Mentionsy

4 września 1979 r. odbyła się premiera filmu Panny z Wilka Andrzeja Wajdy wedle opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza.

Książka Trzy dwory jest monografią wybitną, książką, która wyciska wszystkie soki z filmu Wajdy i z opowiadania Iwaszkiewicza.

Co sprawiło, że sięgnęła Pani właśnie po ten film Wajdy?

Panny z Wilka były zawsze moim ulubionym filmem Wajdy.

Zaczęłam zbierać informacje na temat tego filmu i tu mój najniższy ukłon w kierunku Muzeum Andrzeja Wajdy w Mandze, w Krakowskiej, ale równocześnie ukłon w kierunku pana Andrzeja Wajdy, śp.

Przyszły rok, 2026, będzie oznaczał stulecie urodzin Andrzeja Wajdy, więc domyślam się, że też będzie bardzo wiele wydarzeń z tym związanych i Wajdologia nigdy nie miała jeszcze tak dobrych warunków do rozwoju, bo niedawno pojawiły się

Obszerne, to za mało powiedziane, gigantyczne czterotomowe notesy Andrzeja Wajdy, zapiski od lat 40. właściwie do końca jego życia, niesłychanie starannie opracowane przez pana prof. Tadeusza Lubelskiego i panią dr Agnieszkę Morstyn, więc możemy tego Wajdę badać i rzeczywiście schodzić coraz to głębiej.

Czyli na przykład sześć dziewcząt, które pojawia się w opowiadaniu i potem w filmie Wajdy, nie bardzo wiedząc, że w istocie rzeczy

Wajda nie miał czasu, żeby napisać scenopis, zrobić scenopis, w związku z czym Edward Kłośnicki zrobił scenopis, co oczywiście ze źródeł, ja tego nie rzucam tak nawet, to wszystko ze źródeł wynika i z tego, ze źródeł, czyli z materiałów archiwalnych, które są w Muzeum Wajdy.

Ale był straszliwie pogubiony emocjonalnie i tu największa zasługa dla jego małżonki, pani Krystyny Zachwatowicz-Wajdy, która przyhamowała go jednym zdaniem.

Lata siedemdziesiąte w tej gierkowskiej Polsce, ale dla Wajdy przede wszystkim lata siedemdziesiąte to jest czas,

Dowodem na to są zapiski pani Magdaleny Holland-Łazarkiewicz, która była wtedy asystentką Wajdy na planie.

Natomiast cudowną właściwością, myślę, że nawet filmu bardziej niż powieści, tutaj ta wielkość Wajdy, jest to, że w jednej z ostatnich scen, słynnej scenie przy śniadaniu, kiedy Wiktor rano zastaje Julcie i Jolę, swoje dwie kobiety przy śniadaniu, które jedzą ogórki z miodem i serem, śmieją się, są zatopione w swojej siostrzeńskiej kobiecości.

Jesteśmy tuż po, po topie oczywiście, jesteśmy po wcześniejszym triumfie też u Wajdy jeszcze, jako bardzo młody aktor w Popiołach.

Grał u swojego mistrza, grał u Wajdy.

I ja myślę, że u Wajdy było coś takiego w tych latach i może w ogóle w całej tej twórczości, że on jakoś obchodził tę kobiecość na różne sposoby.

Oczywiście ten Wiktor jest tutaj obserwatorem, ale moim zdaniem ja nie wiem, czy ja bym potrafił wskazać inny Finn Wajdy, w którym, no znowu biorę to na siebie, on przestaje się bać tych kobiet, przestaje

Oczywiście poruszyłem jakiś bardzo szeroki temat, ale ten film jest ewenementem, moim zdaniem, w twórczości Wajdy pod tym względem, czy się mylę?

Kobiety w filmach Wajdy, jak to wyglądało, ale z punktu widzenia właśnie dokładnie tego samego.

Trzeba wiedzieć, jak to wyglądało w samej biografii Wajdy, w rzeczywistości, w której on żył, przy zmieniającej się obyczajowości rozmaitych dekad,

Już tutaj nie wchodzę w prywatność Wajdy, bo to oczywiście zupełnie zostawiam, ten prywatny wymiar, ale kulturowy.

Ja należałam wtedy i do dzisiaj zresztą należę do ogromnych admiratorek twórczości Wajdy.

Poszłam na ten film, no po prostu na kolejne dzieło Wajdy.

Wydaje mi się, że Iwaszkiewicz tutaj może być takim przewodnikiem w pewnym sensie, a ten film na pewno i jak ustaliliśmy, będę się tego trzymał dla Wajdy, też był eksploracją jego kobiecej strony i chyba odkrycia czegoś, czego wcześniej może troszkę bał się dotknąć, a w tym filmie zrobił to pięknie.