Mentionsy

Prof. Antoni Dudek: Rzeczypospolite
Prof. Antoni Dudek: Rzeczypospolite
16.09.2025 19:10

"Franciszek Szlachcic. Biografia między służbami specjalnymi a polityką". Książka Anny Sobór-Świderskiej

Człowiek z nizin społecznych, który po drugiej wojnie światowej wkroczył na salony władzy Polski Ludowej. Związany ze służbami specjalnymi, dotarł do stanowiska ministra spraw wewnętrznych. Zdaniem wielu faktycznie stał się drugim – po Edwardzie Gierku - człowiekiem w partii i państwie. Jakie były jego relacje ze stroną radziecką? Co doprowadziło do jego upadku?

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 52 wyników dla "Gierk"

Po lekturze można powiedzieć, że rzeczywiście jest to bardzo trafny podtytuł, bo Franciszek Szlachcic to postać szalenie interesująca, nie tylko z uwagi na to, że znaczną część życia spędził w służbach specjalnych, ale także i że w pewnym momencie, a była to pierwsza połowa lat 70., odgrywał niezwykle istotną rolę polityczną właśnie w otoczeniu Edwarda Gierka.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Od lokalnego kierownictwa PZPR, które zostaje, można powiedzieć, zmiecione przez polski październik, Szlachcic przetrwał na tym stanowisku i tutaj, jak się wydaje, zaczyna się jego bardzo bliska współpraca z Edwardem Gierkiem, który właśnie na fali 1956 roku obejmuje szefostwo tej organizacji PZPR w Katowicach i oni tworzą taki duet rządzący województwem katowickim.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Jako człowiek sprawdzony po tym moskiewskim kursie i poznaje Gierka, z którym się, można powiedzieć, zaprzyjaźnia.

Niezastąpionego, bardzo bliskiego Gierkowi i myślę, że w ogóle w biografii Szlachcica trudnością jest to, co on sam chce, abyśmy o nim myśleli jako gdzieś tam historycy czy też osoby czytające książki czy interesujące się tą sytuacją.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Aczkolwiek Antoni dobudowuje pewną aurę człowieka, który dużo może, który ma wpływ na Gierka, który będzie się próbował przygotowywać też do roli oka i ucha Gierka w Warszawie.

Okiem i uchem Gierka w Warszawie, ale chciałem zapytać na ile na ten awans ma wpływ sprawa Stanisława Jarosa, czyli schwytanie w 1961 roku przez Służbę Bezpieczeństwa właśnie w województwie katowickim człowieka, który zorganizował

Mianowicie mówiliśmy, że ta kariera szlachcica była w dużym stopniu stymulowana z jednej strony przez Gierka, z drugiej strony przez Moczara.

Bo tutaj już bardzo wyraźnie jest zarysowana też Grupa Śląska, Grupa Edwarda Gierka.

I wydaje się, że szczególnie działania Szlachcica, kontakt z Gierkiem w 1968 roku, on jest bardzo wyraźny i widać go.

Spotkania z Gierkiem.

I stawia moim zdaniem w odpowiednim momencie, znaczy w odpowiednim, wydawało mu się, że w odpowiednim momencie, czyli w 68 roku na Gierka.

No i pojawia się wakat i tutaj rozgrywa się walka między z jednej strony Gierkiem, który forsuje kandydaturę Szlachcica na Ministra Spraw Wewnętrznych, a z drugiej strony, jak się okazuje, Gomułki, który się nie zgadza na to i ma swojego kandydata, ale także i Moczaka.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Dlatego myślę, że postawił na Gierka.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Na pewno też kontaktuje się z Gierkiem w czasie tych wydarzeń i to jest udokumentowane i jest to bardzo wyraźne, więc też obserwuje i relacjonuje jemu to, co na wybrzeżu się dzieje.

No właśnie, najpierw mu relacjonuje telefonicznie, ale wreszcie w krytycznym momencie, w połowie tego tygodnia, w czasie którego ciągle trwają zamieszki na wybrzeżu, zresztą też strajki w innych miejscach Polski się pojawiają, Szlachcic jedzie razem ze Stanisławą Kanią, w tym czasie kierownikiem Wydziału Administracyjnego Komitetu Centralnego, do Gierka, do Katowic.

I tam właściwie ma miejsce to słynne namawianie Gierka, żeby się zdecydował zostać pierwszym sekretarzem.

Ja myślę, że na pewno jest ważna ze względu na to, że no tutaj oboje opowiedzieli się za Gierkiem.

Dla Gierka też to jest sygnał.

To jest sygnał dla Gierka.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anny Sobór-Świderska, Anna Gierk, Edward.

Ten ich przyjazd bardziej liczyło się to, że Gierk wiedział, otrzymał taki sygnał z Moskwy, że będzie zaakceptowany.

Bez względu na znaczenie tego wyjazdu nie ulega jedno wątpliwości, że Gierk po przejęciu funkcji pierwszego sekretarza KC PZPR postrzega Szlachcica jako jednego z głównych swoich współpracowników, czego pierwszą fazą jest awans

W początku lat siedemdziesiątych drugim sekretarzem, czyli drugą osobą po Gierku.

Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, bo to jest taki człowiek zaufany Gierka, na pewno.

Natomiast on się bierze właśnie z tych wcześniejszych, wydaje mi się, koncepcji Moczara i też wraca w momencie, kiedy część osób z kolei, które chcą osłabienia pozycji Gierka,

A nawet odsunięcia go od władzy wymyślają koncepcję z stanowiskiem prezydenta, powrotem do stanowiska prezydenta Rzeczypospolitej i wówczas Gierk utraciłby niejako, no dla niego przewidywano by ten bardzo zaszczytny urząd, natomiast straciłby wówczas władzę w partii.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Wynika, że on po prostu się zaczął wtrącać wszystkim do wszystkiego właśnie w tym 1971-1972 roku, powołując się o coś, że on tu realizuje wolę Gierka.

No i w efekcie czego narosła przeciwko niemu jakaś taka potężna, powiedziałbym, ruch oporu, można powiedzieć, ze strony różnych towarzyszy, którzy się poczuli zagrożeni tym, że w przeciwieństwie do Gierka, który tam nie za bardzo wnikał w szczegóły i bardziej się...

Poczuł się bardzo mocno zagrożony, ale pytanie, czy to Babiuch, czy jeszcze inni ludzie byli tymi, którzy ostatecznie przekonali Gierka, bo to Gierek tutaj był kluczowy dla upadku Szlachcica.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Książka Anny Sobór-Świderska, Anna, Gierk, Edward.

Różnymi kanałami i który z kolei w odwrotnym kierunku był przekazywany Edwardowi Gierkowi.

Te wszystkie sprawy zbiegły się, jak gdyby skumulowały, aczkolwiek też wydaje mi się, że uderzenie w Szlachcica jest również uderzeniem Edwarda Gierka.