Mentionsy
37. HERBICH // PAPROCKI // Jerzy Nowosielski i Jerzy Klinger: liturgia i piękno
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
W trzydziestym siódmym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i ks. prof. Henryk Paprocki rozmawiają o poglądach filozoficznych i teologicznych Jerzego Nowosielskiego oraz ks. Jerzego Klingera. Jak postrzegali oni specyficzne dla prawosławia doświadczenie wiary? Jakie miało ono znaczenie dla ich filozoficznej refleksji? Dlaczego Nowosielski i Klinger różnili się w podejściu do zła? Jak rozumieli istotę sztuki i jak odnosili się do ekumenizmu? Między innymi na te pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona
producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Szukaj w treści odcinka
Jerzy Nowosielski powiedział, że
Jerzy Nowosielski odrzucał słynną definicję, że zło jest brakiem dobra.
Jerzy Nowosielski miał
Księże profesorze, ja chciałbym od razu zacząć od pytania o tę przyjaźń, od której zacząłem między Jerzym Nowosielskim i księdzem profesorem Jerzym Klingerem.
Osobiście jestem przekonany, że to spotkanie w 1947 roku w Krakowie, bo to się odbyło w Krakowie, gdzie Jerzy Nowosielski mieszkał, on się w ogóle urodził w Krakowie, a Jerzy Klinger z kolei studiował filozofię wtedy akurat w Krakowie, o czym za chwilę, o tych studiach w ich obu wypadkach.
Z kolei Jerzy Nowosielski był wspaniałym malarzem, jednym z największych w ogóle w historii malarstwa.
I to też wyraźnie widać w rozmowach, które przeprowadził z Jerzym Nowosielskim Zbigniew Podgórzec, zwłaszcza w tej całej serii.
W czasie jednej z tych rozmów on powiedział wyraźnie, Jerzy Nowosielski powiedział, że wszystkiego się boi i nie boi się tylko Chrystusa.
Zresztą Jerzy Nowosielski nie jest odosobniony na przykład z filozofów współczesnych Lewinas, który bez przerwy podkreśla dramat Teilhard de Chardin z katolickiej strony, który też podkreślał,
Ale Jerzy Nowosielski w pewnym momencie zauważył, że to wszystko zmierza w kierunku eschatologii.
Jerzy Nowosielski się też zachwycał przyrodą, on uwielbiał spędzać wakacje gdzieś w górach nad morzem, gdzie przyroda była dla niego czymś niezwykłym, pobudzała go do twórczości.
Ponieważ Jerzy Nowosielski urodził się w rodzinie jednak narodowościowo i religijnie mieszanej.
W 1947 roku Jerzy Nowosielski był zdeklarowanym ateistą.
Ale w powrocie w ogóle Jerzego Nowosielskiego do wiary ogromną rolę odegrał właśnie Jerzy Klinger.
I właśnie już jako duchowny odegrał ogromną rolę w tym, że Jerzy Nowosielski stał się człowiekiem naprawdę głębokiej wiary.
To znaczy jedna w Kętrzynie, a druga w Warszawie na Woli, gdzie Jerzy Nowosielski wykonał polichromię i zorganizował przestrzeń sakralną tych dwóch obiektów, co jest niezwykłym wydarzeniem.
że Jerzy Nowosielski jest malarzem, a Jerzy Klinger jest teologiem.
I uważam, że Jerzy Nowosielski, jak i ksiądz Jerzy Klinger, znakomicie to w tych dwóch krótkich studiach
To był metropolita Dionizy Waldyńskiej, ksiądz Jerzy Klinger i Jerzy Nowosielski i o nich były referaty.
Ja oczywiście nie byłem w stanie nawet przywieźć tego wszystkiego, co się ukazało w roku 2023, kiedy ukazały się dosłownie setki publikacji o Jerzym Nowosielskim i kiedyś sobie usiadłem i sprawdzałem,
W Bibliotece Narodowej ile jest publikacji, to okazuje się, że żaden z polskich malarzy nie ma tyle publikacji co Jerzy Nowosielski.
Także Jerzy Nowosielski już mógł korzystać z tych nowych publikacji i je znał.
Księdza Klingera i Jerzego Nowosielskiego mamy ogromną ilość odniesień do renesansu rosyjskiego w ogóle i Jerzy Klinger napisał wspaniały artykuł o dwóch prekursorach myśli rosyjskiej, to znaczy o Chomiakowie i to jest jeden z najlepszych tekstów w ogóle, jakie istnieją na ten temat.
I oni właśnie dokonywali w swojej twórczości teologicznej i filozoficznej, Jerzy Nowosielski także w swojej teorii sztuki, ale w swoich pracach dotyczących teologii, a przede wszystkim w sztuce.
Jerzy Nowosielski powiedział, że najwspanialszą ikoną anioła, jaką sobie możemy wyobrazić, jest obraz abstrakcyjny.
Jerzy Nowosielski zainicjował wielki powrót do źródeł, ale nie mechanicznie powtarzając, tylko twórczo rozwijając osiągnięcia sztuki.
Jerzy Nowosielski jest faktycznie człowiekiem, który żyje tym wspomnieniem dramatu, który widział.
Z tym, że Jerzy Nowosielski widział całą rzeczywistość empiryczną jako rzeczywistość infernalną, ale...
Ponieważ Jerzy Nowosielski wiązał to z dwoma katastrofami.
Problem zła pozostaje nierozwiązany, a Jerzy Nowosielski odrzucał słynną definicję, że zło jest brakiem dobra.
Tego realizmu zła w świecie i tutaj Jerzy Nowosielski widział dopiero możliwość przemiany w zmartwychwstaniu, które jest jakby preludium przemiany całej rzeczywistości i w eschatologii, kiedy będzie nowe niebo i nowa ziemia.
A muszę powiedzieć, że to był problem, z którym Jerzy Nowosielski walczył całe życie.
Jerzy Nowosielski napisał w liście do
Jerzy Nowosielski uważał, że najwspanialszym obrazem erotycznym, jaki sobie możemy wyobrazić, jest obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem.
I Jerzy Nowosielski, co tutaj chcę podkreślić, również bardzo interesował się filozofią.
Jerzy Nowosielski miał taką ładną biblioteczkę, w której było dużo tomów poezji.
Chciałem powiedzieć, że Jerzy Nowosielski to nie jest manaż prawosławny, to jest po prostu manaż kropka.
Ostatnie odcinki
-
18. STRACHOWSKI // RYPSON // Polacy muszą zaczą...
18.02.2026 19:00
-
43. HERBICH // WOLAK // Jan Dymitr Solikowski: ...
11.02.2026 19:00
-
42. HERBICH // RZEWUSKI // Józef Piłsudski: suw...
04.02.2026 19:00
-
41. HERBICH // NOGAL // Roman Dmowski: naród i ...
28.01.2026 19:00
-
40. HERBICH // WYSZKOWSKI // Tadeusz Kroński: h...
21.01.2026 19:00
-
39. HERBICH // NOGAL // Piotr Skarga: Filozofia...
14.01.2026 19:00
-
38. HERBICH // GRACZYK // Stanisław Brzozowski:...
07.01.2026 19:00
-
17. STRACHOWSKI // KLEKOT // Czy jeszcze potrze...
17.12.2025 19:00
-
16. STRACHOWSKI // KLEKOT // Czy jeszcze potrze...
10.12.2025 19:00
-
37. HERBICH // PAPROCKI // Jerzy Nowosielski i ...
03.12.2025 19:00