgrom to nie przeszkadza. Przeciwnie. Oni uważają, że to jest jedyny człowiek, który jest w stanie naprawić kraj. Dlaczego? Bo był elementem systemu mafii. I zna strukturę. I zna od podszewki powiązania między ludźmi, biznesem i wie jak to odkręcić. Wydaje mi się, że takie połączenie polityki czy interesów Magyara z Orbanem jest niemożliwe. Z prostego powodu. Cała kampania opiera się na tym, że on jest anty-Orbanowski i anty-Fidesowski. Wyobrażam sobie taką sytuację, że mógłby do tego dojść, w sytuacji gdyby doszło do jakiegoś zaognionego, jakiegoś wielkiego antagonizmu politycznego, gdzie kraj stanąłby na skraju być może wojny domowej, albo gdzie nastroje byłyby bardzo złe i wtedy Magyar by powiedział, że musimy powołać rząd jedności narodowej, wyciągnąć rękę do naszych oponentów i stanąć razem

Po to, żeby kraj się rozwijał. Ale to byłby wariant skrajny, ekstremalny, mało prawdopodobny. Te sytuacje, które mamy teraz i w tej kampanii, która się toczy od wielu lat i w tych nastrojach, które są po stronie TIS-y, one są dużo bardziej radykalne niż po stronie najbardziej radykalnych zwolenników w Polsce Koalicji Obywatelskiej. Nie można sobie wyobrazić to, że dojdzie do współpracy między jednym a drugim politykiem. A co stanie się z dwoma legendarnymi Polakami? Marcinem Romanowskim i Zbigniewem Ziobrą, którzy otrzymali azyl. Nawet specjalnie zostało prawo pod nich zmienione. Miało się okazję w ubiegłym roku przeprowadzić dużą rozmowę z Peterem Magyarem, który powiedział, że to będzie jedna z pierwszych decyzji. Decyzja związana właśnie z losami obu naszych rodaków.

Zbigniew Ziobro i Marcin Romanowski póki co pilnie pracują na rzecz tego, żeby Filesz te wybory wygrał. I wypowiadają się gdzie tylko mogą o tym, jak dobry jest Viktor Orbán, który uratuje kraj przed zapaścią, wrogiem zewnętrznym, złą Brukselą, Ukrainą i tak dalej. Wpisują się kompletnie właśnie w tą kampanię, którą ułożył Fidesz z prostego powodu. Oni wiedzą, że będą musieli szukać innego kraju, gdy wygra TISA i gdy Péter Magyár zostanie premierem, co zapowiedział już wcześniej. Skończą się czasy tych azylów politycznych. Zresztą ich nie było, szczerze mówiąc, aż tak wiele. I tutaj trzeba powiedzieć, że Ziobro i Romanowski są pewnymi wyjątkami. Poza nimi tak naprawdę tylko Mikołaj Grujewski wcześniej znalazł, czyli były premier Macedonii Północnej. On w bagażniku przyjechał, dobrze pamiętam? Po prostu w samochodzie z Macedonii Północnej. On zaprzecza temu, ale ponoć istnieją mocne dowody na to, że został przewieziony rzeczywiście w bagażniku przez dyplomata węgierskiego przez granicę z tej Macedonii, gdzie musiał uciekać, gdy postawiono mu zarzuty korupcji.