Mentionsy
Czy liberum veto doprowadziło I Rzeczpospolitą do upadku?
Liberum veto ("wolne nie pozwalam") to słowa, które dosyć powszechnie uważamy za najtragiczniejsze w dziejach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. To właśnie one miały doprowadzić polsko-litewskie państwo do upadku. Czy rzeczywiście miały aż taką moc?
Liberum veto uznaje się za przejaw politycznego warcholstwa. Ale czy było tak zawsze? Czy prawo to weta należy oceniać jednoznacznie negatywnie? Może da się znaleźć przykłady słusznego użycia tego prawa? Czy zachowanie posła Tadeusza Reytana, uwiecznione na obrazie Matejki jest tego przykładem?
Aby zrozumieć wagę liberum veto, trzeba umieścić je w szerszym kontekście systemu politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. System ten nie należał do najprostszych. Postaramy się wyjaśnić jego skomplikowaną strukturę.
Jak zrywano sejmy w I RP? Czym było liberum rumpo? Dlaczego warto zapamiętać postać posła Władysława Sicińskiego? Dlaczego warto wspomnieć w tym kontekście o Konstytucji 3 maja?
O tym wszystkim w najnowszym odcinku Rzeczy Historycznej!
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Sejmy zawsze są burzliwe i chaotyczne ku wielkiemu nieszczęściu Rzeczpospolitej.
Sejmy zajmowały się na dobrą sprawę wszystkim.
Obrady były wtedy wprawdzie utrudnione, ale sejmy nie były zrywane.
Niekiedy sejmy po prostu rozchodziły się bez podejmowania ustaleń.
Było tak za króla Stefana Batorego, kiedy trzy sejmy zakończyły się brakiem konkluzji, a także za królów z dynastii Wazów, Zygmunta III i Władysława IV, kiedy bezskuteczne obrady zdarzyły się aż ośmiokrotnie.
Nigdy jednak Sejmy nie były zrywane przez jednego człowieka.
Zdarzało się już bowiem przedłużać Sejmy, ale tym razem poseł Trocki, Władysław Siciński, krzyknął, że on się na to nie zgadza.
Wcześniej sejmy zrywano z powodu starć politycznych.
XVII wieku sejmy zrywano już nagminnie.
Zwłaszcza kiedy państwa ościenne przekupywały posłów, by ci zrywali Sejmy.
Sejmy, sejmiki, niegodziwe, bezustanko rwane, że od siedemdziesięciu lat jeden tylko ordynaryjny sejm zachować się może.
Ostatnie odcinki
-
Tolerancja religijna w Rzeczpospolitej. Państwo...
16.04.2026 14:00
-
Władysław Gomułka i polski październik 1956
09.04.2026 14:00
-
I Rzeczpospolita i tajemniczy Bracia polscy
02.04.2026 14:00
-
August II Mocny pogrąża I Rzeczpospolitą? Wielk...
26.03.2026 15:00
-
I Rzeczpospolita i kryzys władzy. Polska szlac...
19.03.2026 15:00
-
Polska szlachta przejmuje władzę w I RP? Ruch e...
12.03.2026 15:00
-
Czego bała się polska szlachta? Śmierć I RP
05.03.2026 15:00
-
Rewolucja przemysłowa ominęła Polskę? Jak fabry...
26.02.2026 15:00
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00