Mentionsy

Prawda czasu i prawda ekranu
Prawda czasu i prawda ekranu
23.07.2025 15:20

"Wiking". Prawda i fikcja. Recenzja historyczna I prof. Jakub Morawiec

Robert Eggers wyznaczył sobie rolę folklorysty i historyka w świecie filmowców. Ale reżyser nigdy nie zanurzał się w tak odległe dzieje, jak w filmie "Wiking". Fabuła toczy się w Skandynawii, na przełomie IX i X wieku. Książę Amleth, w tej roli Aleksander Skarsgard, poprzysięga zemstę stryjowi Fjölnirowi, który zabił mu ojca i posiadł za żonę matkę, Gudrun.  Czy film "Wiking" pokazuje prawdziwą historię? Czy Amleth był postacią historyczną? O tej brutalnej reinterpretacji historii zaczerpniętej z kroniki dziejów Danii - "Gesta Danorum" autorstwa Saxo Gramatyka - opowiada prof. Jakub Morawiec, historyk i mediewista z Uniwersytetu Śląskiego.  

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 14 wyników dla "Amleta"

Panie profesorze, rozbrójmy na samym początku tę bombę, bo z całą pewnością wielu naszym słuchaczom schemat fabularny Wikinga przywodzi na myśl Hamleta Szekspira, ale też być może króla lwa Disneya.

I w odniesieniu już tutaj do tej konkretnej historii owego Amleta, no to z jednej strony Saxo Grammaticus jako pierwszy, to jest taki najstarszy przekaz, który podaje w bardziej skondensowanej formie historię wokół tej postaci, ale bardzo możliwe, że ono ma o wiele starszy rodowód, tylko że my niestety tutaj już musimy się poddać, bo

To się tam dzieje na żywo niejako, więc ta historia Amleta idealnie oddaje realia dwunastowiecznej Danii właśnie w tym znaczeniu.

O, to muszę przyznać, że w takim razie zupełnie inaczej spojrzę na to, co przeczytałem w Gesta Danorum, bo sięgnąłem po dzieło Saxo Grammatyka i miałem wrażenie, że tamta historia Amleta jest

Odpowiadając na to pytanie, za chwilę tylko nawiążę do tego, o czym Pan mówił, o tej różnicy w tym portretowaniu Amleta.

Więc bardzo możliwe, że w jakiejś części ten portret owego amleta w gesta donorum to również efekt tego typu inspiracji.

Nie wiem, nie tyle historyka, ale w ogóle kogoś, kto interesuje się historią, mogą cokolwiek zdziwić, czyli na przykład taka dramatyczna, można powiedzieć zupełnie nierozważna ucieczka Amleta po tym, gdy był świadkiem śmierci swojego ojca, gdy samodzielnie wypływa na otwarte wody oceanu i później gdzieś go tam już widzimy w zupełnie innej okoliczności, w innym czasie, w innym miejscu.

Panie profesorze, wróćmy do Amleta, który jest zmuszony do opuszczenia rodzinnych stron.

Właściwie już w kolejnych scenach widzimy Amleta, który grabi i buszuje wśród tych Słowian, tylko że nie tych,

Więc tutaj scenariusz filmu nakłada się na ową tradycję i jakby włącza stryja Amleta, ten nurt właśnie tych, którzy albo sami z siebie, albo pod wpływem okoliczności, zmuszeni sytuacją, decydowali się opuścić

No i tutaj też lekka, z punktu widzenia filmu w zasadzie nieistotna nieścisłość, mianowicie Harald rządził Norwegią i tam miał zmuszać do emigracji tamtejszych możnych, a jak wiemy, dzieje Amleta, to jednak duńska Jutlandia.

Błazen ginie z rąk stryja amleta.

Na zakończenie punktem zwrotnym w historii Amleta w filmie Wiking jest jego decyzja, by nie opuszczać razem ze swoją ukochaną Islandii i ostatecznie dokonać zemsty, ale Amlet czyni to niejako pod wpływem wizji, zgodnie z którą ta słowiańska partnerka urodzi kobietę, która stanie się królową dziewicą.

Ona już wygląda po pierwsze jak taka w pełni wczesnośredniowieczna kobieta, to znaczy władczyni raczej państwa niż chociażby matka Amleta, która jest jakąś tylko żoną wodza wojennego.