Mentionsy
"Franciszek Szlachcic. Biografia między służbami specjalnymi a polityką". Książka Anny Sobór-Świderskiej
Człowiek z nizin społecznych, który po drugiej wojnie światowej wkroczył na salony władzy Polski Ludowej. Związany ze służbami specjalnymi, dotarł do stanowiska ministra spraw wewnętrznych. Zdaniem wielu faktycznie stał się drugim – po Edwardzie Gierku - człowiekiem w partii i państwie. Jakie były jego relacje ze stroną radziecką? Co doprowadziło do jego upadku?
Szukaj w treści odcinka
No a ci ludzie, którzy wywodzili się z ruchu partyzanckiego, byli jednak przynajmniej do pewnego czasu, no bo w 1953 roku już w Olsztynie, tam jest problem związany z grupą Moczara, wcześniej odsunięciem Gomułki od władzy.
No tak, ale w przeciwieństwie na przykład właśnie do Moczara, którego kariera ulega wyhamowaniu na początku lat 50., czy na przełomie lat 40. i 50.
No a druga sprawa to jest jednak ta kwestia znajomości z Moczarem.
I to Moczar ściąga go właściwie do Warszawy.
Licząc na to, że ten człowiek będzie jego wsparciem w resorcie przed ostatecznym przejęciem resortu, co się Moczarowi marzy.
Tak, no właśnie, bo przypomnijmy, że w 1962 szlachcic zostaje wiceministrem spraw wewnętrznych, a w tym czasie Moczar jest innym z wiceministrów, bo resortem kieruje Władysław Wicha, człowiek Gomułki, ale w 1964 roku dochodzi do zmiany.
Na stanowisku ministra i rzeczywiście Moczar zostaje ministrem spraw wewnętrznych, a Szlachcic można powiedzieć jego pierwszym zastępcą.
Do relacji właśnie w tym trójkącie Moczar-Gierek-Szlachcic za chwilę przejdziemy, ale chciałbym o jednym wątku.
W pewnym momencie tam jest też nadzór nad pracą operacyjną resortu, bo tak jak pan profesor powiedział, w momencie kiedy Moczar zostaje ministrem, to jest taki właśnie moment, w którym właściwie Szlachcic przejmuje te departamenty, które do tej pory kontrolował Moczar.
Mianowicie mówiliśmy, że ta kariera szlachcica była w dużym stopniu stymulowana z jednej strony przez Gierka, z drugiej strony przez Moczara.
Moczar stoi na czele takiej wpływowej...
Jest blisko związany z Moczarem i uczestniczy w spotkaniach u Moczara, tych tak zwanych czwartkach.
Tutaj Szlachcic jest tylko pomocnikiem Moczara.
Czy on raczej jest po prostu tylko cieniem Moczara i nie robi niczego, co nie byłoby zgodne z wolą Moczara?
On sam też mówi o tym, że w 1967 roku zaczyna nabierać dystansu do Moczara i jego otoczenia.
Potwierdza to chociażby też ambasador w Moskwie Jan Ptasiński, bo on notuje te spotkania zarówno Grupy Moczara, jak i też
On czuje, że Moczar nie ma szansy na przejęcie pełni władzy.
No tak, bo tutaj powiedzmy o wydarzeniu, które chyba jest ostatecznym takim momentem, kiedy drogi Moczara i Szlachcica się rozchodzą.
Po wydarzeniach marca Gomułka uznaje, że lepiej mieć Moczara bliżej siebie i Moczar zostaje formalnie awansowany, czyli ze stanowiska ministra spraw wewnętrznych przechodzi do Komitetu Centralnego PZPR na stanowisko sekretarza KC mającego nadzorować już całość resortów siłowych.
Myślę, że to jest bardzo trafne, bo rzeczywiście wydaje mi się, że Szlachcic zdaje sobie sprawę z tego osłabienia pozycji Moczara.
Poza tym Moczar ma tam taką propozycję, kiedy już pojawia się kwestia ustąpienia Gomułki.
I jako tego drugiego sekretarza Moczar widział oczywiście samego siebie.
No i w tym układzie sił, gdyby nie doszło do odsunięcia Gomułki, a Moczar byłby tym drugim, jakby sobie to wyobrażał, bo na pozycję pierwszego wydaje mi się, że zdawał sobie sprawę doskonale, że moskiewska strona, czyli te moskiewskie papiery, no nie wiem, trywializując,
Dlatego chciał, wydaje mi się, rozsadzić ten tandem Komułka-Moczar, tak jak to sobie Moczar wyobrażał, i całkowicie otworzyć tutaj możliwość jakiejś zmiany.
No a nie było to możliwe, jeśli Moczar by pozostał u władzy.
Natomiast on się bierze właśnie z tych wcześniejszych, wydaje mi się, koncepcji Moczara i też wraca w momencie, kiedy część osób z kolei, które chcą osłabienia pozycji Gierka,
Ostatnie odcinki
-
Polacy i Ukraińcy w II Rzeczypospolitej. Między...
14.04.2026 17:10
-
To on stał za zbrodnią pomorską w 1939 roku. Po...
31.03.2026 19:10
-
To on stał za zbrodnią pomorską w 1939 roku. Po...
31.03.2026 19:10
-
"Życie codzienne kobiet w PRL" książka Błażeja ...
10.03.2026 19:10
-
"Życie codzienne kobiet w PRL" książka Błażeja ...
10.03.2026 19:10
-
Prof. Rafał Stobiecki o swojej książce "Jerzego...
10.02.2026 19:10
-
Dzieje międzywojnia w książce "Zredukowani. O s...
27.01.2026 19:10
-
Zdzisław Najder: literaturoznawca i wywrotowiec
13.01.2026 19:10
-
Niestrudzony poszukiwacz Melchior Wańkowicz. Go...
23.12.2025 19:10
-
Dyktatura marszałka Piłsudskiego. Gość: prof. M...
09.12.2025 19:10