Mentionsy

Z perspektywy filozoficznej to dyskusje, które były bardzo żywe na początku XX wieku, a dwaj wspomniani autorzy, czyli Witkacy i Chwistek, sformułowali bardzo interesujące propozycje

Pytanie tylko, czy twórcy tacy jak Chwistek, a zwłaszcza Witkacy, dają się wprząc w ten schemat?

Chwistek, czyli według Witkacego demon intelektu, swoją teorię sztuki wykłada oczywiście w wielu tekstach różnej długości i spośród tych tekstów chyba na plan pierwszy wysuwa się wiele rzeczywistości w sztuce.

Wielość rzeczywistości w sztuce powstała w roku 1918, wyprzedza zatem tę główną prezentację teorii wielości rzeczywistości, którą Chwistek zawarł w pracy z roku 1921, ale pomysł Chwistka, który jest, gdzie zresztą także podejmuje w zakończeniu tego najważniejszego swojego dzieła z 21 roku, Zagadnienia artystyczne, w ostatnim rozdziale tego dzieła, ale tak czy inaczej pomysł jest czytelny już z tego tekstu z 1918 roku i jest on następujący.

Określa je Chwistek mianem rzeczywistości popularnej, czyli rzeczywistości rzeczy, rzeczywistości fizykalnej, rzeczywistości psychologistów albo rzeczywistości wrażeń zmysłowych i jeszcze mianem rzeczywistości wizjonerów albo w późniejszym dziele rzeczywistości wyobrażeń.

Przyjmując założenie, które jest kluczowe dla Chwistka, które w ogóle w jakimś sensie bardzo istotnym wyróżnia Chwistka także i pozycjonuje go w określony sposób wobec Szkoły Woskowarszawskiej, bo tutaj nasi słuchacze powinni usłyszeć tę wiadomość, że Leon Chwistek jest oczywiście najważniejszym przedstawicielem polskiej filozofii analitycznej, tworzącym w opozycji do Szkoły Woskowarszawskiej w dwudziestoleciu międzywojennym.

Chwistek przyjmuje założenie, zgodnie z którym warunkiem istnienia danej rzeczywistości jest jej wewnętrzna konsekwencja, zatem filozof nie może rozróżniać.

I przyjmując takie rozstrzygnięcie filozoficzne, Chwistek twierdzi, że musimy przyjąć wszystkie cztery pojęcia rzeczywistości.

Mianowicie Chwistek przyjmuje, że teoria w ilości rzeczywistości dla malarstwa i rzeźby ma podwójne znaczenie.

Między innymi przesunęły się te kategorie, sposób myślenia na kategorie formalne, więc wystawiają najpierw razem, potem ich drogi się rozchodzą, Chwistek się odpowiada po stronie futuryzmu i to jest nie do przyjęcia dla Witkacego, dla którego jednak jednostka i jednostkowe odczuwanie jest najważniejsze.

I tutaj też bardzo ważne zastrzeżenie, że to, co tych dwóch panów różni, to także to, że wydaje mi się, że rozpoznanie Witkacego jest słuszne, że Chwistek jednak jest

Tak, Chwistek jest faktycznie niesamowicie inspirującym autorem, jeżeli chodzi o różne perspektywy teoretyczne, które wynikają z tych jego rozważań.

O tym nie powiedzieliśmy, bo oni obaj się zajmowali twórczością artystyczną i to nie jest tak, że o Witkacym wszyscy wiemy, ale Chwistek to nie jest taki autor, który gdzieś tam przy okazji maluje i to wspominamy o tym w notkach biograficznych, ale to jest artysta, który ma swoje miejsce w historii sztuki.

I tu faktycznie to się świetnie też komponuje z tą jego dojrzałą teorią filozoficzną, no bo właśnie pojawienie się impresjonizmu, gdyby przyłożyć to, co Chwistek pisze o teorii rzeczywistości do tego, co pisze o sztuce, jest tym momentem, w którym sztuka przechodzi od dwóch różnych postaci ujmowania rzeczywistości wychodzącej od rzeczy,

Chwistek w tekście z 1918 roku charakteryzuje te cztery

No bo konsekwencją bezpośrednią tej teorii, którą konstruuje Chwistek, jest oczywiście określone ujęcie tego, czym jest nowa sztuka.

No właśnie, to nam pozwala zadać bardzo wiele różnych pytań o to, w jaki sposób tę nową sztukę Chwistek ujmuje, jak to się ma do różnych teorii jemu współczesnych i także późniejszych, starających się podobnie usytuować to, czym jest nowa, awangardowa sztuka.

Jak wspomniałeś o snach, to pierwszym skojarzeniem jest oczywiście surrealizm i nurty mu pokrywne, ale Chwistek nie jest surrealistą.

Chwistek przekonywał nas, że jego teoria wielości rzeczywistości prowadzi do odrzucenia postulatu kopiowania natury.

Czy faktycznie Chwistek nie wyzwolił się do końca z nimetyzmu?

Chwistek, tak jak zresztą wspomniałeś na wstępie, był także człowiekiem nauk ścisłych, tudzież filozofii, logiki.

Tak jak Chwistek był i chciał być i samego siebie uważał za konsekwentnego relatywistę, za kogoś kto przyjmuje równoprawne pojęcia rzeczywistości, a w związku z tym