Mentionsy
37. HERBICH // PAPROCKI // Jerzy Nowosielski i Jerzy Klinger: liturgia i piękno
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
W trzydziestym siódmym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i ks. prof. Henryk Paprocki rozmawiają o poglądach filozoficznych i teologicznych Jerzego Nowosielskiego oraz ks. Jerzego Klingera. Jak postrzegali oni specyficzne dla prawosławia doświadczenie wiary? Jakie miało ono znaczenie dla ich filozoficznej refleksji? Dlaczego Nowosielski i Klinger różnili się w podejściu do zła? Jak rozumieli istotę sztuki i jak odnosili się do ekumenizmu? Między innymi na te pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona
producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Szukaj w treści odcinka
Ten renesans rosyjski odegrał w myśleniu obu, to znaczy Jerzego Nowosielskiego i księdza Klingera niewątpliwie rolę bardzo znaczącą.
Słuchają Państwo i oglądają po raz trzeci odcinka podcastu Filozofować po polsku, który poświęcimy dzisiaj, zgodnie też z zapowiedzią z zeszłego tygodnia, dwóm kluczowym twórcom myśli teologicznej i filozoficznej polskiego prawosławia, czyli Jerzemu Nowosielskiemu oraz księdzu profesorowi Jerzemu Klingerowi.
Klinger i do dzisiaj zajmuje się popularyzacją myśli obu tych autorów.
No i także oczywiście ksiądz profesor Henryk Paprocki uczestniczył w wydaniu dzieł zebranych księdza profesora Jerzego Klingera, które niedawno ukazały się na naszym rynku wydawniczym.
Księże profesorze, ja chciałbym od razu zacząć od pytania o tę przyjaźń, od której zacząłem między Jerzym Nowosielskim i księdzem profesorem Jerzym Klingerem.
Osobiście jestem przekonany, że to spotkanie w 1947 roku w Krakowie, bo to się odbyło w Krakowie, gdzie Jerzy Nowosielski mieszkał, on się w ogóle urodził w Krakowie, a Jerzy Klinger z kolei studiował filozofię wtedy akurat w Krakowie, o czym za chwilę, o tych studiach w ich obu wypadkach.
I po śmierci księdza Klingera, żona profesora Nowosielskiego powiedziała, Jurek nie ma już z kim rozmawiać w tej chwili.
Ponieważ ksiądz Klinger był nie tylko duchownym i teologiem, i filozofem się też zajmował, ale był też poetą.
Jestem głęboko przekonany, że te wspaniałe studia, które powstały księdza Jerzego Klingera na temat ikony, to jest owoc dyskusji i odwrotnie z pracy Jerzego Nowosielskiego między Kałabą i Partenonem, czy mistagogia ukrzyżowanego wizerunku Chrystusa, które są wręcz arcydziełami, jeśli chodzi o analizę dzieła.
Natomiast ksiądz Klinger nie miał tego rodzaju problemów.
A z kolei rodzice księdza Klingera, to był Witold Klinger, znakomity polski filolog i Rejsa Bakalińska, Rosjanka.
Ale w powrocie w ogóle Jerzego Nowosielskiego do wiary ogromną rolę odegrał właśnie Jerzy Klinger.
Ponieważ Jerzy Klinger w 1947 roku był człowiekiem świeckim, studentem, potem pracownikiem naukowym Uniwersytetu Jagiellońskiego.
I myślę, że te fascynacje były też udziałem Jerzego Klingera.
To niewątpliwie Jerzy Klinger na przykład poświęcił też kilka artykułów ikonie, ale poświęcił też artykuł w wystawie witraży Adama Stalony Dobrzańskiego, z którym też się przyjaźnił.
że Jerzy Nowosielski jest malarzem, a Jerzy Klinger jest teologiem.
O istocie prawosławia księdza Klingera i inność prawosławia Jerzego Nowosielskiego.
Ja jeszcze dodam, że Jerzy Klinger przetłumaczył na język polski pracę Paula Ewdokimowa o prawosławie, która też jest wprowadzeniem.
W wypadku Jerzego Klingera to jest znajomość przez ojca wszystkich przedwojennych intelektualistów, największych Tadeusz Zieliński, Iwaszkiewicz i tak dalej.
I uważam, że Jerzy Nowosielski, jak i ksiądz Jerzy Klinger, znakomicie to w tych dwóch krótkich studiach
To był metropolita Dionizy Waldyńskiej, ksiądz Jerzy Klinger i Jerzy Nowosielski i o nich były referaty.
Możemy marzyć o tym, żeby kiedyś tak samo było z księdzem profesorem Klingerem jako jedną z tych trzech najważniejszych prawdopodobnie postaci polskiego prawosławia w XX wieku.
Tym co łączy księdza profesora Klingera i Jerzego Nowosielskiego jest także
Natomiast ksiądz Klinger oczywiście wiedział tylko to, co było opublikowane.
Księdza Klingera i Jerzego Nowosielskiego mamy ogromną ilość odniesień do renesansu rosyjskiego w ogóle i Jerzy Klinger napisał wspaniały artykuł o dwóch prekursorach myśli rosyjskiej, to znaczy o Chomiakowie i to jest jeden z najlepszych tekstów w ogóle, jakie istnieją na ten temat.
Ksiądz Klinger bywał kilkakrotnie w Instytutie Śmiedego Serbiusza, w którym jeszcze funkcjonowali uczniowie.
To znaczy Jerzego Nowosielskiego i księdza Klingera niewątpliwie rolę bardzo znaczącą, ponieważ to było coś,
I wspomniał ojciec o tym, że u księdza profesora Klingera i u Jerzego Nowosielskiego znajdziemy inne podejście do zagadnienia zła.
No i oczywiście inna perspektywa na zagadnienie zła księdza Jerzego Klingera.
To samo też jest chyba istotne dla księdza Jerzego Klingera, no bo jasne jest to, że w doświadczeniu liturgicznym także pewne granice między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością.
Jerzego Klingera mamy to samo.
Powiedzieliśmy już oczywiście, że ksiądz profesor Klinger tworzył utwory poetyckie, jest to nawet najobszerniejszy z tych tomów, które się ukazały w jego dzieł zebranych.
Ostatnie zagadnienie, które chciałem podjąć w trakcie naszej rozmowy, to jest rzecz bardzo istotna w życiu, tak przynajmniej mi się wydaje, księdza profesora Jerzego Klingera, czyli zaangażowanie ekumeniczne.
Natomiast ksiądz Klinger zaangażował się niezwykle w działalność ekumeniczną.
Było szczególne, ale poświęciliśmy nasze dzisiejsze spotkanie tym dwóm bardzo istotnym bohaterom i twórcom, myślicielom, artystom, poecie, w przypadku księdza profesora Jerzego Klingera, także autorom, którzy podejmowali problematykę filozoficzną i teologiczną w swoich dziełach bardzo szeroko, czyli księdzu profesorowi Jerzemu Klingerowi i Jerzemu Nowosielskiemu, o których rozmawiałem z księdzem profesorem Henrykiem Paprockim.
Ostatnie odcinki
-
18. STRACHOWSKI // RYPSON // Polacy muszą zaczą...
18.02.2026 19:00
-
43. HERBICH // WOLAK // Jan Dymitr Solikowski: ...
11.02.2026 19:00
-
42. HERBICH // RZEWUSKI // Józef Piłsudski: suw...
04.02.2026 19:00
-
41. HERBICH // NOGAL // Roman Dmowski: naród i ...
28.01.2026 19:00
-
40. HERBICH // WYSZKOWSKI // Tadeusz Kroński: h...
21.01.2026 19:00
-
39. HERBICH // NOGAL // Piotr Skarga: Filozofia...
14.01.2026 19:00
-
38. HERBICH // GRACZYK // Stanisław Brzozowski:...
07.01.2026 19:00
-
17. STRACHOWSKI // KLEKOT // Czy jeszcze potrze...
17.12.2025 19:00
-
16. STRACHOWSKI // KLEKOT // Czy jeszcze potrze...
10.12.2025 19:00
-
37. HERBICH // PAPROCKI // Jerzy Nowosielski i ...
03.12.2025 19:00