Mentionsy

Natomiast właśnie za sprawą Towiańskiego, a także pewnego własnego poszukiwania czegoś nowego, ponieważ dotychczasowa forma literacka już mu przestała wystarczać, zaangażował się w te sprawy polityczne.

Skoro mówimy o Konfederacji Balskiej i skoro wcześniej mówiliśmy o tych dramatach i o tej na przykład różnicy między księdzem Markiem a snem srebrnym Salomei, jeżeli chodzi o moment w ewolucji Słowackiego i jego przede wszystkim relacjach z Kołem Sprawy Bożej, to zapytajmy także o to i spróbujmy trochę porozmawiać o tym, jaki właściwie towiański wywarł wpływ na Słowackiego.

Czy twoim zdaniem to jest tak, że Słowacki byłby Juliuszem Słowackim, gdyby się nie spotkał, tym samym Juliuszem Słowackim, no bo jakimś oczywiście by był, gdyby się nie spotkał z Andrzejem Towiańskim?

Czy może to jest tak, że Towiański na przykład tylko pewne wątki w jego twórczości wzmocnił, które i tak były tam obecne, pewne tendencje ideowe, które były charakterystyczne dla Słowackiego, jakoś ten kontakt z Towiańskim pozwolił mu wypuklić?

Wydaje mi się, że Towiański był katalizatorem procesów, które już w Słowackim zachodziły.

Tak jak parą był dla niego Mickiewicz przez te lata 30., tak w latach 40. gdzieś tam taką kolejną parą stał się dla niego Towiański.

W tym początkowym etapie zainteresowania kołem sprawy bożej i w momencie, kiedy jeszcze tam do tego koła należał, stawiał siebie obok Mickiewicza i Towiańskiego właśnie jako takiego przewodnika narodu polskiego.

I chociaż podejmował później próby jakiegoś godzenia się z jego członkami, no to tak naprawdę ten katalizator w postaci poznania Koła, dołączenia do niego i właśnie odcięcia się, żeby budować coś swojego, było dla niego ważniejsze niż pozostawanie wiernym wyznawcą tych idei towiańskiego w ramach Koła Sprawy Bożej.