Mentionsy
Źródła jogi
Źródła jogi
08.02.2026 19:01

Joga i odmienne stany świadomości: Od Cywilizacji Doliny Indusu do neurobiologii

W tym wykładzie analizuję pochodzenie i sens zmienionych stanów świadomości w jodze – od najstarszych śladów Cywilizacja Doliny Indusu, przez świat Wed i rytuał somy, aż po system jogi opisany przez Patańdźali.

Punktem wyjścia jest porównanie dwóch historycznych „wektorów” generowania zmienionych stanów świadomości:
– auszadhi / soma (substancje i rytuał),
– praktyki jogiczne, w szczególności pranajama oraz procesy określane jako antaranga-joga (dharana–dhjana–samadhi).

Kluczowym momentem analizy jest Jogasutra 4.1, gdzie wskazane zostają różne źródła siddhi, a samadhi ukazane jest jako centralny mechanizm transformacji świadomości.

W drugiej części łączę źródła klasyczne z neuronauką. Omawiam wyniki badań fMRI publikowane w PubMed, pokazujące, że u doświadczonych praktyków medytacji dochodzi do obniżenia aktywności i zmiany łączności funkcjonalnej sieci DMN (Default Mode Network) – struktury związanej z narracją o sobie, mind-wanderingiem i ruminacją.

W tym kontekście wyjaśniam, jak praktyki pranajamy i medytacji mogą wyciszać samonapędzające się ćitta-writti, prowadząc do doświadczeń opisywanych w tradycjach jogi jako czasowe rozpuszczenie granic ego – bez uciekania się do ezoterycznych interpretacji.

Ten materiał jest skierowany do osób zainteresowanych filozofią jogi, pranajamą, medytacją, neuronauką oraz rzetelnym dialogiem między tradycją a współczesną wiedzą.

‼️Nagranie powstało pierwotnie jako niedzielny live o godz. na moim Instagramie (https://www.instagram.com/dr_nina_budziszewska/). To stała pora naszych spotkań na żywo, zapraszam do dołączania do kolejnych rozmów oraz do subskrypcji tego kanału, gdzie publikowane są ich zapisy.

Patanjalego DMN Michael Pollan Patanjali Joanna Jurewicz Boga Rig Vedy Kryszny Izą Goraksha Nathowi Janma Aushadhi Mantra Tapah Samadhijah Siddhayah Izą Raczkowską Google Komorze Izą Raczkowską

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 9 wyników dla "Patanjalego"

Pratyahara, antaranga joga, samyama upatanjalego, dharana.

Taki jakby łącznik w joga sutrach Patanjalego, czyli tak około II wiek naszej ery, bo mistrz Patanjali rzuca nam od razu koło ratunkowe, a właściwie potężne memento.

Słynne Memento od Patanjalego.

Patanjalego, bo tak mi się wydaje, że od tego przypomnienia od razu wskazówki kluczowego, jak nam się wydaje, chociaż tu są różne stanowiska badawcze, dzieła, jakim są joga sutry, tak może krótka dywagacja.

Odpowiednich narodzin, no ale to dla Patanjalego okej, ale no co, mamy to życie i pracujemy na tym, na czym mamy pracować.

Nie jest tu jasno wyjaśnione przez Patanjalego, ale no po prostu chodzi o wszelką substancję, która może być pochodzenia roślinnego, mineralnego i tak dalej i tak dalej, która wpływa na stan mentalny.

No ale ta wizja, że pewien napój, pewna substancja może wprowadzać zmienione stany świadomości jest właśnie u Patanjalego objęta tym terminem Aushadhi albo Oshadhi.

U Patanjalego jest to objęte terminem cittavritti.

A wręcz właśnie może prowadzić te inne jakby no niejogiczne rzeczy, odrzucane przez Patanjalego, chociaż właśnie w te niewłaściwe stany zmienionej świadomości.

Ostatnie odcinki