Mentionsy
39. HERBICH // NOGAL // Piotr Skarga: Filozofia polityczna w kręgu kontrreformacji
W trzydziestym dziewiątym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i prof. Agnieszka Nogal rozmawiają o filozofii politycznej księdza Piotra Skargi. Kim był autor „Kazań sejmowych”? Dlaczego był zwolennikiem wzmocnienia władzy królewskiej? Gdzie widział główne bolączki Rzeczpospolitej? Ku jakiej wizji wspólnoty politycznej się skłaniał? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych. Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Szukaj w treści odcinka
I właśnie to zarzewie anarchii jest przedmiotem krytyki Piotra Skargi.
Odcinek podcastu, który dzisiaj będę miał przyjemność przeprowadzić, porozmawiać na temat księdza Piotra Skargi, będzie właśnie poświęcony filozofii politycznej I Rzeczpospolitej.
I na temat księdza Piotra Skargi porozmawiam z profesorem Agnieszką Nogal z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego.
Może zanim przejdę jeszcze do biografii i takiej sylwetki, nakreślenia sylwetki samego Piotra Skargi, to zaczęłabym parę zdań dosłownie od wprowadzeni w klimat epoki, która wyznaczona była głównym wydarzeniem, jakim było wystąpienie Marcina Lutra w 1517 roku.
Więc to też jest ważne wydarzenie poprzedzające co prawda narodziny Piotra Skargi, ale wydaje mi się, że określające też główne problemy, z którymi on potem całe życie się zmagał.
I oczywiście temu postępowi protestantyzmu towarzyszy też próba oporu, a więc założenie zakonu jezuitów przez Ignacego Loyole w 1540 roku, sprowadzenie jezuitów do Polski już za życia Piotra Skargi.
Przejdźmy może teraz do takiego wątku, który przedstawicielom późniejszych pokoleń będzie oczywiście kojarzył się jako... To jest podstawowe skojarzenie, gdy się 100-150 lat temu znowu stało głośne nazwisko Piotra Skargi.
Zastanówmy się nad tym, w jaki sposób wspólnota polityczna miała być zorganizowana według Piotra Skargi.
A zastanówmy się, w jaki sposób wspólnota polityczna miała być zorganizowana według Piotra Skargi.
Musimy na to patrzeć, na tę zasadę jedności politycznej, która jest premiowana przez Piotra Skargi z perspektywy kontekstu, a więc umacniania się władzy, powstawania państw autorytarnych dzisiaj byśmy powiedzieli, absolutystycznych, które przejmują wszystkie sfery ludzkiego życia.
Więc myślę, że trzeba podkreślić tą różnicę kontekstu, żeby zrozumieć wystąpienie Piotra Skargi, które jest skierowane przeciwko nadużyciom własności, która w przypadku
I właśnie to zarzewie anarchii jest przedmiotem krytyki Piotra Skargi.
Wiemy oczywiście, że u Piotra Skargi pojawia się oczywiście prawo boskie, pojawia się jakieś postacie prawo naturalne.
No tak, mnie to się kojarzy, mnie to się w taki sposób naturalny kojarzy i jestem ciekaw, co powiesz na to skojarzenie z tym, co oczywiście w niecałe 100 lat po kazaniach sejmowych Piotra Skargi zaistnieje.
Na ile twoim zdaniem ta myśl polityczna, filozofia polityczna, która wyłania się z kazań sejmowych Piotra Skargi jest czymś charakterystycznym dla polskiej tradycji politycznej?
Ostatnie odcinki
-
18. STRACHOWSKI // RYPSON // Polacy muszą zaczą...
18.02.2026 19:00
-
43. HERBICH // WOLAK // Jan Dymitr Solikowski: ...
11.02.2026 19:00
-
42. HERBICH // RZEWUSKI // Józef Piłsudski: suw...
04.02.2026 19:00
-
41. HERBICH // NOGAL // Roman Dmowski: naród i ...
28.01.2026 19:00
-
40. HERBICH // WYSZKOWSKI // Tadeusz Kroński: h...
21.01.2026 19:00
-
39. HERBICH // NOGAL // Piotr Skarga: Filozofia...
14.01.2026 19:00
-
38. HERBICH // GRACZYK // Stanisław Brzozowski:...
07.01.2026 19:00
-
17. STRACHOWSKI // KLEKOT // Czy jeszcze potrze...
17.12.2025 19:00
-
16. STRACHOWSKI // KLEKOT // Czy jeszcze potrze...
10.12.2025 19:00
-
37. HERBICH // PAPROCKI // Jerzy Nowosielski i ...
03.12.2025 19:00