Mentionsy

Przecież to nie jest modernizm! Podcast Krakowskiego Szlaku Modernizmu.
Przecież to nie jest modernizm! Podcast Krakowskiego Szlaku Modernizmu.
09.02.2026 21:34

Żłobki, przedszkola, Watykany. O architekturze Marty i Janusza Ingardenów

Żłobki, przedszkola, Watykany. O architekturze Marty i Janusza Ingardenów

Przecież to nie jest modernizm! Podcast Krakowskiego Szlaku modernizmu

Rozmawiają Marta Karpińska i Michał Wiśniewski

Na licznych fotografiach Nowej Huty z początków lat 50. pojawiają się obrazy pierwszych nowohuckich szkół, żłobków i przedszkoli. Niskie bryły placówek edukacyjnych dla najmłodszych mieszkańców Nowej Huty – z ogromnymi oknami zapewniającymi naturalne światło we wnętrzach, tarasami i placami zabaw – otoczone pobliską zabudową osiedli Wandy i Willowego, są znakiem spełnionej obietnicy o dobrodziejstwach życia w socjalistycznym mieście. Za socrealistycznymi projektami pierwszych w Nowej Hucie żłobków i przedszkoli na stało małżeństwo Janusza i Marty Ingardenów. To bohaterowie dzisiejszego odcinka naszego podcastu. Chcemy przybliżyć historię tej pary architektów w kontekście architektury więzi społecznych, chcemy przyjrzeć się projektom, które te więzi miały budować i często do dzisiaj pełnią taką więziotwórczą funkcję – opowiemy o architekturze tworzonej przez Ingardenów. Ale traktując architekturę, którą stworzyło to małżeństwo jako punkt wyjścia, chcemy też przyjrzeć się ideom modernistycznym i kontekstowi politycznemu i społecznemu, które umożliwiły realizację postulatów dwudziestowiecznej awangardy o stworzeniu lepszych warunków życia dla jak najszerszych warstw społecznych. 

Odcinek podcastu powstał w ramach projektu

ARCHITEKTURA WIĘZI SPOŁECZNYCH. PAWILONY, DOMY KULTURY, SZKOŁY, PRZEDSZKOLA I ŻŁOBKI W OSIEDLACH MIESZKANIOWYCH KRAKOWA

Projekt jest organizowany i sfinansowany w ramach programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju, realizowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).

Krakowski Szlak Modernizmu tworzą ludzie, których fascynuje architektura nie tylko jako forma, ale przede wszystkim jako odbicie procesów politycznych, ekonomicznych i społecznych zachodzących w XX i XXI wieku. Na co dzień zajmujemy się badaniem architektury nowoczesnego Krakowa, ze świadomością, w jak ogromnym stopniu lokalność jest kształtowana przez wydarzenia globalne.

Tytułem podcastu Przecież to nie jest modernizm chcieliśmy uhonorować komentarz często pojawiający się pod postami IG Krakowskiego Szlaku Modernizmu. W podcaście przyglądamy się przełomowym momentom architektonicznej nowoczesności, dekonstruujemy jej mity, penetrujemy ślepe uliczki i podziwiamy trwałe osiągnięcia.

Kto tworzy podcast?: dr Dorota Jędruch, Marta Karpińska, dr Dorota Leśniak-Rychlak, dr Michał Wiśniewski – czyli zespół Fundacji Instytut Architektury

Nagrania, montaż: Jan Chołoniewski

Dżingiel: Justyna Stasiowska

Oprawa graficzna: Damian Nowak, Parastudio

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 10 wyników dla "Związku Radzieckiego"

On niedługo później wyrusza do Związku Radzieckiego, jest zagorzałym komunistą, wierzy w ten system i zostaje zaproszony do Związku Radzieckiego, żeby uczestniczyć w projektowaniu pierwszego modelowego nowego miasta tego nowego kraju, miasta Stali, czyli Maglitogorska.

Na Uralu, w południowej stronie tych gór, w pobliżu wielkich złoży rudy żelaza powstaje miasto, no i powstaje jeden z największych zakładów przemysłowych ówczesnego Związku Radzieckiego.

Zakładów, które są w pewien sposób odpowiedzialne za wielką tragedię, która dotknęła Ukrainę, która dotknęła wielu mieszkańców Związku Radzieckiego u progu lat 30., kiedy ten kraj kanibalizował sam siebie, żeby zdobyć środki na rozwój przemysłu.

Z tego bardzo brutalnego, z tego niezwykle tragicznego momentu w historii Związku Radzieckiego

Oni też uczestniczą w budowaniu innych niektórych miast Związku Radzieckiego.

Mamy cały ten lineaż urbanistyki nowożytnej, przeniesionej do warunków Związku Radzieckiego i jeszcze przed wybuchem II wojny światowej te rozwiązania będą wykorzystywane

Nadrzędnymi obowiązującymi przy odbudowie miast Związku Radzieckiego w tej zachodniej części kraju, która została zdewastowana, zniszczona w trakcie wojny.

Bo sama huta, sama fabryka powstawała w oparciu o technologię przywiezioną ze Związku Radzieckiego i to były budynki projektowane często jeszcze przez tych inżynierów, którzy pochodzili z Związku Radzieckiego i tutaj przyjechali na pewien okres czasu.

Ta technologia do Związku Radzieckiego z kolei trafiła ze Stanów Zjednoczonych.

na konsulat Związku Radzieckiego.