Mentionsy

Wieczysta-Ugorek. Ostatnie osiedle Krakowa

Rozmawiają: Dorota Leśniak-Rychlak i Maciej Rodak

Osiedla Wieczysta i Ugorek to dwa spośród wielu osiedli wzniesionych w Krakowie po odwilży 1956 roku, lecz – w przypadku Ugorka – pierwsze zrealizowane w systemie spółdzielczym. Zaprojektowane przez zespoły pracujące pod kierownictwem Władysława Leonowicza (Wieczysta, 1959–1963) i Andrzeja Radnickiego (Ugorek, 1961–1967), charakteryzują się kameralną urbanistyką i bogatą infrastrukturą publiczną, która przez dziesięciolecia służyła mieszkańcom. Osiedla zlokalizowano dokładnie w połowie drogi między Rynkiem Głównym a Placem Centralnym. Być może z tego powodu Wieczysta-Ugorek stały się symbolem – bądź ostatniego osiedla po krakowskiej stronie miasta, bądź pierwszego w drodze do Nowej Huty. Decydujący był kontekst... Pawilony Hermes, dawne kino „Ugorek”, czy szkoły i przedszkola to miejsca spotkań i budowania relacji wśród mieszkanek i mieszkańców.

Maciej Rodak - architekt, absolwent filozofii UJ. Autor książki „Zapiski z Turynu” (2023). Osiedlom Wieczysta i Ugorek poświęcił pracę dyplomową na WA Politechniki Krakowskiej (2022) oraz rekonesans badawczy w ramach prac nad publikacją „Miniprzewodnik. Osiedla mieszkaniowe Krakowa” (2024).

Dorota Leśniak-Rychlak – redaktorka naczelna kwartalnika „Autoportret. Pismo o dobrej przestrzeni” wydawanego przez Małopolski Instytut Kultury w Krakowie. Założycielka i prezeska Fundacji Instytut Architektury. Kuratorka i współkuratorka wielu wystaw architektonicznych. 

Odcinek podcastu powstał w ramach projektu ARCHITEKTURA WIĘZI SPOŁECZNYCH. PAWILONY, DOMY KULTURY, SZKOŁY, PRZEDSZKOLA I ŻŁOBKI W OSIEDLACH MIESZKANIOWYCH KRAKOWA Projekt jest organizowany i sfinansowany w ramach programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju, realizowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Krakowski Szlak Modernizmu tworzą ludzie, których fascynuje architektura nie tylko jako forma, ale przede wszystkim jako odbicie procesów politycznych, ekonomicznych i społecznych zachodzących w XX i XXI wieku. Na co dzień zajmujemy się badaniem architektury nowoczesnego Krakowa, ze świadomością, w jak ogromnym stopniu lokalność jest kształtowana przez wydarzenia globalne. Tytułem podcastu Przecież to nie jest modernizm chcieliśmy uhonorować komentarz często pojawiający się pod postami IG Krakowskiego Szlaku Modernizmu. W podcaście przyglądamy się przełomowym momentom architektonicznej nowoczesności, dekonstruujemy jej mity, penetrujemy ślepe uliczki i podziwiamy trwałe osiągnięcia.  

Kto tworzy podcast?: dr Dorota Jędruch, Marta Karpińska, dr Dorota Leśniak-Rychlak, dr Michał Wiśniewski – czyli zespół Fundacji Instytut Architektury 

Nagrania, montaż: Jan Chołoniewski

Dżingiel: Justyna Stasiowska

Oprawa graficzna: Damian Nowak, Parastudio