Mentionsy
Radio Wnet
Radio Wnet
27.04.2026 12:58

Zdzisław Najder – postać konfliktowa, SB, Radio Wolna Europa i „Wywrotowiec” | Rozmowa ze Zbigniewem Gluzą

Dlaczego Zdzisław Najder uchodzi za jedną z najbardziej konfliktowych postaci polskiej inteligencji emigracyjnej i opozycyjnej? W jakich okolicznościach został zwerbowany przez Służbę Bezpieczeństwa i jak wpłynęło to na jego dalszą biografię? Jak radził sobie jako szef sekcji polskiej Radia Wolna Europa i jakie decyzje budziły kontrowersje?

W rozmowie Zbigniew Gluza – autor opracowania „Wywrotowiec. Zdzisław Najder” – porządkuje fakty, konteksty i spory wokół jego działalności. Pojawiają się również wątki bardziej osobiste, w tym pytanie o literackie fascynacje Najdera i jego ulubionych pisarzy.

Audycja przybliża jedną z najbardziej niejednoznacznych postaci polskiej historii najnowszej, pokazując zarówno jej dorobek, jak i źródła kontrowersji.

Najder Wałęsa PPN-u PRL Służbą Bezpieczeństwa Olszewski Jan Olszewski SB Zbigniewie PPS Giedroyciem Służba Bezpieczeństwa Zdzisława Najdera Wywrotowiec Giedroyć

Rozdziały (11)

1. Wprowadzenie i przedstawienie autora

Podróżnicy przedstawiają gościa i przedstawiają temat książki o Zdzisławie Najderze.

2. Wywrotowiec – geneza tytułu i treść książki

Zbigniew Gluza wyjaśnia, skąd pochodzi tytuł książki i opisuje jej strukturę.

3. Redakcja i kontekst historyczny

Gluza opowiada o swoich rolach w redakcji i analizie spuścizny Zdzisława Najdera.

4. Polskie Porozumienie Niepodległościowe (PPN)

Gluza omawia PPN i jego znaczenie w procesie Polski powojennej.

5. Zdzisław Najder w latach 40. i 50.

Gluza analizuje początki zainteresowań i postaw Zdzisława Najdera w latach 40. i 50. XX wieku.

6. Relacje z przyjaciółmi i współpracownikami

Gluza opowiada o relacjach Zdzisława Najdera z Janem Olszewskim, Jerzym Giedroykiem i innymi.

7. Rozkłady i konflikty w polityce

Gluza omawia konflikty i relacje Zdzisława Najdera z politykami i rządami, w tym Wałęsą.

8. Ocena i interpretacja relacji z Wałęsą

Gluza przedstawia swoje zdanie na temat relacji Zdzisława Najdera z Lechem Wałęsą.

9. Konflikty w polityce i współpraca z Służbą Bezpieczeństwa

Rozmowa kontynuuje omówienie konfliktów politycznych i współpracy Zdzisława Najdera z Służbą Bezpieczeństwa. Autor podkreśla, że Najder był patriotą Polski Niepodległej, a jego doświadczenie z Zachodu miało kluczowe znaczenie dla jego myślenia politycznego.

10. Biografia Konrada Korzeniowskiego i jego role

Zbigniew Gluza omawia opus magnum Najdera - Życie Konrada Korzeniowskiego, jego przyjaźń z Janem Olszewskim i rolę w polityce polskiej, w tym w kontekście wejścia Polski do Unii Europejskiej.

11. Zakończenie rozmowy i podsumowanie

Rozmowa zakończona, autor podziękowuje gościowi za rozmowę i podkreśla znaczenie jego pracy w kontekście polityki polskiej i historycznej.

Sponsorzy odcinka (1)

Fundacja Ośrodka Karta post-roll

"Fundacja Ośrodka Karta Opublikowała ten opasły tom pasjonującej lektury."

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 9 wyników dla "PRL"

Dotyczy to i czasów PRL-u i czasów III Rzeczpospolitej.

No w jakim sensie konspiracyjna działalność, to znaczy on był patriotą Polski niepodległej w PRL-u, to nie było łatwe, ale nie był jawnym przez 30 lat.

Potem przez 10 lat był takim jednoznacznym wrogiem PRL-u.

Dla całego procesu Polski powojennej, bo to było dla niego dosyć niezwykłe, że on nie wszedł w relacje z PRL-em jako osoba, która wspierała ten system.

Pierwszym głosem tego typu, bo list 59 z grudnia 75 roku w związku z planowanymi zmianami w konstytucji PRL były takim zestawem wolności, które powinny nastąpić w PRL-u.

To znaczy, że patrzy na PRL, ale nie jest człowiekiem PRL-u, tylko ma kategorie, znaczy stać go na to, żeby myśleć o działaniu państwa w sposób demokratyczny.

Ja uważam, że on jest i całe życie był patriotą Polski Niepodległej, a być w takiej roli w PRL-u nie było łatwo.

Była dla niego bardzo trudna przez to, dlatego że on wiedział, że jeżeli przyjmie tę funkcję, to koniec z przyjazdem do PRL-u.

On został jakby ograbiony przez PRL.

Ostatnie odcinki