Mentionsy
One. Podcast herstoryczny
One. Podcast herstoryczny
23.03.2026 06:45

Ewa Pohoska. „Chciałam bajki”

5 stycznia 1944 roku około południa na Żoliborzu, w domu przy ulicy Felińskiego 27, dzwoni telefon. Słuchawkę podnosi Ewa Pohoska – łączniczka Armii Krajowej, poetka, eseistka, dramaturżka, działaczka socjalistycznych kręgów młodzieży, córka przedwojennego wiceprezydenta Warszawy – Jana Pohoskiego. Przeklina, choć nie ma tego w zwyczaju. Wychodząc, nic ze sobą nie zabiera, ma jej nie być przecież tylko chwilę, potrzebną do tego, by ostrzec rodzinę Hanny Czaki przed możliwym nalotem niemieckiej policji na ich mieszkanie. Jak się wkrótce okaże, swój ukochany dom opuszcza na zawsze. Ta krótka rekonstrukcja zdarzeń to właściwie jeden z niewielu pewników w jej biografii. 

Otoczona przez wybitne osoby, trwała w poczuciu niedostateczności. Pisała, redagowała, rysowała i wciąż poszukiwała swojego miejsca w świecie. Pragnęła miłości. Ostatecznie żadne z jej marzeń nigdy się nie spełniło. Jej biografia – choć krótka – jest świadectwem nieznanych obliczy II wojny światowej. A rozproszone pisma, które po sobie zostawiła, rozbijają tradycyjne myślenie o środowisku Armii Krajowej.

 

Bibliografia

„«…bez dziennika się widać nie obejdzie». Ewa Pohoska (1918–1944). Pisma”, wstęp, opracowanie, komentarze Izolda Kiec, Poznań 2025. 

Krzysztof Dunin-Wąsowicz, „Pohoska Ewa (1918–1944), [w:] Polski Słownik Biograficzny t. XXVII, Warszawa-Kraków-Wrocław-Gdańsk 1982–1983.

„Poezja” 1984, nr 9. 

 

Autorki: Urszula Pieczek, Edyta Zielińska-Dao Quy

Grafika: Gabriela Szalast-Dao Quy

Zdjęcie: Kadr z filmu „W cieniu prezydenta” / Archiwum prywatne

Montaż: Michał Szyszka

Realizacja: Drezina Records

Muzyka: Vicky Vox, Just don’t (Instrumental version)

Ewie Pohoskiej AK Pohoski Ewy Pohoskiej Hanna Pohoska Juliusz Gasztecki Gasztecki Jan Pohoski Pohoską Rzepeckiego Marty Wierzbickiej Strzelecki Brzozowskiego Jana Rzepeckiego Kotarbińskim

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 8 wyników dla "Strzelecki"

Poznają się w związku strzeleckim.

Taka wspaniała postać, absolutnie wspaniała, Jan Strzelecki, teoretyk też płomieni, eseista, zginął, polecam przeczytać jego historię, zginął w bardzo przykrych okolicznościach, ale on właśnie pisał przepiękne eseje i stworzył takie pojęcie socjalizmu humanistycznego i on to definiował tak, że

Ja w ogóle polecam bardzo, też właśnie bardzo to Uli przeżywałam, jak trafiłam na właśnie te eseje Strzeleckiego próby świadectwa.

Wydaje mi się, że to jest dzisiaj praktycznie niemożliwe, że tylko naprawdę najwięksi eseiści to potrafili i Strzelecki to potrafił.

A Strzelecki pisał tak, zupełnie coś przeciwnego.

Jeszcze tylko jeden fragment z eseju Strzeleckiego, bo to jest jakoś ważne w kontekście Ewy.

Bo Strzelecki w taki poruszający sposób rozliczał się z aktywnością swojego pokolenia i jakby próbował przedstawić bezpośrednie imperatywy tej aktywności.

Między innymi Jan Strzelecki, czyli ten teoretyk grupy płomieni, o której tutaj wspominałyśmy, do końca życia trzymał w starym portfelu oprócz fotografii swojej wojennej ukochanej Ewy Mateuszewskiej zdjęcia Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Janka Pohoskiego, który był jego przyjacielem i właśnie Ewy Pohoskiej.

Ostatnie odcinki