Mentionsy
Źródła jogi
Źródła jogi
08.02.2026 19:01

Joga i odmienne stany świadomości: Od Cywilizacji Doliny Indusu do neurobiologii

W tym wykładzie analizuję pochodzenie i sens zmienionych stanów świadomości w jodze – od najstarszych śladów Cywilizacja Doliny Indusu, przez świat Wed i rytuał somy, aż po system jogi opisany przez Patańdźali.

Punktem wyjścia jest porównanie dwóch historycznych „wektorów” generowania zmienionych stanów świadomości:
– auszadhi / soma (substancje i rytuał),
– praktyki jogiczne, w szczególności pranajama oraz procesy określane jako antaranga-joga (dharana–dhjana–samadhi).

Kluczowym momentem analizy jest Jogasutra 4.1, gdzie wskazane zostają różne źródła siddhi, a samadhi ukazane jest jako centralny mechanizm transformacji świadomości.

W drugiej części łączę źródła klasyczne z neuronauką. Omawiam wyniki badań fMRI publikowane w PubMed, pokazujące, że u doświadczonych praktyków medytacji dochodzi do obniżenia aktywności i zmiany łączności funkcjonalnej sieci DMN (Default Mode Network) – struktury związanej z narracją o sobie, mind-wanderingiem i ruminacją.

W tym kontekście wyjaśniam, jak praktyki pranajamy i medytacji mogą wyciszać samonapędzające się ćitta-writti, prowadząc do doświadczeń opisywanych w tradycjach jogi jako czasowe rozpuszczenie granic ego – bez uciekania się do ezoterycznych interpretacji.

Ten materiał jest skierowany do osób zainteresowanych filozofią jogi, pranajamą, medytacją, neuronauką oraz rzetelnym dialogiem między tradycją a współczesną wiedzą.

‼️Nagranie powstało pierwotnie jako niedzielny live o godz. na moim Instagramie (https://www.instagram.com/dr_nina_budziszewska/). To stała pora naszych spotkań na żywo, zapraszam do dołączania do kolejnych rozmów oraz do subskrypcji tego kanału, gdzie publikowane są ich zapisy.

Patanjalego DMN Michael Pollan Patanjali Joanna Jurewicz Boga Rig Vedy Kryszny Izą Goraksha Nathowi Janma Aushadhi Mantra Tapah Samadhijah Siddhayah Izą Raczkowską Google Komorze Izą Raczkowską

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 10 wyników dla "Patanjali"

Taki jakby łącznik w joga sutrach Patanjalego, czyli tak około II wiek naszej ery, bo mistrz Patanjali rzuca nam od razu koło ratunkowe, a właściwie potężne memento.

Patanjali już na początku naszej ery odpowiada, poprzez co jogini, żeńska forma jogina osiąga te różne stany głębokiej, zmienionej świadomości, różne stany medytacji, koncentracji i tak naprawdę po co je zdobywa i także artykuły naukowe indeksowane w bazie PubMed.

Często podkreślam, że na przykład jak byłam na krótkim wyjeździe badawczym, akademickim do Katmandu i tam w świątyni jednej z większych, Pasiupati Nath Temple, tam byłam, to ta świątynia składa się z kilku pomniejszych, można powiedzieć, świątyń, ten kompleks jakby świątynny i tam akurat w jednej świątyni poświęconej Goraksha Nathowi, jednemu też z głównych mistrzów jogi, w tradycji hatha jogi, tam właściwie Patanjali gdzieś tam odbili.

Zbija się jakimś echem, ale główną jest właśnie Goraksha Natha, a nie Patanjali, nie Krishna.

No ale zakładając, że Patanjali jest tym naszym mistrzem głównym,

Czyli Patanjali nam jasno mówi, mamy

No niestety nam Patanjali nie rozpisał się więcej, zresztą sutry same ze swojej natury są takim dziełem krótko zwięźleń na temat.

Tam jedna widzieliśmy, ale Patanjali raczej nie uważa jej za w ogóle jakąś główną.

No i Patanjali nam podaje w jaki sposób, ale nie przez ałszatki, nie przez somę.

Patanjali nirodha.

Ostatnie odcinki