Mentionsy
Żłobki, przedszkola, Watykany. O architekturze Marty i Janusza Ingardenów
Żłobki, przedszkola, Watykany. O architekturze Marty i Janusza Ingardenów
Przecież to nie jest modernizm! Podcast Krakowskiego Szlaku modernizmu
Rozmawiają Marta Karpińska i Michał Wiśniewski
Na licznych fotografiach Nowej Huty z początków lat 50. pojawiają się obrazy pierwszych nowohuckich szkół, żłobków i przedszkoli. Niskie bryły placówek edukacyjnych dla najmłodszych mieszkańców Nowej Huty – z ogromnymi oknami zapewniającymi naturalne światło we wnętrzach, tarasami i placami zabaw – otoczone pobliską zabudową osiedli Wandy i Willowego, są znakiem spełnionej obietnicy o dobrodziejstwach życia w socjalistycznym mieście. Za socrealistycznymi projektami pierwszych w Nowej Hucie żłobków i przedszkoli na stało małżeństwo Janusza i Marty Ingardenów. To bohaterowie dzisiejszego odcinka naszego podcastu. Chcemy przybliżyć historię tej pary architektów w kontekście architektury więzi społecznych, chcemy przyjrzeć się projektom, które te więzi miały budować i często do dzisiaj pełnią taką więziotwórczą funkcję – opowiemy o architekturze tworzonej przez Ingardenów. Ale traktując architekturę, którą stworzyło to małżeństwo jako punkt wyjścia, chcemy też przyjrzeć się ideom modernistycznym i kontekstowi politycznemu i społecznemu, które umożliwiły realizację postulatów dwudziestowiecznej awangardy o stworzeniu lepszych warunków życia dla jak najszerszych warstw społecznych.
Odcinek podcastu powstał w ramach projektu
ARCHITEKTURA WIĘZI SPOŁECZNYCH. PAWILONY, DOMY KULTURY, SZKOŁY, PRZEDSZKOLA I ŻŁOBKI W OSIEDLACH MIESZKANIOWYCH KRAKOWA
Projekt jest organizowany i sfinansowany w ramach programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju, realizowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Krakowski Szlak Modernizmu tworzą ludzie, których fascynuje architektura nie tylko jako forma, ale przede wszystkim jako odbicie procesów politycznych, ekonomicznych i społecznych zachodzących w XX i XXI wieku. Na co dzień zajmujemy się badaniem architektury nowoczesnego Krakowa, ze świadomością, w jak ogromnym stopniu lokalność jest kształtowana przez wydarzenia globalne.
Tytułem podcastu Przecież to nie jest modernizm chcieliśmy uhonorować komentarz często pojawiający się pod postami IG Krakowskiego Szlaku Modernizmu. W podcaście przyglądamy się przełomowym momentom architektonicznej nowoczesności, dekonstruujemy jej mity, penetrujemy ślepe uliczki i podziwiamy trwałe osiągnięcia.
Kto tworzy podcast?: dr Dorota Jędruch, Marta Karpińska, dr Dorota Leśniak-Rychlak, dr Michał Wiśniewski – czyli zespół Fundacji Instytut Architektury
Nagrania, montaż: Jan Chołoniewski
Dżingiel: Justyna Stasiowska
Oprawa graficzna: Damian Nowak, Parastudio
Szukaj w treści odcinka
On niedługo później wyrusza do Związku Radzieckiego, jest zagorzałym komunistą, wierzy w ten system i zostaje zaproszony do Związku Radzieckiego, żeby uczestniczyć w projektowaniu pierwszego modelowego nowego miasta tego nowego kraju, miasta Stali, czyli Maglitogorska.
Na Uralu, w południowej stronie tych gór, w pobliżu wielkich złoży rudy żelaza powstaje miasto, no i powstaje jeden z największych zakładów przemysłowych ówczesnego Związku Radzieckiego.
Zakładów, które są w pewien sposób odpowiedzialne za wielką tragedię, która dotknęła Ukrainę, która dotknęła wielu mieszkańców Związku Radzieckiego u progu lat 30., kiedy ten kraj kanibalizował sam siebie, żeby zdobyć środki na rozwój przemysłu.
Z tego bardzo brutalnego, z tego niezwykle tragicznego momentu w historii Związku Radzieckiego
Oni też uczestniczą w budowaniu innych niektórych miast Związku Radzieckiego.
Mamy cały ten lineaż urbanistyki nowożytnej, przeniesionej do warunków Związku Radzieckiego i jeszcze przed wybuchem II wojny światowej te rozwiązania będą wykorzystywane
Nadrzędnymi obowiązującymi przy odbudowie miast Związku Radzieckiego w tej zachodniej części kraju, która została zdewastowana, zniszczona w trakcie wojny.
Bo sama huta, sama fabryka powstawała w oparciu o technologię przywiezioną ze Związku Radzieckiego i to były budynki projektowane często jeszcze przez tych inżynierów, którzy pochodzili z Związku Radzieckiego i tutaj przyjechali na pewien okres czasu.
Ta technologia do Związku Radzieckiego z kolei trafiła ze Stanów Zjednoczonych.
na konsulat Związku Radzieckiego.
Ostatnie odcinki
-
From Podwawelskie with love. O najbardziej krak...
20.02.2026 20:00
-
Siedem dekad kultury w Nowej Hucie. Rozmowa z J...
17.02.2026 20:00
-
Żłobki, przedszkola, Watykany. O architekturze ...
09.02.2026 21:34
-
Podobne bloki, różne historie. Opowieść o osied...
09.12.2025 12:35
-
Historie bloków. Część 6: Wielki Mur Chiński – ...
31.12.2024 19:00
-
Historie bloków. Część 5: Osiedle Robotnicze pr...
31.12.2024 11:00
-
Historie bloków. Część 4: Bloki, bloki, szałowa...
26.07.2024 17:00
-
Historie bloków. Część 3: Nowe Huty bloku wscho...
12.07.2024 17:00
-
Historie bloków. Część 2: Zimna wojna w blokach
28.06.2024 17:00
-
Historie bloków. Część 1: Skąd się wzięły bloki...
14.06.2024 17:00