Mentionsy

Postać się nazywa Zdzisław Najder.

Bodźcem był list Najdera do kogoś, gdzie pisze, że żona uważa jego pracę za wywrotową.

Książka cała, cały Wywrotowiec, dość pokaźnych rozmiarów zresztą, od razu powiedzmy, ona w gruncie rzeczy jest zbudowana ze słów samego Najdera, prawda?

Książka jest podpisana Zdzisławem Najderem, bo wszystkie teksty w środku są jego.

To znaczy, to jest tak, że ja uważam, że jawna opozycja PPN-u, który został stworzony w największym stopniu jednak przez Najdera.

To było właśnie bardzo charakterystyczne, że w 1975 roku pod pseudonimem Najder napisał do Kultury Paryskiej list, znaczy taki tekst, w którym

Obaj z Giedroyciem tam się podśmiewali, że prawdopodobnie migracja z siebie nie wykrzeszę tego i tak się stało, a potem Najder przyznawał, że on nie wierzył w skuteczność tego apelu.

Chciałbym zapytać troszkę o wcześniejsze lata Zdzisława Najdera.

Najder sterował przez ważne lata, trzymał za to od generała Jarosławowskiego i jego ludzi wyrok śmierci, ale nie spotkałem żadnego dziennikarza, żadnego człowieka, który by mówił o Najderze dobrze, łącznie z tymi, którzy zdawałoby się powinni mu coś zawdzięczać.

I to się nawet załamało, to znaczy załamało się głównie dlatego, że Olszewski nie bronił Najdera po wywołaniu sprawy zapalniczki, czyli tej współpracy w latach 50. ze Służbą Bezpieczeństwa.

Najder to przeżył bardzo boleśnie, dlatego że Olszewski był wtedy w takiej roli, że mógł, był na tyle publiczną postacią, że mógł to w sposób jednoznaczny przekreślić.

Tym bardziej, że Najder w momencie, kiedy na tę grę ze Służbą Bezpieczeństwa poszedł, mówił Olszewskiemu o tym.

I Olszewski się na to nie zdecydował, a potem Najder zarzucał panu Janowi, że przeszedł na pozycję nacjonalistyczną, a rzeczywiście Najder nigdy nacjonalistą nie był.

On zresztą tego nie mógł zrozumieć, bo wyglądało na to, że Giedroyć się od niego odwrócił po tym jak Najder nie puścił wywiadu z Giedroyciem w Wolnej Europie.

Ponieważ ja mam takie wrażenie, że Najder się nie nadawał na dyrektora.

Przepraszam panu słowo w efekcie Wałęsa, którego w jakimś czasie przynajmniej Najder można powiedzieć był jego człowiekiem.

Najder po prostu uważał, że Wałęsa jest trochę dziwacznym politykiem, ale

Natomiast to w jaki sposób ta scena polityczna popchnęła Wałęsę do takich zachowań jak późniejsze, a potem niektóre z nich Najder firmował w jakimś stopniu, chociaż on był bardzo zdystansowany do takiej polityki.

Najder pisze, miałem być obecny, ale któryś inny z warszawskich uczestników tego sobie nie życzył.

Opowiadał m.in. o Michniku klękającym przed Wałęsą i wołającym – wodzu, czemu nam dałeś tego Najdera?

No to jest taka scena, która chyba ilustruje przede wszystkim niechęć do Najdera środowiska późniejszego radu, no znaczy tej grupy, która po... Ruch Obywatelski, Akcja Demokratyczna.

Komitet Obywatelski się podzielił, powstał ten ruch i że Najder był traktowany jako źródło tego rozbicia.

Ale ponieważ to, co Wałęsa zrobił wobec wójca, a też pośrednio wobec Geremka, oni traktowali jako działanie Najdera.

Żeby zrobić miejsce Najderowi, to tamtych Wałęsa usunął.

Wtedy już Zdzisław Najder był tajnym współpracownikiem Służby Bezpieczeństwa, posługującym się pseudonimem Zapalniczka.

Tak się stało, on wcześniej był na Zachodzie, podjął współpracę z Giedroyciem i tak się pechowo zdarzyło, że w 1957 roku list Najdera do Giedroycia, który był wywożony z kraju, został zatrzymany na granicy.

Pan powiedział przedtem w trakcie naszej rozmowy, stwierdził fakt oczywisty, że Najder narodowcem nie był.

Ja mam tą dwutomową edycję już wydaną w III RP przez wydaństwo Alfa, bodajże taką zieloną, ale pierwsze wydanie trafiło, właściwie zostało wydrukowane, jak już Najder był na Zachodzie, w fatalnym czasie dla niego.

Ja pamiętam taki film pod koniec życia, dokumentalny powstał o Zdzisławie Najderze i właśnie było tam, no tak właśnie miało się wrażenie, że on jest rozgoryczony, rozczarowany, przytłoczony, przygnębiony, że odchodzi z takim poczuciem, jak pan zauważył, przegranego życia.

Chciałem jeszcze tylko zapytać, panie Zbigniewie, pan się zetknął osobiście ze Zdzisławem Najderem kiedykolwiek?

Gościem był pan Zbigniew Gluza, który opracował książkę zazwyczaj nazywaną Najder Wywrotowiec.