Mentionsy
Joga i odmienne stany świadomości: Od Cywilizacji Doliny Indusu do neurobiologii
W tym wykładzie analizuję pochodzenie i sens zmienionych stanów świadomości w jodze – od najstarszych śladów Cywilizacja Doliny Indusu, przez świat Wed i rytuał somy, aż po system jogi opisany przez Patańdźali.
Punktem wyjścia jest porównanie dwóch historycznych „wektorów” generowania zmienionych stanów świadomości:
– auszadhi / soma (substancje i rytuał),
– praktyki jogiczne, w szczególności pranajama oraz procesy określane jako antaranga-joga (dharana–dhjana–samadhi).
Kluczowym momentem analizy jest Jogasutra 4.1, gdzie wskazane zostają różne źródła siddhi, a samadhi ukazane jest jako centralny mechanizm transformacji świadomości.
W drugiej części łączę źródła klasyczne z neuronauką. Omawiam wyniki badań fMRI publikowane w PubMed, pokazujące, że u doświadczonych praktyków medytacji dochodzi do obniżenia aktywności i zmiany łączności funkcjonalnej sieci DMN (Default Mode Network) – struktury związanej z narracją o sobie, mind-wanderingiem i ruminacją.
W tym kontekście wyjaśniam, jak praktyki pranajamy i medytacji mogą wyciszać samonapędzające się ćitta-writti, prowadząc do doświadczeń opisywanych w tradycjach jogi jako czasowe rozpuszczenie granic ego – bez uciekania się do ezoterycznych interpretacji.
Ten materiał jest skierowany do osób zainteresowanych filozofią jogi, pranajamą, medytacją, neuronauką oraz rzetelnym dialogiem między tradycją a współczesną wiedzą.
‼️Nagranie powstało pierwotnie jako niedzielny live o godz. na moim Instagramie (https://www.instagram.com/dr_nina_budziszewska/). To stała pora naszych spotkań na żywo, zapraszam do dołączania do kolejnych rozmów oraz do subskrypcji tego kanału, gdzie publikowane są ich zapisy.
Szukaj w treści odcinka
Często podkreślam, że na przykład jak byłam na krótkim wyjeździe badawczym, akademickim do Katmandu i tam w świątyni jednej z większych, Pasiupati Nath Temple, tam byłam, to ta świątynia składa się z kilku pomniejszych, można powiedzieć, świątyń, ten kompleks jakby świątynny i tam akurat w jednej świątyni poświęconej Goraksha Nathowi, jednemu też z głównych mistrzów jogi, w tradycji hatha jogi, tam właściwie Patanjali gdzieś tam odbili.
Ostatnie odcinki
-
Kundalini Tantra, czyli jak rozumieć tantrę ora...
21.04.2026 19:14
-
O jodze współcześnie… bez cenzury odc. 3: Konku...
15.04.2026 07:58
-
Tantra: czym jest? Wprowadzenie
13.04.2026 20:13
-
Czym jest tantra? Wprowadzenie
13.04.2026 19:59
-
Tantra: czym jest?
13.04.2026 12:01
-
Jak prowadzić jogę w środowisku fitness, nie tr...
10.04.2026 11:43
-
Jogasutry, czyli jak rozumieć jogę klasyczną
23.03.2026 20:51
-
Ćakra czy czakra - spolszczenie sanskrytu w ter...
22.03.2026 14:19
-
O samokontroli, mistrzostwie i etyce, czyli co ...
21.03.2026 20:09
-
Co joga ma wspólnego z biznesem?
20.03.2026 17:41