Mentionsy
21. HERBICH // STRACHOWSKI // W poszukiwaniu istoty nowej sztuki: Chwistek, Witkacy
W dwudziestym pierwszym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i Michał Strachowski rozmawiają o filozoficznych próbach odpowiedzi na pytanie o to, czym jest nowa, awangardowa sztuka, sformułowanych przez dwóch przedstawicieli polskiej kultury umysłowej, będących zarazem filozofami i artystami: Leona Chwistka oraz Stanisława Ignacego Witkiewicza. Dlaczego zjawiska w sztuce z przełomu XIX i XX tak silnie wywoływały pytania filozoficzne? Co teoria wielości rzeczywistości Chwistka miała do powiedzenia o nowej sztuce? Czy da się wyznaczyć jakieś związki między malarstwem Witkacego a jego katastrofizmem? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej? Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań:
https://teologiapolityczna.pl/podcast
Rozdziały (15)
Podcast zaczyna się z wypowiedzi organizatora, a następnie przedstawieni goście: Tomasz Herbich, Michał Strachowski i zaprzysiężeni goście podcastu Michała Strachowskiego. Rozmowa prowadzi się o planowanym cyklu odcinków poświęconych sztuce.
Rozmowa zaczyna się formalnie, a następnie Strachowski przedstawia temat rozmowy, który obejmuje refleksję nad nową sztuką i jej filozoficzne ujęcie.
Strachowski omawia charakter awangardy w XX wieku, podkreślając próbę odcięcia się od przeszłości i ewolucję refleksji o sztuce. Podkreśla roli Wyspiańskiego i jego katstrofizm w kontekście rozmowy.
Rozmowa przełącza się na omówienie Leoniego Chwistka i Stanisława Witkacego, a Strachowski proponuje zacząć od Chwistka.
Strachowski przedstawia portret Chwistka i jego teorię sztuki, wskazując na teorię wielości rzeczywistości.
Strachowski szczegółowo omawia teorię wielości rzeczywistości Chwistka, wskazując na cztery ujęcia rzeczywistości: popularną, fizykalną, psychologistyczną i wyobrażenialną.
Strachowski przedstawia krytykę historyka sztuki wobec teorii Chwistka, podkreślając różnice w podejściu do sztuki między Chwistkiem a Witkacem.
Strachowski omawia różnice w podejściu do sztuki między Chwistkiem a Witkacem, podkreślając role impresjonizmu i teorii wielości rzeczywistości w ich pracach.
Rozważania nad teorią Chwistka o wielości rzeczywistości i jej wpływ na pojęcie nowej sztuki, w tym na surrealizm i relacje z mistykami i snami.
Porównanie poglądów Chwistka i Witkacego na temat nowej sztuki, z fokusem na krytykę Witkacego wobec teorii Chwistka i jego własnego podejścia do sztuki.
Analiza twórczości i filozofii Witkacego, w tym jego relacji z dawną sztuką, religią i duchowością, oraz krytyka renesansu w jego teorii.
Rozważania nad krytyką renesansu w twórczości Witkacego i jej znaczenie dla sztuki współczesnej.
Analiza wpływów malarstwa ikonowego i dyskusji w Rosji na twórczość Witkacego.
Pesymistyczne poglądy Witkacego na przyszłość sztuki i jej potencjał.
Analiza pesymistycznych i optymistycznych aspektów Witkacego w kontekście sztuki i przyszłości.
Szukaj w treści odcinka
Współczesny nam i między innymi jednym z aspektów tej nieprzestawania do awangardowości jest katastrofizm wyspiańskiego, który można także w jego pismach teoretycznych odnaleźć.
Wielkim tematem jest powrót do źródeł, o którym też już rozmawialiśmy przy okazji Wyspiańskiego i jest zagadnienie sztuki prymitywnej.
Jeśli spojrzeć na to, że 5 lat przed wydaniem tego tekstu mamy rok 1913 i to jest tylko kilka lat po śmierci Wyspiańskiego, jest Mehoffer, Weiss zmienia swoją taką ekspresyjną, demoniczną manierę na coś lżejszego, tzw.
Ostatnie odcinki
-
48. HERBICH // DOBRZAŃSKI // MOLINA // Jakub Kl...
22.04.2026 18:00
-
47. HERBICH // WARDZIŃSKI // Feliks Koneczny: w...
15.04.2026 18:00
-
46. HERBICH // SZERSZEŃ // Juliusz Słowacki: Du...
08.04.2026 18:55
-
45. HERBICH // KATKOWSKI // Jadwiga Staniszkis:...
01.04.2026 18:00
-
Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa // Nog...
30.03.2026 10:17
-
21. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Jak wyglądała n...
25.03.2026 19:00
-
20. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Jak wyglądała n...
18.03.2026 19:00
-
44. HERBICH // ANDRULONIS // Maria Ossowska: na...
11.03.2026 19:00
-
19. STRACHOWSKI // BOBROWSKA // Mela Muter najw...
04.03.2026 19:00
-
18. STRACHOWSKI // JASINA // Czy kino pomaga zr...
25.02.2026 19:00