Mentionsy

No właśnie, badacze dzieł Szekspira doszukują się inspiracji w dziele Saxo Grammatica Gestadanorum.

Co to za dzieło i kim był Saxo Grammatyk?

Graniczyli na co dzień, czyli mowa tu o Sasach, czy szerzej już o Niemcach, ale też i mówiąc szerzej o całym kontynencie europejskim, Saxo Grammatic postawił sobie za cel wykazanie antycznych dziejów swojej ojczyzny, swojego ludu, z którego się wywodził.

Jego dzieło to 16 ksiąg obejmujące bardzo rozległy okres czasu między dziejami w zasadzie antycznymi, a czasami, w których Saxo żył.

O samym Saxo Grammaticu wiemy dość niewiele.

Wygląda na to, że Saxo Grammatic był w otoczeniu arcybiskupa Absalona.

Dzięki Saxo Grammaticowi wiemy, że w Danii XII wieku cyrkulowało wiele podań, wiele opowieści, które my później znamy już w tej formie pisemnej z islandzkich sag, które zaczynają być tworzone mniej więcej w tym samym czasie.

I do dziś trwa taka dyskusja, czy to bardziej Saxo inspirował się tym materiałem, który później zostaje spisany przez autorów sag, czy też być może było odwrotnie.

I w odniesieniu już tutaj do tej konkretnej historii owego Amleta, no to z jednej strony Saxo Grammaticus jako pierwszy, to jest taki najstarszy przekaz, który podaje w bardziej skondensowanej formie historię wokół tej postaci, ale bardzo możliwe, że ono ma o wiele starszy rodowód, tylko że my niestety tutaj już musimy się poddać, bo

A to w takim razie, czym się różni historia Amletha przekazana przez Saxo Grammatyka od tego, co widzimy w filmie Wiking?

Przede wszystkim Amlet w przekazie Saxo Grammatyka nie jest świadkiem śmierci swojego ojca.

Więc w ogólnym założeniu można powiedzieć, że ten przekaz Saxo Grammatica był zapewne takim, być może za pośrednictwem, przez chwilę tak naprawdę, jakimś punktem odniesienia.

A wróćmy jeszcze w takim razie do Saxo Grammatyka.

No więc po pierwsze, jak już wspomniałem, dzieło Saxo Grammatyka obejmuje bardzo rozległy przedział czasowy.

I ostatnie księgi, powiedzmy między XI a XVI, to ten czas w dziejach Danii, w ujęciu Saxo Grammatyka, który my możemy sprawdzać, kontrolować, weryfikować.

Za pośrednictwem innych źródeł, czy to współczesnych Saxo Grammaticowi, czy też wcześniejszych od niego.

To, że od początku do końca Saxo tworzy swoje dzieło z pewną tezą,

I o ile dla Saxo Grammatyka ten podział na to, co ewentualnie legendarne, a to, co historyczne, był kompletnie nieistotny, a nawet w zasadzie irracjonalny, no to dzisiaj raczej będziemy umieszczać historię o Amlecie, jak wiele innych, które też przywołuje Saxo w swoim rozległym utworze, no raczej jako świat legendy.

Tego przekazu myślę, że bardziej zasadne ma zastanowienie się, na ile historia o Amlecie, tej jego drogi do tego, żeby pomścić śmierć ojca, przejąć władzę, która mu się należała, a którą stracił, niejako oddaje nie tylko intencję Saxo Grammatyka w kontekście tego, dlaczego w ogóle pisał Gęsto Donoru.

Bo z takim zamysłem możemy powiedzieć, Saxo ją w swoim dziele umieszczał jako kolejny element, który udowadniał i antyczność, ale też, nie ujmijmy się tego słowa, wielkość Duńczyków i ich władców, i tego królestwa.

A, to dostrzega pan, muszę dopytać w takim razie, czy dostrzega pan w latach, w których tworzył Saxo, w sytuacji politycznej, w której tworzył Saxo, jakiegoś nawiązania do właśnie próby usprawiedliwienia, sprawiedliwej zemsty i odzyskania należytej władzy?

Dzieje Danii w XII wieku, czyli w tym okresie najbliższym Saxo Grammaticowi, to czas bardzo intensywnej

To wszystko, co mamy w historii o Amlecie, Saxo widział na własne oczy.

O, to muszę przyznać, że w takim razie zupełnie inaczej spojrzę na to, co przeczytałem w Gesta Danorum, bo sięgnąłem po dzieło Saxo Grammatyka i miałem wrażenie, że tamta historia Amleta jest

Otóż wspomniałem wcześniej, że Saxo Grammatic najpewniej tworząc swoje dzieło inspirował się tradycją ustną wokół tego typu bohaterów i niejednokrotnie możemy spotkać właśnie kogoś, kto zaczyna swoją karierę jako nieudacznik, głupiec.

No i to jest też ciekawe nawiązanie, czy też powiązanie właściwie tych dwóch tradycji literackich duńskiej i islandzkiej, bo przypomnijmy, że w czasie, w którym mniej więcej tworzy Saxo Grammatic na Islandii też działa bardzo prężnie pewien literat, który spisuje sagi, prawda?

Ta postać jest jeszcze mocniej podkręcona właśnie w takich sprzecznościach, które być może dla Saxo Grammatyka byłyby już zbyt trudne do zrozumienia.

No bo na przykład jedną z różnic, która jest między fabułą filmu Wiking, a tym, co podaje nam Saxo Grammatic, jest występowanie w tej historii błazna.

Jeśli mówimy już o Danii, no to właśnie, chociaż Saxo Grammaticus też się o tym wspomina, ale jego starszy troszeczkę parę dekad wcześniej kolega po fachu Sven Agessen