Mentionsy
One. Podcast herstoryczny
One. Podcast herstoryczny
23.03.2026 06:45

Ewa Pohoska. „Chciałam bajki”

5 stycznia 1944 roku około południa na Żoliborzu, w domu przy ulicy Felińskiego 27, dzwoni telefon. Słuchawkę podnosi Ewa Pohoska – łączniczka Armii Krajowej, poetka, eseistka, dramaturżka, działaczka socjalistycznych kręgów młodzieży, córka przedwojennego wiceprezydenta Warszawy – Jana Pohoskiego. Przeklina, choć nie ma tego w zwyczaju. Wychodząc, nic ze sobą nie zabiera, ma jej nie być przecież tylko chwilę, potrzebną do tego, by ostrzec rodzinę Hanny Czaki przed możliwym nalotem niemieckiej policji na ich mieszkanie. Jak się wkrótce okaże, swój ukochany dom opuszcza na zawsze. Ta krótka rekonstrukcja zdarzeń to właściwie jeden z niewielu pewników w jej biografii. 

Otoczona przez wybitne osoby, trwała w poczuciu niedostateczności. Pisała, redagowała, rysowała i wciąż poszukiwała swojego miejsca w świecie. Pragnęła miłości. Ostatecznie żadne z jej marzeń nigdy się nie spełniło. Jej biografia – choć krótka – jest świadectwem nieznanych obliczy II wojny światowej. A rozproszone pisma, które po sobie zostawiła, rozbijają tradycyjne myślenie o środowisku Armii Krajowej.

 

Bibliografia

„«…bez dziennika się widać nie obejdzie». Ewa Pohoska (1918–1944). Pisma”, wstęp, opracowanie, komentarze Izolda Kiec, Poznań 2025. 

Krzysztof Dunin-Wąsowicz, „Pohoska Ewa (1918–1944), [w:] Polski Słownik Biograficzny t. XXVII, Warszawa-Kraków-Wrocław-Gdańsk 1982–1983.

„Poezja” 1984, nr 9. 

 

Autorki: Urszula Pieczek, Edyta Zielińska-Dao Quy

Grafika: Gabriela Szalast-Dao Quy

Zdjęcie: Kadr z filmu „W cieniu prezydenta” / Archiwum prywatne

Montaż: Michał Szyszka

Realizacja: Drezina Records

Muzyka: Vicky Vox, Just don’t (Instrumental version)

Ewie Pohoskiej AK Pohoski Ewy Pohoskiej Hanna Pohoska Juliusz Gasztecki Gasztecki Jan Pohoski Pohoską Rzepeckiego Marty Wierzbickiej Strzelecki Brzozowskiego Jana Rzepeckiego Kotarbińskim

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 7 wyników dla "Pohoską"

Mimo tej wolty, którą zrobiła później Moszczeńska i matkę, czyli Hannę Pohoską, później Pohoską.

Kiedy oglądałam film w cieniu prezydenta, tam pojawiają się takie karty zapisane przez Hannę Rzepecką, czyli Hannę Pohoską, czyli matkę Ewy.

No więc pytam doktora Kroka, czy w związku ze swoimi obowiązkami w kontrwywiadzie, Gasztecki mógł zmanipulować Pohoską, żeby po prostu dostać się do tego środowiska, do środowiska płomieni drogi, czy też do środowiska wszystkich tych ludzi, którzy po prostu przy Felińskiego mieli jakieś sprawy.

Prawdopodobnie mógł więc wykorzystać Pohoską do dotarcia do środowisk lewicowych i skrajnie lewicowych, oczywiście w optyce kontrwywiadu AK.

Można postawić także tezę, że powołując się na znajomość z Pohoską pod koniec powstania warszawskiego, mógł uzyskać od jej wuja, pułkownika Jana Rzepeckiego, legitymację członka AK, która pozwoliła mu na uzyskanie statusu jeńca wojennego.

Czasem to naprawdę było wręcz obrzydliwe, a potem posługiwał się w ogóle tą Pohoską jako takim swoim, nie wiem, właśnie mitem założycielskim.

Czyli rzeczywiście ta Krystyna, partnerka głównego bohatera tych koralowców, prawdopodobnie jest Ewą Pohoską.

Ostatnie odcinki